Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων (Ανάπτυξη), 20 Μαΐου 2022

Κυριότερα αποτελέσματα

Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, υπό τη σύνθεσή του για την ανάπτυξη, συζήτησε σχετικά με την επαπειλούμενη παγκόσμια κρίση επισιτιστικής ασφάλειας που γεννά η απρόκλητη και αδικαιολόγητη στρατιωτική επίθεση της Ρωσικής Ομοσπονδίας κατά της Ουκρανίας, και με την πολυμερή αντίδραση σε αυτή την κρίση.

Η αγορά τροφίμων βρισκόταν ήδη υπό πίεση πριν από τον πόλεμο, αλλά κατόπιν της ρωσικής επίθεσης κατά της Ουκρανίας η κρίση αυτή έγινε πολύ χειρότερη. Σήμερα θέτει σε κίνδυνο την επισιτιστική ασφάλεια εκατομμυρίων ανθρώπων σε πολλά μέρη του κόσμου. Τα ρωσικά στρατεύματα βομβαρδίζουν ουκρανικούς αγρούς, δεν επιτρέπουν τη σπορά καλλιεργειών, λεηλατούν τα αποθέματα τροφίμων, αποκλείουν ουκρανικούς λιμένες και έτσι αυξάνουν τις τιμές των τροφίμων και των λιπασμάτων που έχουν εκτοξευθεί σε πολλά μέρη του κόσμου. Έτσι, ο παγκόσμιος εφοδιασμός σε τρόφιμα βρίσκεται σε κίνδυνο, κυρίως λόγω της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.

Josep Borrell, Ύπατος Εκπρόσωπος για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας

Οι υπουργοί ενημερώθηκαν σχετικά με τη σοβαρότητα της κατάστασης και τις επιπτώσεις της σε παγκόσμιο επίπεδο.
Το 2021 η Ρωσία και η Ουκρανία ήταν μεταξύ των κορυφαίων εξαγωγέων σιτηρών και σπόρων και ελαίων ηλιάνθου στον κόσμο, με την Ουκρανία να αντιπροσωπεύει πάνω από το 50 % του παγκόσμιου εμπορίου ηλιελαίου. Εκτιμάται ότι μεταξύ 20 % και 30 % των εκτάσεων παραγωγής χειμερινών σιτηρών, αραβοσίτου και ηλιανθόσπορων στην Ουκρανία είτε δεν θα συγκομιστούν είτε δεν θα φυτευτούν αυτή την άνοιξη λόγω της συνεχιζόμενης σύγκρουσης. Αυτό θα έχει σοβαρές επιπτώσεις σε ευάλωτους πληθυσμούς ανά τον κόσμο, ιδίως σε χώρες χαμηλού εισοδήματος που εξαρτώνται από τις εισαγωγές τροφίμων και λιπασμάτων.

Στη συνέχεια, το Συμβούλιο συζήτησε διάφορες πτυχές δράσης τις οποίες η ΕΕ θα προωθήσει με πνεύμα «Ομάδας Ευρώπη».

Πρώτον, η ΕΕ θα παράσχει σε ευάλωτους πληθυσμούς με βοήθεια έκτακτης ανάγκης και θα βοηθήσει ώστε να βελτιωθεί βραχυπρόθεσμα η οικονομική προσιτότητα των τροφίμων και η μακροοικονομική σταθερότητα. Δεύτερον, η ΕΕ θα στηρίξει πάνω από 70 χώρες εταίρους για να δώσουν ώθηση στην παραγωγή και την ανθεκτικότητα και βιωσιμότητα των συστημάτων τροφίμων τους, ώστε να αυξηθεί η επισιτιστική ασφάλεια μεσοπρόθεσμα. Τρίτον, η ΕΕ έχει δεσμευτεί να επιτύχει την αποδέσμευση 20 εκατομμυρίων τόνων σιτηρών εγκλωβισμένων αυτή τη στιγμή στα σιλό της Ουκρανίας από τον πόλεμο του Πούτιν και να τα διαθέσει στις παγκόσμιες αγορές το συντομότερο μέσω των «διαδρόμων αλληλεγγύης», που πρότεινε πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τέλος, η ΕΕ θα συνεργαστεί ακόμη στενότερα με τα Ηνωμένα Έθνη και εντός αυτών, με τη G7, την πρωτοβουλία της αποστολής Επισιτιστικής και Γεωργικής Ανθεκτικότητας (FARM) και άλλες μορφές παγκόσμιας συνεργασίας σχετικά με αυτή την κρίση.

Οι υπουργοί Ανάπτυξης είχαν άτυπη ανταλλαγή απόψεων με τον Ύπατο Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες Filippo Grandi, ο οποίος προέβη σε επισκόπηση της παγκόσμιας κατάστασης και του έργου που επιτέλεσε η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR). Η συζήτηση επικεντρώθηκε, μεταξύ άλλων, στην Ουκρανία, το Σαχέλ, το Αφγανιστάν και τη Μιανμάρ. Σήμερα υπάρχουν πάνω από 100 εκατομμύρια βιαίως εκτοπισμένα άτομα σε ολόκληρο τον κόσμο.

Η UNHCR είναι βασικός εταίρος της ΕΕ, η οποία, μαζί με τα κράτη μέλη της, είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος χορηγός βοήθειας της UNHCR. Η ΕΕ συνεργάζεται στενά με τα κράτη μέλη της για μια κοινή απάντηση της «Ομάδας Ευρώπη» που να αντιμετωπίζει τις συνέπειες της κρίσης και να εξασφαλίζει επαρκή χρηματοδότηση και στήριξη προς τους πλέον πληγέντες και ευάλωτους πληθυσμούς σε ολόκληρο τον κόσμο.

Συμπεράσματα του Συμβουλίου

Το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα με θέμα:

• την ανανεωμένη εταιρική σχέση της ΕΕ με τις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες
• την έκθεση του 2021 σχετικά με την εφαρμογή των μέσων εξωτερικής δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2020