Skip to content
  • An Chomhairle Iomaíochais

An Chomhairle Iomaíochais (Spás, taighde agus nuálaíocht), 23 Bealtaine 2024

Na príomhthorthaí

An Spás

Dlí an spáis;

Bhí díospóireacht bheartais ag na hairí maidir le dlí spáis an Aontais, agus táthar ag súil go molfaidh an Coimisiún go luath í.

Bunaíodh an plé ar nóta a d’ullmhaigh Uachtaránacht na Beilge ina sainaithnítear roinnt dúshlán nach mór aghaidh a thabhairt orthu le dlí spáis an Aontais a bheidh ann amach anseo, lena n-áirítear plódú fithisí áirithe (go háirithe fithis íseal na Cruinne), an riosca cibirionsaithe ar bhonneagar spáis, tionchar na ngníomhaíochtaí spáis ar an gcomhshaol agus an spleáchas ar thríú tíortha le haghaidh teicneolaíochtaí agus amhábhar. D’iarr na Ballstáit go nglacfaí dlí an spáis go pras.

Ullmhúchán do chruinniú comhpháirteach Chomhairle Spáis AE-GSE

D’ullmhaigh na hairí cruinniú comhpháirteach Chomhairle Spáis AE-GSE, a tionóladh tar éis an chuid spáis de chruinniú na Comhairle Iomaíochais. Is cruinniú comhpháirteach í an Chomhairle um an Spás ar leibhéal aireachta Chomhairle an Aontais Eorpaigh agus Ghníomhaireacht Spáis na hEorpa (GSE). Tá sé bunaithe ar Airteagal 8 den Chreat-Chomhaontú idir an Comhphobal Eorpach agus GSE, a síníodh 20 bliain ó shin. Ba é an 11ú cruinniú de chuid na Comhairle um an Spás ó síníodh an comhaontú.

Phléigh airí an Aontais le comhaltaí GES nach baill den Aontas iad (an Iorua, an Eilvéis, Ceanada agus an Ríocht Aontaithe) an doiciméad dar teideal Strengthening Europe's competitiveness through space [Iomaíochas na hEorpa a neartú tríd an spás], doiciméad a glacadh i bhfoirm dhá chomhad ar leith: Conclúidí ón gComhairle (do Chomhairle an Aontais Eorpaigh – féach thíos) agus rún ó GES (do GSE).

An méid a chuireann an spás le hiomaíochas na hEorpa

Ghlac an Chomhairle conclúidí maidir le ‘hiomaíochas na hEorpa a neartú tríd an spás’. Déantar machnamh sa téacs ar conas is féidir le hearnáil spáis Eorpach atá níos iomaíche rannchuidiú le dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta an Aontais agus a ról ar an leibhéal domhanda a threisiú. Leagtar béim sna conclúidí ar ábharthacht mhéadaitheach an spáis do go leor dúshlán agus beartas socheacnamaíoch de chuid an Aontais, lena n-áirítear an comhaontú glas (go háirithe bailiú sonraí chun feabhas a chur ar an tuiscint ar an athrú aeráide agus ar an ullmhúchán dó), an t-aistriú digiteach (seirbhísí cumarsáide agus faisnéise spásbhunaithe) agus iomaíochas foriomlán an Aontais. Cuireann an spás freisin leis an bhfás eacnamaíoch trí réitigh, feidhmchláir chórais agus seirbhísí nuálacha a ghiniúint ar féidir leo dul chun tairbhe go leor earnálacha eile trí chomhar níos comhtháite idir na hearnálacha spáis agus neamhspáis.

Beidh ról níos tábhachtaí ag earnáil an spáis maidir le huathriail straitéiseach na hEorpa. Cruthóidh beartas spáis uaillmhianach deiseanna gnó agus poist ardcháilíochta san earnáil seo atá ag fás go tapa, agus cuideoidh sé freisin lenár ngeilleagar, idir thionscal agus seirbhísí, dlús a chur leis an aistriú glas agus leis an aistriú digiteach agus a bheith níos ullmhaithe chun dul san iomaíocht ar an leibhéal domhanda.

Thomas Dermine, an Státrúnaí don Téarnamh agus d’Infheistíochtaí Straitéiseacha, ar a bhfuil freagracht as an mBeartas Eolaíoch, a ghabhann leis an Aire Geilleagair agus Fostaíochta

Gnó eile

Faoi aon ghnó eile, cuireadh na hairí ar an eolas faoi dhá ábhar:

  • Clár na huachtaránachta nua

Chuir toscaireacht na hUngáire an Chomhairle ar an eolas faoi chlár oibre Uachtaránacht inteachta na hUngáire i réimse an spáis.

  • Dlús a chur le húsáid an spáis san Eoraip

Rinne Ard-Stiúrthóir ESA, Josef Aschbacher, cur i láthair ar 'Dlús a chur le húsáid an spáis san Eoraip'.

Taighde

Comhghnóthas EuroHPC agus an intleacht shaorga (an Gníomh um Monarchana IS)

Chuir na hairí atá freagrach as taighde tús leis an gcuid taighde de Chomhairle COMPET le comhaontú polaitiúil maidir le leasú ar an rialachán lena mbunaítear an Comhghnóthas Ríomhaireachta Ardfheidhmíochta Eorpach (Comhghnóthas EuroHPC), ar a dtugtar an gníomh um mhonarchana intleachta saorga freisin. Leis an leasú seo, tabharfar isteach cuspóir breise don chomhghnóthas: tacú le héiceachóras IS san Aontas trí mhonarchana IS a fhorbairt agus a oibriú. Sainmhínítear monarchana intleachta saorga mar eintitis a sholáthraíonn bonneagar seirbhíse sár-ríomhaireachta intleachta saorga atá comhdhéanta, i measc nithe eile, de shár-ríomhaire atá tiomnaithe don intleacht shaorga, lárionad sonraí gaolmhar, agus seirbhísí sár-ríomhaireachta atá dírithe ar an intleacht shaorga.

Is í an aontacht neart na hEorpa, agus le chéile tá spriocanna iontacha bainte amach againn. Tá sé seo feicthe againn le forbairt ár sár-ríomhairí den chéad scoth, agus anois ba mhaith linn torthaí na meaisíní cumhachtacha seo a threisiú trí IS iontaofa. Is iad príomhchuspóirí ár gcomhaontaithe pholaitiúil ár ngnólachtaí nuathionscanta intleachta saorga a sheoladh sa chéad rannán den teicneolaíocht ríthábhachtach seo’, tacú le héiceachóras intleachta saorga atá thar a bheith iomaíoch agus nuálach agus neamhspleáchas teicneolaíoch an Aontais a neartú.

Willy Borsus, Leas-Uachtarán na Vallúine agus an tAire Gnóthaí Eacnamaíocha, Tráchtála Eachtraí, Taighde agus Nuálaíochta, Geilleagair Dhigitigh, Pleanála Spásúlachta, Talmhaíochta, IFAPME (an Institiúid Vallúnach um oiliúint sealaíochta, um shaoroibrithe agus um fhiontair bheaga agus mheánmhéide) agus Lárionad Inniúlachta

Slándáil taighde

Ghlac na hairí moladh freisin maidir leis an tslándáil taighde a fheabhsú chun tacú leis an gCoimisiún, leis na Ballstáit agus le heagraíochtaí taighde aghaidh a thabhairt ar rioscaí slándála taighde a eascraíonn as oscailteacht agus as comhar idirnáisiúnta. Tugtar rabhadh sa mholadh faoin ngéarghá atá le feasacht a mhúscailt agus athléimneacht a chothú i measc taighdeoirí agus acadóirí ar fud na hEorpa. Sainaithnítear sa téacs a ghlac na hairí rioscaí a bhaineann go príomha le haistriú neamh-inmhianaithe eolais, tionchar urchóideach, agus sáruithe eiticiúla nó sláine. Níl forálacha ceangailteacha sa mholadh ach tugtar treoir ann maidir le bearta a d’fhéadfadh an Coimisiún, na Ballstáit agus an pobal taighde a dhéanamh.

Bhí an moladh sin ina thosaíocht ag Uachtaránacht na Beilge i réimse an taighde agus na nuálaíochta. Cé go bhfuilimid sásta eolas a mhalartú agus leis an gcomhar idirnáisiúnta i réimse an taighde, níor cheart dúinn a bheith saonta. Mar gheall ar an gcomhthéacs geopholaitiúil atá ag athrú, tá géarghá le freagairt chomhpháirteach uainn chun nach mbainfear leas as ár gcuid dtaighde féin chun ár slándáil nó ár luachanna a chur i mbaol. Tá treoir ag teastáil ón bpobal eolaíochta gan mhoill.

Willy Borsus, Leas-Uachtarán na Vallúine agus an tAire Gnóthaí Eacnamaíocha, Tráchtála Eachtraí, Taighde agus Nuálaíochta, Geilleagair Dhigitigh, Pleanála Spásúlachta, Talmhaíochta, IFAPME (an Institiúid Vallúnach um oiliúint sealaíochta, um shaoroibrithe agus um fhiontair bheaga agus mheánmhéide) agus Lárionad Inniúlachta

Luachshocrú eolais

D’fhormheas na hairí conclúidí ón gComhairle maidir le luachshocrú eolais, an próiseas chun luach sóisialta agus eacnamaíoch a chruthú ón eolas a fuarthas ón taighde agus ón nuálaíocht. Is é príomhaidhm na gconclúidí aghaidh a thabhairt ar bhealaí chun tacú le luachshocrú eolais. Sa téacs a glacadh, déantar breithniú ar thionscnaimh a rinneadh le déanaí agus ar na treoirlínte chun luachshocrú eolais a neartú agus déantar moltaí ann chun na bearnaí i dtimpeallacht nuálaíochta na hEorpa a líonadh.

Is uirlis chumhachtach é luachshocrú eolais chun borradh a chur faoi iomaíochas ár dtionscal agus chun saol ár saoránach a fheabhsú. Níl sé de rogha againn ach ár ndúrud eolais a úsáid le haghaidh tionscadail nithiúla a chruthú ar mhaithe lenar sochaí. Ní bheimid in ann dul san iomaíocht ar an leibhéal domhanda agus a bheith ceannródaíoch sa réabhlóid thionsclaíoch eolasbhunaithe a bheidh ann sa todhchaí ach amháin tríd an leas is fearr a bhaint as ár dtaighde agus as an nuálaíocht.

Willy Borsus, Leas-Uachtarán na Vallúine agus an tAire Gnóthaí Eacnamaíocha, Tráchtála Eachtraí, Taighde agus Nuálaíochta, Geilleagair Dhigitigh, Pleanála Spásúlachta, Talmhaíochta, IFAPME (an Institiúid Vallúnach um oiliúint sealaíochta, um shaoroibrithe agus um fhiontair bheaga agus mheánmhéide) agus Lárionad Inniúlachta

Meastóireacht ex post ar Fís 2020

D’fhormheas na hairí conclúidí ón gComhairle maidir leis an meastóireacht ex-post ar Fhís 2020, an creatchlár um thaighde agus nuálaíocht (CC) a bhí i bhfeidhm ó 2014 go dtí 2020. Déantar anailís sna conclúidí ar chroíphrionsabail Fís 2020, ar an tionchar eolaíoch, sóisialta agus eacnamaíoch atá aige, agus ar na sineirgí idir Fís 2020 agus cláir agus cistí Eorpacha eile. Cuirtear in iúl sna conclúidí gur díol sásaimh í an tacaíocht a chuirtear ar fáil leis an gclár don Limistéar Eorpach Taighde (LET) agus iarrtar go gcuirfí feabhas ar chur chun feidhme agus ar fhaireachán na gclár a bheidh ann amach anseo. Is iad na conclúidí sin an chéad chloch mhíle sa chaibidlíocht atá ar na bacáin maidir leis an gcreatchlár a bheidh ann amach anseo.

Cé gur éirigh go maith le Fís 2020, ní féidir linn a bheith réchúiseach. Beidh an taighde agus an nuálaíocht ríthábhachtach dár n-iomaíochas agus dár gceannasacht sna blianta amach romhainn. Ní mór dúinn an leas is fearr is féidir a bhaint as na ceachtanna a foghlaimíodh i Fís 2020 chun a chinntiú go mbeidh an chéad chlár réime eile le haghaidh taighde agus forbartha níos uaillmhianaí, níos éifeachtúla agus níos rathúla fós.

Willy Borsus, Leas-Uachtarán na Vallúine agus an tAire Gnóthaí Eacnamaíocha, Tráchtála Eachtraí, Taighde agus Nuálaíochta, Geilleagair Dhigitigh, Pleanála Spásúlachta, Talmhaíochta, IFAPME (an Institiúid Vallúnach um oiliúint sealaíochta, um shaoroibrithe agus um fhiontair bheaga agus mheánmhéide) agus Lárionad Inniúlachta

Taighde agus Nuálaíocht maidir le hábhair shárfhorbartha - Díospóireacht bheartais

Bhí díospóireacht bheartais ag na hairí i ndáil le taighde agus nuálaíocht maidir le hábhair shárfhorbartha le haghaidh Ceannaireacht Thionsclaíoch. Bhí an díospóireacht bheartais sin bunaithe ar nóta a d’ullmhaigh Uachtaránacht na Beilge agus bhí sé d’aidhm aici díriú ar chomhordú comhpháirteach chun ilroinnt a laghdú, tosaíocht a thabhairt do réimsí cur i bhfeidhm earnála, agus dea-chleachtais atá ann cheana a chomhroinnt. Is éard is ‘ardábhair’ ann ábhair nó substaintí nua a bhfuil airíonna feabhsaithe acu (i.e. neart, marthanacht, nó seoltacht) lenar féidir táirgí agus feistí nua a chruthú atá riachtanach i réimse leathan earnálacha, lena n-áirítear an spás, an chosaint, an t-agraibhia agus an cúram sláinte.

Gnó eile

  • Clár na huachtaránachta nua

Chuir toscaireacht na hUngáire an Chomhairle ar an eolas faoi chlár oibre Uachtaránacht inteachta na hUngáire i réimse an taighde.

Comhaid na gcruinnithe

Doiciméid ullmhúcháin

Doiciméid toraidh

Preaseisiúintí

Faisnéis phreasa

Teagmhálaithe preasa

Murab iriseoir thú, seol d'iarratas chuig an tseirbhís um fhaisnéis don phobal le do thoil.

Creidiúnú agus preasócáidí

Chun eolas ginearálta a fháil faoi chreidiúnú, téigh chuig an leathanach seo le do thoil.

Is iad údaráis rialtais na tíre óstaí a láimhseálfaidh creidiúnú na meán le haghaidh cruinnithe mullaigh idirnáisiúnta a reáchtáiltear lasmuigh den Aontas Eorpach.

Eolas ar thorthaí na hoibre sin le teacht

Cruinnithe eile: An Chomhairle Iomaíochais

Cruinnithe roimhe seo

Cruinnithe a bheidh ann amach anseo

Féach tuilleadh cruinnithe
Topaicí

An t-athbhreithniú deireanach: an 4 Feabhra 2025