Raad Buitenlandse Zaken (Ontwikkeling), 20 mei 2022

Voornaamste resultaten

De Raad Buitenlandse Zaken (Ontwikkeling) besprak de dreigende mondiale voedsel­zekerheids­crisis ten gevolge van de niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde militaire invasie van de Russische Federatie in Oekraïne, en de multilaterale respons daarop.

De voedselmarkt stond al voor de oorlog onder druk, maar na de Russische aanval op Oekraïne is de crisis veel ernstiger geworden. De voedselzekerheid van miljoenen mensen wordt bedreigd. Russische troepen bombarderen Oekraïense velden die zo niet ingezaaid kunnen worden, voedselvoorraden worden geplunderd en Oekraïense havens geblokkeerd. Hierdoor zijn de voedsel- en kunstmest­prijzen op veel plaatsen tot recordhoogte gestegen. De voedselvoorziening is dus in gevaar, vooral door de Russische invasie van Oekraïne.

Josep Borrell, hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid

De ministers werden geïnformeerd over de ernst van de situatie en de mondiale gevolgen ervan.
Rusland en Oekraïne behoorden in 2021 tot de grootste exporteurs van granen, zonnebloem­pitten en olie, waarbij Oekraïne goed was voor meer dan 50% van de wereldhandel in zonnebloemolie. In naar schatting 20 tot 30% van de gebieden waar in Oekraïne winter­granen, maïs en zonnebloem­pitten worden geproduceerd, kan door het conflict deze lente niet geoogst of gezaaid worden. Dit zal ernstige gevolgen hebben voor kwetsbare bevolkings­groepen wereldwijd, vooral in lage-inkomens­landen die afhankelijk zijn van de invoer van voedsel en kunstmest.

De Raad besprak vervolgens wat de volgende stappen zijn van de EU, in de geest van Team Europa.

De EU zal in de eerste plaats kwetsbare bevolkings­groepen noodhulp bieden en helpen de betaalbaarheid van voedsel en de macro-economische stabiliteit op korte termijn te verbeteren. Ten tweede zal de EU ruim 70 partnerlanden ondersteunen bij het versterken van hun productie en de veerkracht en duurzaamheid van hun voedsel­systemen om zo de voedsel­zekerheid op de middellange termijn te vergroten. In de derde plaats verbindt de EU zich ertoe 20 miljoen ton graan, dat door Poetins oorlog nog in Oekraïense silo's vast zit, zo snel mogelijk op de wereldmarkten te krijgen via de "solidariteits­corridors", die de Europese Commissie onlangs heeft voorgesteld. Tot slot zal de EU nog nauwer samenwerken met en binnen de Verenigde Naties, de G7, het initiatief voor veerkracht in de voedings- en landbouwsector (Food and Agricultural Resilience Mission – FARM) en andere vormen van wereldwijde samenwerking.

De ministers wisselden informeel van gedachten met Filippo Grandi, de Hoge Commissaris van de VN voor de vluchtelingen, die een overzicht gaf van de mondiale situatie en de werkzaamheden van het UNHCR. De gesprekken concentreerden zich met name op Oekraïne, de Sahel, Afghanistan en Myanmar. Er zijn er momenteel meer dan 100 miljoen ontheemden wereldwijd.

Het UNHCR is een belangrijke partner voor de EU, die met haar lidstaten de op één na grootste donor van het UNHCR is. In nauwe samenwerking met de lidstaten werkt de EU aan een gezamenlijke respons van Team Europa om de gevolgen van de crisis aan te pakken en te zorgen voor adequate financiering en steun voor de bevolkings­groepen die het zwaarst getroffen en het meest kwetsbaar zijn.

Conclusies van de Raad

De Raad keurde conclusies goed over:

• een hernieuwd partnerschap van de EU met de minst ontwikkelde landen
• jaarverslag 2021 over de uitvoering van de instrumenten voor extern optreden van de Europese Unie in 2020