"Χρησιμοποιούμε cookies για να εξασφαλίσουμε τη βελτίωση της εμπειρίας περιήγησής σας. Χρειαζόμαστε τα απαραίτητα cookies για την υποστήριξη των βασικών λειτουργιών του ιστοτόπου του Συμβουλίου. Τα προαιρετικά cookies μας βοηθούν στην εκπόνηση ανώνυμων και συγκεντρωτικών στατιστικών, με σκοπό την καλύτερη εξυπηρέτηση των αναγκών σας.
Οι ηγέτες της ΕΕ ενέκριναν δέσμη μέτρων υπέρ της ανάκαμψης και τον προϋπολογισμό για την περίοδο 2021-2027 που θα βοηθήσουν την ΕΕ να ανασυνταχθεί μετά την πανδημία και θα υποστηρίξουν τις επενδύσεις στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση.
Καταλήξαμε σε συμφωνία σχετικά με τη δέσμη μέτρων για την ανάκαμψη και τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Φυσικά, οι διαπραγματεύσεις ήταν δύσκολες, σε μια πολύ δυσχερή συγκυρία για όλους τους Ευρωπαίους. Ένας μαραθώνιος που ολοκληρώθηκε με επιτυχία και για τα 27 κράτη μέλη, αλλά ειδικότερα για τους πολίτες. Πρόκειται για μια καλή συμφωνία. Μια ισχυρή συμφωνία. Και, το σημαντικότερο, είναι η σωστή συμφωνία για την Ευρώπη, αυτή τη στιγμή.
Ο Πρόεδρος κ. Charles Michel στη συνέντευξη Τύπου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου
Οι κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις της κρίσης από τη νόσο COVID-19 απαιτούν την από κοινού καταβολή καινοτόμων προσπαθειών σε επίπεδο ΕΕ, προκειμένου να υποστηριχθούν η ανάκαμψη και η ανθεκτικότητα των οικονομιών των κρατών μελών.
Για να αποφέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα και να είναι βιώσιμη, η προσπάθεια ανάκαμψης θα πρέπει να συνδέεται με το παραδοσιακό ΠΔΠ, το οποίο διαμορφώνει τις δημοσιονομικές πολιτικές της ΕΕ από το 1988 και προσφέρει μακροπρόθεσμη προοπτική.
Οι ηγέτες της ΕΕ ενέκριναν ολοκληρωμένη δέσμη ύψους 1 824,3 δισ. €, η οποία συνδυάζει το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) με μια πρωτοφανή προσπάθεια ανάκαμψης στο πλαίσιο του μέσου «Next Generation EU» (NGEU).
Μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της ΕΕ
Το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) θα καλύψει την επταετία 2021-2027. Το ΠΔΠ, ενισχυμένο με το Next Generation EU, θα αποτελέσει επίσης το κύριο μέσο για την εφαρμογή της δέσμης μέτρων για την ανάκαμψη στο πλαίσιο αντιμετώπισης των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19.
Χάρη στο μέγεθος του ΠΔΠ —1 074,3 δισ. €— η ΕΕ θα μπορέσει να εκπληρώσει τους μακροπρόθεσμους στόχους της και να διατηρήσει το πλήρες δυναμικό του σχεδίου ανάκαμψης. Η πρόταση αυτή βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην πρόταση που υπέβαλε ο Πρόεδρος κ. Michel τον Φεβρουάριο, στην οποία αποτυπώνονταν δύο έτη συνομιλιών μεταξύ των κρατών μελών.
Το ΠΔΠ θα καλύπτει τους ακόλουθους τομείς δαπανών:
Το Next Generation EU θα παράσχει στην Ένωση τα αναγκαία μέσα για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που ανέκυψαν από την πανδημία COVID-19. Βάσει της συμφωνίας η Επιτροπή θα μπορεί να δανειστεί έως και 750 δισ. € στις αγορές. Τα κονδύλια αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για δάνεια αντιστήριξης και για δαπάνες που διοχετεύονται μέσω των προγραμμάτων του ΠΔΠ. Το κεφάλαιο που θα συγκεντρωθεί από τις χρηματοπιστωτικές αγορές θα εξοφληθεί έως το 2058.
Τα διαθέσιμα ποσά στο πλαίσιο του NGEU θα κατανεμηθούν σε επτά επιμέρους προγράμματα:
Κονδύλια του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF)
Το σχέδιο εξασφαλίζει ότι τα κονδύλια θα διοχετευθούν στις χώρες και τους τομείς που έχουν πληγεί περισσότερο από την κρίση: το 70% των επιχορηγήσεων από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας θα δεσμευθεί για τα έτη 2021 και 2022 και το 30% θα δεσμευθεί για το 2023.
Τα κονδύλια από τον RRF για το 2021-2022 θα καθοριστούν σύμφωνα με τα κριτήρια κατανομής της Επιτροπής λαμβανομένων υπόψη του αντίστοιχου βιοτικού επιπέδου, του μεγέθους και των επιπέδων ανεργίας των κρατών μελών.
Ευελιξία
Οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν σχετικά με ενιαίο μέσο περιθωρίου (SMI), το οποίο θα επιτρέπει τη χρηματοδότηση συγκεκριμένων απρόβλεπτων δαπανών σε αναλήψεις υποχρεώσεων και σε αντίστοιχες πληρωμές που δεν θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν με άλλον τρόπο. Το ετήσιο ανώτατο όριο του SMI θα οριστεί στα 772 εκατ. EUR (τιμές 2018).
Συμφώνησαν επίσης τρία θεματικά ειδικά μέσα για την παροχή πρόσθετων χρηματοδοτικών πόρων όσον αφορά συγκεκριμένα απρόβλεπτα γεγονότα:
Αποθεματικό προσαρμογής στο Brexit για τη στήριξη των κρατών μελών και των οικονομικών τομέων που έχουν πληγεί περισσότερο από το Brexit (5 δισ. €)
Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση για τη στήριξη εργαζομένων που χάνουν την εργασία τους σε αναδιαρθρώσεις που συνδέονται με την παγκοσμιοποίηση (1,3 δισ. €)
Αποθεματικό αλληλεγγύης και επείγουσας βοήθειας (SEAR) για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης που οφείλονται σε μείζονες καταστροφές σε κράτη μέλη και σε υποψήφιες προς ένταξη χώρες, καθώς και για την ταχεία αντιμετώπιση συγκεκριμένων αναγκών έκτακτης ανάγκης εντός της ΕΕ ή σε τρίτες χώρες (1,2 δισ. €)
Διακυβέρνηση και αιρεσιμότητα
Σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής διακυβέρνησης, τα κράτη μέλη θα καταρτίσουν εθνικά σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για την περίοδο 2021-2023. Θα πρέπει δε να συνάδουν με τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις και να συμβάλλουν στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Ειδικότερα, τα σχέδια πρέπει να τονώσουν την ανάπτυξη και την απασχόληση και να ενισχύσουν την «οικονομική και κοινωνική ανθεκτικότητα» των χωρών της ΕΕ. Θα επανεξεταστούν το 2022. Η αξιολόγηση αυτών των σχεδίων θα εγκριθεί από το Συμβούλιο με ειδική πλειοψηφία βάσει πρότασης της Επιτροπής.
Οι επιχορηγήσεις θα εκταμιευθούν μόνον εφόσον πληρούνται τα συμφωνηθέντα ορόσημα και οι στόχοι που καθορίζονται στα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.
Εάν, κατ’ εξαίρεση, ένα ή περισσότερα κράτη μέλη θεωρούν ότι υπάρχουν σοβαρές παρεκκλίσεις από την ικανοποιητική εκπλήρωση των σχετικών οροσήμων και στόχων, μπορούν να ζητήσουν από τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να παραπέμψει το θέμα στο επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Δράση για το κλίμα
Το 30% των συνολικών δαπανών του ΠΔΠ και του μέσου Next Generation EU θα απευθύνεται σε έργα που αφορούν το κλίμα. Οι δαπάνες στο πλαίσιο του ΠΔΠ και του Next Generation EU θα συμμορφώνονται με τον στόχο της ΕΕ για κλιματική ουδετερότητα έως το 2050, τους στόχους της ΕΕ για το κλίμα έως το 2030 και τη Συμφωνία των Παρισίων.
Κράτος δικαίου
Τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης θα προστατεύονται σύμφωνα με τις γενικές αρχές που κατοχυρώνονται στις Συνθήκες της Ένωσης, ιδίως τις αξίες του άρθρου 2 της ΣΕΕ. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει επίσης τη σημασία του σεβασμού του κράτους δικαίου. Με βάση αυτό το πλαίσιο, θα θεσπιστεί καθεστώς αιρεσιμότητας για την προστασία του προϋπολογισμού και του Next Generation EU.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει μέτρα σε περίπτωση παραβάσεων τα οποία θα εγκριθούν από το Συμβούλιο με ειδική πλειοψηφία.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα επανέρχεται ταχέως στο θέμα.
Έσοδα της ΕΕ: ίδιοι πόροι
Οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν να παράσχουν στην ΕΕ νέους πόρους για την αποπληρωμή των κονδυλίων που συγκεντρώνονται στο πλαίσιο του μέσου Next Generation EU. Ενέκριναν νέο τέλος για τα πλαστικά που θα θεσπιστεί το 2021. Το ίδιο έτος, η Επιτροπή αναμένεται να υποβάλει πρόταση για μέτρο προσαρμογής άνθρακα και για ψηφιακή εισφορά που αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή το αργότερο έως την 1η Ιανουαρίου 2023.
Στη συνέχεια, η Επιτροπή αναμένεται να επανέλθει με αναθεωρημένη πρόταση για το σύστημα εμπορίας εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ), επεκτείνοντάς το ενδεχομένως στην αεροπορία και τη ναυτιλία. Ενδέχεται επίσης να υπάρξουν και άλλοι νέοι πόροι, όπως ο φόρος χρηματοπιστωτικών συναλλαγών. Τα έσοδα από τους νέους ιδίους πόρους που θα καθιερωθούν μετά το 2021 θα χρησιμοποιηθούν για την πρόωρη εξόφληση δανείων στο πλαίσιο του NGEU.
Οι νέες πηγές χρηματοδότησης προστίθενται στους υφιστάμενους ιδίους πόρους:
Παραδοσιακοί ίδιοι πόροι: κυρίως τελωνειακοί δασμοί και εισφορές ζάχαρης (τα κράτη μέλη παρακρατούν, ως έξοδα είσπραξης, το 25 % των εισπραχθέντων ποσών σε σύγκριση με το 20 % την περίοδο 2014-2020)
Ίδιος πόρος βάσει ΦΠΑ: εφαρμόζεται ενιαίος συντελεστής 0,3 % στη βάση φόρου προστιθέμενης αξίας κάθε κράτους μέλους, με ανώτατο όριο της φορολογητέας βάσης ΦΠΑ το 50 % του ΑΕΕ για κάθε χώρα (η μεθοδολογία θα απλουστευθεί)
Ίδιος πόρος βάσει ΑΕΕ: προκύπτει από την εφαρμογή ενιαίου συντελεστή στο ακαθάριστο εθνικό εισόδημα των κρατών μελών, ο οποίος προσαρμόζεται κάθε χρόνο προκειμένου να ισοσκελίζονται τα έσοδα και οι δαπάνες (χωρίς μεταβολή)
Στο πλαίσιο του ΠΔΠ, το ανώτατο όριο που διατίθεται στην ΕΕ για την κάλυψη των ετήσιων πιστώσεων ορίζεται ως εξής:
για πληρωμές: 1,4% του AEE όλων των κρατών μελών
για αναλήψεις υποχρεώσεων: 1,46% του ΑΕΕ όλων των κρατών μελών
Διορθώσεις
Οι κατ’ αποκοπή διορθώσεις της ετήσιας συνεισφοράς βάσει του ΑΕΕ θα διατηρηθούν για τη Δανία, τη Γερμανία, τις Κάτω Χώρες, την Αυστρία και τη Σουηδία.
Ο Πρόεδρος κ. Michel παρουσίασε την πρότασή του στις 10 Ιουλίου 2020
Ιστορικό
Στις 10 Ιουλίου ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, κ. Charles Michel, παρουσίασε την πρότασή του για το ΠΔΠ και τη δέσμη μέτρων για την ανάκαμψη.
«Οι στόχοι για την ανάκαμψή μας μπορούν να συνοψιστούν σε τρεις λέξεις: σύγκλιση, ανθεκτικότητα, μετασχηματισμός. Ουσιαστικά, αυτό σημαίνει αποκατάσταση των ζημιών που προκάλεσε η COVID-19, μεταρρύθμιση των οικονομιών μας και αναμόρφωση των κοινωνιών μας», δήλωσε.
Μετά από διμερείς επαφές του με ηγέτες της ΕΕ, ο Πρόεδρος κ. Michel εντόπισε έξι «δομικά στοιχεία» μιας πιθανής συμφωνίας.
Στις 19 Ιουνίου, οι ηγέτες της ΕΕ πραγματοποίησαν βιντεοδιάσκεψη κατά την οποία αντάλλαξαν απόψεις ως προς την πρόταση για ένα νέο σχέδιο ανάκαμψης και για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) για την περίοδο 2021-2027 που παρουσίασε στις 27 Μαΐου 2020 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Μετά τη σύνοδο, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, κ. Charles Michel, ξεκίνησε πολιτικές διαπραγματεύσεις με τους ηγέτες της ΕΕ.
Στις 23 Απριλίου 2020, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε να επεξεργαστεί τη σύσταση ταμείου ανάκαμψης με σκοπό την αντιμετώπιση της κρίσης COVID-19. Οι ηγέτες κάλεσαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υποβάλει επειγόντως πρόταση, καθώς και να διευκρινίσει τη σχέση μεταξύ του ταμείου ανάκαμψης και του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ.
Τη διαπίστευση εκπροσώπων των μέσων ενημέρωσης για διεθνείς συνόδους κορυφής που πραγματοποιούνται εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναλαμβάνουν οι κυβερνητικές αρχές της χώρας υποδοχής.
Καταλήξαμε σε συμφωνία σχετικά με τη δέσμη μέτρων για την ανάκαμψη και τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Φυσικά, οι διαπραγματεύσεις ήταν δύσκολες, σε μια πολύ δυσχερή συγκυρία για όλους τους Ευρωπαίους. Ένας μαραθώνιος που ολοκληρώθηκε με επιτυχία και για τα 27 κράτη μέλη, αλλά ειδικότερα για τους πολίτες. Πρόκειται για μια καλή συμφωνία. Μια ισχυρή συμφωνία. Και, το σημαντικότερο, είναι η σωστή συμφωνία για την Ευρώπη, αυτή τη στιγμή.
