Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας (Διάστημα, έρευνα και καινοτομία), 23 Μαΐου 2024

Κύρια αποτελέσματα

Διάστημα

Νομοθέτημα σχετικά με το διάστημα

Οι υπουργοί πραγματοποίησαν συζήτηση προσανατολισμού σχετικά με το νομοθέτημα της ΕΕ για το διάστημα, το οποίο αναμένεται να προτείνει η Επιτροπή σύντομα.

Η συζήτηση βασίστηκε σε σημείωμα που εκπόνησε η βελγική Προεδρία, στο οποίο προσδιορίζονται διάφορες προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν στο επικείμενο νομοθέτημα της ΕΕ για το διάστημα, συμπεριλαμβανομένων της συμφόρησης ορισμένων τροχιών (ιδίως της χαμηλής γήινης τροχιάς), του κινδύνου κυβερνοεπιθέσεων σε διαστημικές υποδομές, των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των διαστημικών δραστηριοτήτων και της εξάρτησης από τρίτες χώρες για τεχνολογίες και πρώτες ύλες. Τα κράτη μέλη ζήτησαν την ταχεία έγκριση του νομοθετήματος για το διάστημα.

• Σημείωμα της βελγικής Προεδρίας σχετικά με το ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το διάστημα και την ασφάλεια, την ανθεκτικότητα και τη βιωσιμότητα των διαστημικών δραστηριοτήτων της Ένωσης
• Στοχευμένη διαβούλευση για το νομοθέτημα για το διάστημα (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)

Προετοιμασία της συνόδου του Κοινού Συμβουλίου Διαστήματος ΕΕ-ΕΟΔ

Οι υπουργοί προετοίμασαν τη σύνοδο του Κοινού Συμβουλίου Διαστήματος ΕΕ-ΕΟΔ, η οποία έλαβε χώρα μετά το μέρος του Συμβουλίου Ανταγωνιστικότητας που ήταν αφιερωμένο στο διάστημα. Το Συμβούλιο Διαστήματος αποτελεί σύνοδο σε επίπεδο υπουργών η οποία πραγματοποιείται από κοινού μεταξύ του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ΕΟΔ). Βασίζεται στο άρθρο 8 της συμφωνίας-πλαισίου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και του ΕΟΔ, η οποία υπεγράφη πριν από 20 χρόνια. Η σημερινή σύνοδος ήταν η 11η σύνοδος του Συμβουλίου Διαστήματος από την υπογραφή της συμφωνίας.

Οι υπουργοί της ΕΕ συζήτησαν με τα εκτός ΕΕ μέλη του ΕΟΔ (Νορβηγία, Ελβετία, Καναδάς και Ηνωμένο Βασίλειο) το έγγραφο «Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης μέσω του διαστήματος», το οποίο εγκρίθηκε με τη μορφή δύο χωριστών φακέλων: συμπεράσματα του Συμβουλίου (για το Συμβούλιο της ΕΕ — βλ. κατωτέρω) και ψήφισμα του ΕΟΔ (για τον ΕΟΔ).

• Διυπουργική σύνοδος κορυφής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ιστότοπος της βελγικής Προεδρίας)
• Ιστότοπος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος

Η συμβολή του διαστήματος στην ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης

Το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα με θέμα: «Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης μέσω του διαστήματος». Το κείμενο εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο ένας ανταγωνιστικότερος ευρωπαϊκός διαστημικός τομέας μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων της Ένωσης και να ενισχύσει τον ρόλο της σε παγκόσμιο επίπεδο. Στα συμπεράσματα τονίζεται η αυξανόμενη σημασία του διαστήματος για πολλές κοινωνικοοικονομικές προκλήσεις και πολιτικές της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων της Πράσινης Συμφωνίας (ιδίως της συλλογής δεδομένων για την καλύτερη κατανόηση και προετοιμασία για την κλιματική αλλαγή), της ψηφιακής μετάβασης (διαστημικές υπηρεσίες επικοινωνίας και πληροφοριών) και της συνολικής ανταγωνιστικότητας της ΕΕ. Επίσης, το διάστημα συμβάλλει στην οικονομική ανάπτυξη δημιουργώντας καινοτόμες λύσεις, εφαρμογές συστημάτων και υπηρεσίες που μπορούν να ωφελήσουν πολλούς άλλους τομείς μέσω της πιο ολοκληρωμένης συνεργασίας μεταξύ του διαστημικού και του μη διαστημικού τομέα.

Ο διαστημικός τομέας θα διαδραματίζει ολοένα σημαντικότερο ρόλο στη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης. Με την υιοθέτηση μιας φιλόδοξης διαστημικής πολιτικής θα δημιουργηθούν επιχειρηματικές ευκαιρίες και ποιοτικές θέσεις εργασίας σε αυτόν τον ταχέως αναπτυσσόμενο τομέα και η οικονομία μας, τόσο η βιομηχανία όσο και οι υπηρεσίες, θα μπορέσει να επιταχύνει την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και να προετοιμαστεί καλύτερα όσον αφορά τον ανταγωνισμό σε παγκόσμιο επίπεδο.

Thomas Dermine, Υφυπουργός Ανάκαμψης και Στρατηγικών Επενδύσεων, αρμόδιος για την Επιστημονική Πολιτική, παρά τω Υπουργώ Εθνικής Οικονομίας και Εργασίας

• Έκδοση συμπερασμάτων του Συμβουλίου σχετικά με τη συμβολή του διαστήματος στην ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης (δελτίο Τύπου, 23 Μαΐου 2024)
• Συμπεράσματα του Συμβουλίου για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης μέσω του διαστήματος
• Διαστημική πολιτική της ΕΕ (γενικές πληροφορίες)

Διάφορα

Στο σημείο «Διάφορα», οι υπουργοί ενημερώθηκαν για δύο θέματα:

• Το πρόγραμμα της αναλαμβάνουσας Προεδρίας

Το Συμβούλιο ενημερώθηκε από την ουγγρική αντιπροσωπία σχετικά με το πρόγραμμα εργασιών της αναλαμβάνουσας Προεδρίας στον τομέα του διαστήματος.

• Την επιτάχυνση της αξιοποίησης του διαστήματος στην Ευρώπη

Ο γενικός διευθυντής του ΕΟΔ, Josef Aschbacher, πραγματοποίησε παρουσίαση σχετικά με την «Επιτάχυνση της αξιοποίησης του διαστήματος στην Ευρώπη».

Έρευνα

Κοινή επιχείρηση EuroHPC και τεχνητή νοημοσύνη (νομοθέτημα για τα εργοστάσια ΤΝ)

Οι υπουργοί που είναι αρμόδιοι για την έρευνα ξεκίνησαν τη σχετική συζήτηση στο πλαίσιο του Συμβουλίου COMPET με πολιτική συμφωνία για την τροποποίηση του κανονισμού σχετικά με τη σύσταση της κοινής επιχείρησης για την ευρωπαϊκή υπολογιστική υψηλών επιδόσεων (κοινή επιχείρηση EuroHPC), η οποία είναι γνωστή και ως νομοθέτημα για τα εργοστάσια ΤΝ. Με την τροποποίηση αυτή θεσπίζεται πρόσθετος στόχος για την κοινή επιχείρηση: η στήριξη ενός οικοσυστήματος ΤΝ στην ΕΕ μέσω της ανάπτυξης και της λειτουργίας εργοστασίων ΤΝ. Ως εργοστάσια ΤΝ ορίζονται οι οντότητες που παρέχουν υποδομή υπηρεσιών υπερυπολογιστικής ΤΝ, η οποία αποτελείται, μεταξύ άλλων, από ειδικό υπερυπολογιστή για την ΤΝ, σχετικό κέντρο δεδομένων και υπηρεσίες υπερυπολογιστικής προσανατολισμένες στην ΤΝ.

Η ενότητα είναι η δύναμη της Ευρώπης και από κοινού έχουμε επιτύχει σημαντικούς στόχους. Το έχουμε αποδείξει με την ανάπτυξη υπερυπολογιστών παγκόσμιας κλάσης και τώρα θέλουμε να ενισχύσουμε τα αποτελέσματα αυτών των ισχυρών μηχανών μέσω μιας αξιόπιστης ΤΝ. Οι κύριοι στόχοι της πολιτικής μας συμφωνίας είναι η τοποθέτηση των νεοφυών επιχειρήσεων τεχνητής νοημοσύνης στην αιχμή του δόρατος αυτής της κρίσιμης τεχνολογίας, η στήριξη ενός εξαιρετικά ανταγωνιστικού και καινοτόμου οικοσυστήματος ΤΝ και η ενίσχυση της τεχνολογικής αυτονομίας της ΕΕ.

Willy Borsus, Αντιπρόεδρος της Βαλονίας και Υπουργός Οικονομίας, Εξωτερικού Εμπορίου, Έρευνας και Καινοτομίας, Ψηφιακής Οικονομίας, Χωροταξίας, Γεωργίας, του IFAPME (Ινστιτούτο της Βαλονίας για την εναλλασσόμενη επαγγελματική κατάρτιση, τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις) και των Κέντρων Ικανοτήτων

• Τεχνητή νοημοσύνη: Το Συμβούλιο καταλήγει σε πολιτική συμφωνία για τη χρήση της υπερυπολογιστικής με στόχο την ανάπτυξη της ΤΝ (δελτίο Τύπου, 23 Μαΐου 2024)
• Πρόταση της Επιτροπής για κανονισμό του Συμβουλίου σχετικά με την πρωτοβουλία EuroHPC για νεοφυείς επιχειρήσεις με σκοπό την ενίσχυση της ηγετικής θέσης της Ευρώπης στον τομέα της αξιόπιστης τεχνητής νοημοσύνης
• Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1173 του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2021 σχετικά με τη σύσταση της κοινής επιχείρησης για την ευρωπαϊκή υπολογιστική υψηλών επιδόσεων

  Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:

  EN
• Παρακολουθήστε τη δημόσια συνεδρίαση
• Τεχνητή νοημοσύνη (γενικές πληροφορίες)

Ασφάλεια της έρευνας

Οι υπουργοί ενέκριναν επίσης σύσταση για την ενίσχυση της ασφάλειας της έρευνας με σκοπό τη στήριξη της Επιτροπής, των κρατών μελών και ερευνητικών οργανισμών ώστε να αντιμετωπιστούν οι κίνδυνοι για την ασφάλεια της έρευνας που προκύπτουν από το ανοικτό πνεύμα και τη διεθνή συνεργασία. Η σύσταση εφιστά την προσοχή στην επείγουσα ανάγκη για ευαισθητοποίηση και ενίσχυση της ανθεκτικότητας μεταξύ των ερευνητών και των ακαδημαϊκών σε ολόκληρη την Ευρώπη. Στο κείμενο που εγκρίθηκε από τους υπουργούς προσδιορίζονται κίνδυνοι που σχετίζονται κυρίως με την ανεπιθύμητη μεταφορά γνώσεων, την κακόβουλη επιρροή και τις παραβιάσεις δεοντολογίας ή ακεραιότητας. Η σύσταση δεν περιέχει δεσμευτικές διατάξεις, αλλά παρέχει καθοδήγηση σχετικά με μέτρα που θα μπορούσαν να ληφθούν από την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και την ερευνητική κοινότητα.  

Η σύσταση αυτή αποτέλεσε προτεραιότητα για τη βελγική Προεδρία στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας. Αν και είμαστε ανοικτοί στην ανταλλαγή γνώσεων και στη διεθνή συνεργασία στον τομέα της έρευνας, δεν θα πρέπει να είμαστε αφελείς. Το μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό πλαίσιο απαιτεί επειγόντως την κοινή μας αντίδραση, προκειμένου να αποφευχθεί η χρήση της δικής μας έρευνας εις βάρος της ασφάλειάς μας ή των αξιών μας. Η επιστημονική κοινότητα χρειάζεται άμεσα καθοδήγηση.

Willy Borsus, Αντιπρόεδρος της Βαλονίας και Υπουργός Οικονομίας, Εξωτερικού Εμπορίου, Έρευνας και Καινοτομίας, Ψηφιακής Οικονομίας, Χωροταξίας, Γεωργίας, του IFAPME (Ινστιτούτο της Βαλονίας για την εναλλασσόμενη επαγγελματική κατάρτιση, τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις) και των Κέντρων Ικανοτήτων

• Το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με την ενίσχυση της ασφάλειας της έρευνας (δελτίο Τύπου, 23 Μαΐου 2024)
• Σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την ενίσχυση της ασφάλειας της έρευνας
• Παρακολουθήστε τη δημόσια συνεδρίαση
• Πρόταση της Επιτροπής

Αξιοποίηση της γνώσης

Οι υπουργοί ενέκριναν τα συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με την αξιοποίηση της γνώσης, τη διαδικασία δημιουργίας κοινωνικής και οικονομικής αξίας από τις γνώσεις που αποκτώνται μέσω της έρευνας και της καινοτομίας. Κύριος σκοπός των συμπερασμάτων είναι να εξεταστούν τρόποι υποστήριξης της αξιοποίησης της γνώσης. Το κείμενο που εγκρίθηκε καταγράφει τις πρόσφατες πρωτοβουλίες και τις κατευθυντήριες γραμμές για την ενίσχυση της αξιοποίησης της γνώσης και διατυπώνει προτάσεις για την κάλυψη των κενών στο ευρωπαϊκό τοπίο καινοτομίας.  

Η αξιοποίηση της γνώσης αποτελεί ισχυρό εργαλείο για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας μας και τη βελτίωση της ζωής των πολιτών μας. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να επιτρέψουμε ο πλούτος των γνώσεών μας να παραμείνει στο εργαστήριο και να μην μετουσιωθεί σε συγκεκριμένα έργα για την κοινωνία μας. Μόνον εάν αξιοποιήσουμε στο έπακρο την έρευνα και την καινοτομία μας θα μπορέσουμε να λειτουργήσουμε ανταγωνιστικά στην παγκόσμια σκηνή και να αναλάβουμε ηγετικό ρόλο στη μελλοντική βιομηχανική επανάσταση που βασίζεται στη γνώση.

Willy Borsus, Αντιπρόεδρος της Βαλονίας και Υπουργός Οικονομίας, Εξωτερικού Εμπορίου, Έρευνας και Καινοτομίας, Ψηφιακής Οικονομίας, Χωροταξίας, Γεωργίας, του IFAPME (Ινστιτούτο της Βαλονίας για την εναλλασσόμενη επαγγελματική κατάρτιση, τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις) και των Κέντρων Ικανοτήτων

• Το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα σχετικά με την ενίσχυση της αξιοποίησης της γνώσης (δελτίο Τύπου, 23 Μαΐου 2024)
• Συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με την αξιοποίηση της γνώσης
• Σύσταση του Συμβουλίου του 2022 σχετικά με τις κατευθυντήριες αρχές για την αξιοποίηση της γνώσης
• Σημείωμα της Προεδρίας του 2023 με τίτλο «Αξιοποίηση της έρευνας ως εργαλείου για την οικονομική και βιομηχανική ανάκαμψη και ανθεκτικότητα»

Εκ των υστέρων αξιολόγηση του προγράμματος «Ορίζων 2020»

Οι υπουργοί ενέκριναν συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με την εκ των υστέρων αξιολόγηση του «Ορίζων 2020», του προγράμματος-πλαισίου (ΠΠ) για την έρευνα και την καινοτομία, το οποίο υλοποιήθηκε από το 2014 έως το 2020. Στα συμπεράσματα αναλύονται οι βασικές αρχές του προγράμματος «Ορίζων 2020», ο επιστημονικός, κοινωνικός και οικονομικός του αντίκτυπος, καθώς και οι συνέργειες μεταξύ αυτού και άλλων ευρωπαϊκών προγραμμάτων και ταμείων. Τα συμπεράσματα επικροτούν τη στήριξη που παρείχε το πρόγραμμα για τον Ευρωπαϊκό Χώρο Έρευνας (ΕΧΕ) και ζητούν βελτίωση της εφαρμογής και της παρακολούθησης των μελλοντικών προγραμμάτων. Τα συμπεράσματα αυτά αποτελούν το πρώτο ορόσημο των επικείμενων διαπραγματεύσεων για το μελλοντικό πρόγραμμα-πλαίσιο.

Μολονότι το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» αποτελεί υπόδειγμα επιτυχίας, δεν πρέπει να εφησυχάζουμε. Η έρευνα και η καινοτομία θα έχουν ζωτική σημασία για την ανταγωνιστικότητα και την κυριαρχία μας κατά τα επόμενα χρόνια. Πρέπει να αξιοποιήσουμε στο έπακρο τα διδάγματα από το πρόγραμμα «Ορίζων 2020», έτσι ώστε το επόμενο πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα και την ανάπτυξη να είναι ακόμη πιο φιλόδοξο, αποτελεσματικό και επιτυχημένο.

Willy Borsus, Αντιπρόεδρος της Βαλονίας και Υπουργός Οικονομίας, Εξωτερικού Εμπορίου, Έρευνας και Καινοτομίας, Ψηφιακής Οικονομίας, Χωροταξίας, Γεωργίας, του IFAPME (Ινστιτούτο της Βαλονίας για την εναλλασσόμενη επαγγελματική κατάρτιση, τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις) και των Κέντρων Ικανοτήτων

• Έγκριση συμπερασμάτων του Συμβουλίου σχετικά με την αξιολόγηση του προγράμματος «Ορίζων 2020» (δελτίο Τύπου, 23 Μαΐου 2024)
• Συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με την εκ των υστέρων αξιολόγηση του προγράμματος «Ορίζων 2020»
• Εκ των υστέρων αξιολόγηση του προγράμματος «Ορίζων 2020»

  Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:

  EN
• Ορίζων Ευρώπη (γενικές πληροφορίες)

Έρευνα και καινοτομία για προηγμένα υλικά – Συζήτηση προσανατολισμού

Οι υπουργοί πραγματοποίησαν συζήτηση προσανατολισμού με θέμα την έρευνα και καινοτομία για προηγμένα υλικά με στόχο τη βιομηχανική υπεροχή. Αυτή η συζήτηση προσανατολισμού βασίστηκε σε σημείωμα της βελγικής Προεδρίας και είχε ως στόχο την εστίαση στον κοινό συντονισμό προκειμένου να μειωθεί ο κατακερματισμός, να καθοριστούν οι προτεραιότητες των τομεακών πεδίων εφαρμογής και να υπάρξει ανταλλαγή των υφιστάμενων βέλτιστων πρακτικών. Ως «προηγμένα υλικά» νοούνται νέα υλικά ή ουσίες που διαθέτουν βελτιωμένες ιδιότητες (δηλαδή αντοχή, ανθεκτικότητα ή αγωγιμότητα) επιτρέποντας τη δημιουργία νέων προϊόντων και συσκευών απαραίτητων σε ευρύ φάσμα τομέων, συμπεριλαμβανομένων του διαστήματος, της άμυνας, των αγροδιατροφικών προϊόντων και της υγειονομικής περίθαλψης.

• Σημείωμα της Προεδρίας με θέμα «Έρευνα και καινοτομία για προηγμένα υλικά με στόχο τη βιομηχανική υπεροχή»
• Ανακοίνωση της Επιτροπής με θέμα «Προηγμένα υλικά για βιομηχανική υπεροχή»

Διάφορα

• Πρόγραμμα της αναλαμβάνουσας Προεδρίας  

Το Συμβούλιο ενημερώθηκε από την ουγγρική αντιπροσωπία σχετικά με το πρόγραμμα εργασιών της αναλαμβάνουσας Προεδρίας στον τομέα της έρευνας.