"Aby łatwiej było ci korzystać z portalu, używamy plików cookie. Niezbędne pliki cookie pozwalają na obsługę podstawowych funkcji portalu. Opcjonalne pliki cookie pomagają nam opracowywać anonimowe, zagregowane raporty statystyczne, abyśmy mogli lepiej odpowiadać na twoje potrzeby.
Nadzwyczajny szczyt Rady Europejskiej, 17–21 lipca 2020
Wyniki obrad
Przywódcy UE uzgodnili pakiet odbudowy oraz budżet 2021–2027. Pomogą one odbudować UE po pandemii i wesprą inwestycje w transformację ekologiczną i cyfrową.
Osiągnęliśmy porozumienie co do pakietu odbudowy i europejskiego budżetu. Oczywiście były to trudne negocjacje w bardzo trudnych czasach dla wszystkich Europejczyków. Maraton zakończył się sukcesem dla wszystkich 27 państw członkowskich, ale zwłaszcza dla ludzi. To dobre porozumienie. To mocne porozumienie. A co najważniejsze, w chwili obecnej to właściwe porozumienie dla Europy.
Charles Michel na konferencji prasowej po szczycie Rady Europejskiej
Społeczno-gospodarcze skutki koronakryzysu wymagają wspólnego innowacyjnego wysiłku na szczeblu UE. Wysiłek ten wesprze odbudowę i odporność gospodarek państw członkowskich.
Aby odbudowa osiągnęła zakładany efekt i była trwała, powinna być powiązana z tradycyjnym instrumentem: wieloletnimi ramami finansowymi, które już od 1988 r. kształtują unijną politykę budżetową i oferują długofalową perspektywę.
Przywódcy UE uzgodnili całościowy pakiet o wartości 1 824,3 mld EUR, który łączy wieloletnie ramy finansowe i nadzwyczajny instrument odbudowy Next Generation EU.
Długofalowy budżet UE
Nowe wieloletnie ramy finansowe obejmą 7-letni okres od 2021 do 2027 r. W połączeniu z Next Generation EU będą również głównym instrumentem wdrażania pakietu odbudowy stanowiącego reakcję na społeczno-gospodarcze skutki pandemii COVID-19.
Wieloletnie ramy finansowe opiewają na 1 074,3 mld EUR, co pozwoli UE realizować jej długofalowe cele i utrzymać pełny potencjał planu odbudowy. Kwota ta opiera się w dużym stopniu na lutowej propozycji Charles’a Michela, która odzwierciedlała dwuletnie dyskusje z państwami członkowskimi.
Wieloletnie ramy finansowe dzielą finansowanie na następujące dziedziny:
Next Generation EU zapewni Unii niezbędne środki do przełamania wyzwań wynikających z pandemii Covid-19. Porozumienie przewiduje, że Komisja będzie mogła pożyczyć na rynkach aż 750 mld EUR. Środki te będą mogły zostać wykorzystane na pożyczki wzajemne i wydatki z programów wieloletnich ram finansowych. Kapitał zgromadzony na rynkach finansowych zostanie spłacony do 2058 r.
Kwoty dostępne z Next Generation EU zostaną rozdzielone na 7 programów:
Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności: 672,5 mld EUR (pożyczki: 360 mld EUR, dotacje: 312,5 mld EUR)
REACT-EU: 47,5 mld EUR
„Horyzont Europa”: 5 mld EUR
Program InvestEU: 5,6 mld EUR
Rozwój obszarów wiejskich: 7,5 mld EUR
Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST): 10 mld EUR
Podział środków z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności
Według planu pieniądze mają trafić do krajów i sektorów najbardziej dotkniętych kryzysem: 70% dotacji zostanie przydzielonych w latach 2021–2022, a 30% w roku 2023.
Przydziały w latach 2021–2022 zostaną ustalone według kryteriów Komisji takich jak standard życia w danym państwie członkowskim, jego wielkość oraz poziom bezrobocia.
Elastyczność
Unijni przywódcy porozumieli się w sprawie jednolitego marginesu (Single Margin Instrument) umożliwiającego finansowanie konkretnych nieprzewidzianych wydatków z tytułu zobowiązań i odnośnych płatności, których nie można było sfinansować w inny sposób. Roczny pułap jednolitego marginesu zostanie ustalony na kwotę 772 mln EUR (w cenach z 2018 r.).
Przywódcy uzgodnili również trzy specjalne instrumenty tematyczne, które zapewnią dodatkowe finansowanie na konkretne nieprzewidziane wydarzenia:
pobrexitowa rezerwa dostosowawcza mająca wesprzeć państwa członkowskie i sektory gospodarki najbardziej dotknięte brexitem (5 mld EUR)
Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji wspierający pracowników tracących pracę wskutek restrukturyzacji powiązanej z globalizacją (1,3 mld EUR)
rezerwa na rzecz solidarności i pomocy nadzwyczajnej (SEAR) wykorzystywana do reagowania na sytuacje nadzwyczajne wynikające z poważnych katastrof w państwach członkowskich i krajach przystępujących do UE oraz do szybkiego reagowania na szczególne potrzeby w sytuacjach nadzwyczajnych w UE lub w państwach trzecich (1,2 mld EUR).
Zarządzanie i warunkowość
Zgodnie z zasadami dobrego zarządzania państwa członkowskie opracują krajowe plany odbudowy i zwiększania odporności na lata 2021–2023.Plany będą musiały odpowiadać zaleceniom dla poszczególnych krajów i wspierać transformację ekologiczną i cyfrową. Konkretnie będą musiały wzmacniać wzrost i zatrudnienie oraz zwiększać odporność gospodarczo-społeczną państw UE. Weryfikacja planów nastąpi w 2022 r. Ich ocenę będzie zatwierdzać Rada większością kwalifikowaną na wniosek Komisji.
Dotacje będą wypłacane tylko wtedy, gdy realizowane będą uzgodnione cele pośrednie i końcowe planów odbudowy i zwiększania odporności.
Wyjątkowo, jeżeli jedno lub więcej państw członkowskich uzna, że istnieją poważne odstępstwa od zadowalającej realizacji odnośnych celów pośrednich i końcowych, mogą one zwrócić się do przewodniczącego Rady Europejskiej o podjęcie tej kwestii na następnym szczycie Rady Europejskiej.
Działania klimatyczne
30% łącznych wydatków z wieloletnich ram finansowych i instrumentu Next Generation EU będzie przeznaczonych na projekty klimatyczne. Wydatki z obu źródeł będą musiały być zgodne z unijnym celem, którym jest osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r., z celami klimatycznymi UE 2030 i z porozumieniem paryskim.
Praworządność
Interesy finansowe Unii będą chronione zgodnie z ogólnymi zasadami zawartymi w traktatach Unii, a zwłaszcza zgodnie z wartościami zapisanymi w art. 2 TUE. Rada Europejska podkreśliła też znaczenie poszanowania praworządności. W celu ochrony budżetu i instrumentu Next Generation EU zostanie zatem wprowadzony system warunkowości.
W tym kontekście Komisja zaproponuje środki na wypadek naruszeń przyjmowane przez Radę większością kwalifikowaną.
Rada Europejska szybko powróci do tej kwestii.
Dochody UE: zasoby własne
Przywódcy postanowili wyposażyć Unię w nowe źródło dochodów, by mogła ona zwrócić środki pożyczone na rynkach w ramach Next Generation UE. Uzgodnili mianowicie, że w 2021 r. zostanie wprowadzona opłata od odpadów plastikowych. W tym samym roku Komisja przedstawi też projekt granicznej opłaty węglowej oraz projekt opłaty cyfrowej. Obie opłaty zostałyby wprowadzone najpóźniej 1 stycznia 2023 r.
Następnie Komisja przedstawi zrewidowaną propozycję w sprawie unijnego systemu handlu emisjami, z możliwością rozszerzenia go na sektor lotniczy i morski. W grę wchodzą też inne źródła dochodów, np. podatek od transakcji finansowych. Wpływy z nowych zasobów własnych wprowadzonych po 2021 r. zostaną wykorzystane do przedterminowej spłaty pożyczek zaciągniętych w ramach Next Generation EU.
Nowe rodzaje finansowania będą uzupełnieniem dotychczasowych:
tradycyjnych zasobów własnych, czyli głównie ceł i opłat cukrowych – państwa członkowskie będą zatrzymywać, na poczet kosztów poboru, 25% pobranych kwot (w porównaniu do 20% w latach 2014–2020)
zasobów własnych opartych na VAT – od podstawy podatku VAT każdego państwa członkowskiego pobierana jest jednolita stawka 0,3%, a podlegająca opodatkowaniu podstawa VAT nie może przekroczyć 50% DNB danego państwa (metoda zostanie uproszczona)
zasobów własnych opartych na DNB – jednolita stawka jest pobierana od DNB państw członkowskich i modyfikowana co roku, by zrównoważyć dochody i wydatki (nic się nie zmienia).
Pułap przewidziany dla UE w wieloletnich ramach finansowych na środki wydatkowane rocznie ma następującą wartość:
dla płatności: 1,40% DNB wszystkich państw członkowskich
dla zobowiązań: 1,46% DNB wszystkich państw członkowskich.
Rabaty
Utrzymane zostaną ryczałtowe rabaty Danii, Niemiec, Holandii, Austrii i Szwecji od składki opartej na rocznym dochodzie narodowym brutto.
Charles Michel przedstawia swoją propozycję (10 lipca 2020)
Kontekst
10 lipca przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel przedstawił swoją propozycję wieloletnich ram finansowych i pakietu odbudowy.
„Cele naszej odbudowy można podsumować w trzech słowach: konwergencja, odporność i transformacja. Konkretnie oznacza to, że musimy naprawić szkody spowodowane przez Covid-19, zreformować nasze gospodarki i przemodelować nasze społeczeństwa” – powiedział.
Po dwustronnych dyskusjach z unijnymi przywódcami przewodniczący Charles Michel określił sześć głównych elementów możliwego porozumienia.
19 czerwca unijni przywódcy omówili w trybie wideokonferencji projekt nowego planu odbudowy oraz wieloletnich ram finansowych 2021–2027, zaprezentowany przez Komisję Europejską 27 maja 2020 r.
Po spotkaniu przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel przystąpił do negocjacji politycznych z unijnymi przywódcami.
23 kwietnia 2020 r. Rada Europejska postanowiła pracować nad ustanowieniem funduszu odbudowy, który byłby odpowiedzią na skutki koronakryzysu. Przywódcy zlecili Komisji Europejskiej pilne opracowanie odnośnej propozycji oraz sprecyzowanie związku między funduszem a wieloletnim budżetem UE.
Szczegóły akredytacji znajdują się na tej stronie.
Udzielaniem akredytacji prasowej na szczyty międzynarodowe odbywające się w krajach spoza Unii Europejskiej będą zajmowały się organy rządowe tych krajów.
Osiągnęliśmy porozumienie co do pakietu odbudowy i europejskiego budżetu. Oczywiście były to trudne negocjacje w bardzo trudnych czasach dla wszystkich Europejczyków. Maraton zakończył się sukcesem dla wszystkich 27 państw członkowskich, ale zwłaszcza dla ludzi. To dobre porozumienie. To mocne porozumienie. A co najważniejsze, w chwili obecnej to właściwe porozumienie dla Europy.
