Το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο συμφωνούν επί του νέου μηχανισμού για την καλύτερη προστασία των Ευρωπαίων πολιτών από τις νέες ψυχοδραστικές ουσίες

Στις 29 Μαΐου, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία σχετικά με δέσμη μέτρων για τη μεταρρύθμιση της νομοθεσίας για τις νέες ψυχοδραστικές ουσίες (NPS) που χρησιμοποιούνται ως εναλλακτικές των παράνομων ναρκωτικών.

Χάρη στο νέο μηχανισμό, η ΕΕ θα μπορέσει να ανταποκριθεί ουσιαστικότερα και αποτελεσματικότερα στο ζήτημα των νέων ψυχοδραστικών ουσιών που εμφανίζονται με πρωτοφανή ρυθμό στην αγορά της ΕΕ, γεγονός που θέτει σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία και ασφάλεια.

Ο κ. Carmelo Abela, Υπουργός Εσωτερικών και Εθνικής Ασφάλειας της Μάλτας ανέφερε: «Τα νόμιμα διεγερτικά αποτελούν αυξανόμενο πρόβλημα για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη και οι νέοι είναι εκείνοι που κινδυνεύουν περισσότερο. Με αυτούς τους νέους κανόνες, η ΕΕ θα μπορέσει να ανταποκριθεί ουσιαστικότερα και αποτελεσματικότερα. Θα είμαστε σε θέση να μειώσουμε δραστικά το χρόνο που απαιτείται για την αξιολόγηση και ενδεχόμενη απόφαση απαγόρευσης των νέων ψυχοδραστικών ουσιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο».

Με αυτή τη δέσμη μέτρων απλουστεύεται η διαδικασία σε επίπεδο ΕΕ για την αξιολόγηση των πιθανών αρνητικών επιπτώσεων μιας νέας ψυχοδραστικής ουσίας και για την απόφαση της ενδεχόμενης απαγόρευσης αυτής. Η διαδικασία αυτή θα είναι πλέον σχεδόν δύο φορές ταχύτερη σε σχέση με το παρελθόν. Επίσης, με τους νέους κανόνες, η προθεσμία που έχουν στη διάθεσή τους τα κράτη μέλη για να εφαρμόσουν την απόφαση της ΕΕ σε εθνικό επίπεδο θα μειωθεί περαιτέρω από 12 σε 6 μήνες. Η δέσμη μέτρων αποσκοπεί, επίσης, στη βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών, του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης και της διαδικασίας αξιολόγησης κινδύνων σε επίπεδο ΕΕ.

Η δέσμη μέτρων περιλαμβάνει τροποποίηση του ιδρυτικού κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κέντρου Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας (ΕΚΠΝΤ) σχετικά με την ανταλλαγή πληροφοριών, σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης, διαδικασία αξιολόγησης κινδύνου για τις νέες ψυχοτρόπους ουσίες και οδηγία για την τροποποίηση της απόφασης πλαισίου του Συμβουλίου του 2004 σχετικά με τις στοιχειώδεις διατάξεις όσον αφορά τα στοιχεία της αντικειμενικής υπόστασης των εγκλημάτων και τις ποινές που εφαρμόζονται στον τομέα της παράνομης διακίνησης ναρκωτικών.

Επόμενα στάδια 

Με βάση την πολιτική συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ των δύο θεσμικών οργάνων, τα κείμενα θα εγκριθούν τυπικά και από τα δύο όργανα κατά τους προσεχείς μήνες.

Ιστορικό 

Οι νέες ψυχοδραστικές ουσίες είναι φυσικές ή συνθετικές ουσίες που επηρεάζουν το κεντρικό νευρικό σύστημα και επιφέρουν συνέπειες παρόμοιες με εκείνες των παράνομων ναρκωτικών, όπως η κοκαΐνη, η ηρωίνη ή η κάνναβη. Μπορούν να προκαλούν παραισθήσεις, διαταραχές στη σκέψη, τη συμπεριφορά, την αντίληψη, τη συνείδηση ή τη διάθεση καθώς και άλλες ανεπιθύμητες συνέπειες. Στην πράξη, διατίθενται συχνά στο εμπόριο ως εναλλακτικές των παράνομων ναρκωτικών, εξ ου και η ονομασία «νόμιμα διεγερτικά».

Η ανάγκη τροποποίησης της νομοθεσίας για τις ψυχοδραστικές ουσίες προέκυψε από τη ραγδαία και μαζική αύξηση των νέων ψυχοδραστικών ουσιών (NPS) στην Ευρώπη και παγκοσμίως. Το 2015, 98 νέες ψυχοδραστικές ουσίες και, το 2016, 66 νέες ψυχοδραστικές ουσίες αναφέρθηκαν για πρώτη φορά στο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης της ΕΕ (ΣΕΠ), με αποτέλεσμα οι παρακολουθούμενες νέες ουσίες να ανέρχονται σε περισσότερες από 600 συνολικά - ενώ περισσότερες από 460 (άνω του 75 %) εξ αυτών εντοπίστηκαν κατά τα έξι τελευταία έτη.