Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων, 29 Ιανουαρίου 2024

Κύρια αποτελέσματα

Προτεραιότητες της Προεδρίας

Η βελγική Προεδρία παρουσίασε τις προτεραιότητες για τη θητεία της.

Στο πλαίσιο του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων, η Προεδρία θα επικεντρωθεί στην προστασία της δημοκρατίας, στην ενίσχυση του κράτους δικαίου και στην προώθηση ελεύθερων και δίκαιων εκλογών στην Ευρώπη. Θα προωθήσει τις εν εξελίξει εργασίες που αφορούν τη διεύρυνση. Θα ενθαρρύνει επίσης τον προβληματισμό σχετικά με το επόμενο στρατηγικό θεματολόγιο, καθώς και σχετικά με το μέλλον της Ευρώπης.

Το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων θα συνεχίσει επίσης να εξετάζει μια σειρά οριζόντιων ζητημάτων, όπως το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, τη διαχείριση κρίσεων, τις υβριδικές απειλές, καθώς και τη διαφάνεια και τη δεοντολογία. Θα εκπληρώσει στο ακέραιο τον ρόλο του για την προετοιμασία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και τη διασφάλιση της αταλάντευτης στήριξης της ΕΕ προς την Ουκρανία.

Η Προεδρία μας έρχεται σε μια εποχή που οι προκλήσεις στην Ευρώπη και πέραν αυτής έχουν αυξηθεί. Ενόψει των ευρωεκλογών, θα εργαστούμε για να εξασφαλίσουμε την απρόσκοπτη μετάβαση στον επόμενο θεσμικό κύκλο και να προωθήσουμε τις συζητήσεις για το κοινό μας μέλλον. Επίσης, θα επικεντρωθούμε στη διαφύλαξη και την ενίσχυση της δημοκρατίας μας και στην προώθηση της ενεργού συμμετοχής των πολιτών, ιδίως όσον αφορά τη συμμετοχή των νέων.

Hadja Lahbib, Υπουργός Εξωτερικών του Βελγίου

• Προτεραιότητες της βελγικής Προεδρίας
• Πρόγραμμα της βελγικής Προεδρίας

Ετήσιος διάλογος για το κράτος δικαίου

Στο πλαίσιο του ετήσιου διαλόγου για το κράτος δικαίου, οι υπουργοί πραγματοποίησαν συζήτηση για συγκεκριμένες χώρες ξεχωριστά. Η ανταλλαγή απόψεων επικεντρώθηκε σε καίριες εξελίξεις στην Ισπανία, τη Γαλλία, την Κροατία και την Ιταλία.

Οι συζητήσεις ανά χώρα πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της δέσμευσης να καταστεί ο ετήσιος διάλογος για το κράτος δικαίου πιο μεστός και πιο διαρθρωμένος, με πλήρη σεβασμό των αρχών της αντικειμενικότητας, της αποφυγής των διακρίσεων και της ίσης μεταχείρισης όλων των κρατών μελών. Στόχος είναι η εποικοδομητική και ανοικτή ανταλλαγή παρατηρήσεων και βέλτιστων πρακτικών.

Με τα συμπεράσματα της Προεδρίας της 12ης Δεκεμβρίου 2023 παγιώθηκε η προσέγγιση όσον αφορά τον ετήσιο διάλογο του Συμβουλίου για το κράτος δικαίου που ακολουθείται από το 2020 και υπογραμμίστηκε η προσήλωση των κρατών μελών στον εν λόγω διάλογο.

Το κράτος δικαίου αποτελεί θεμελιώδη αξία της ΕΕ και έρεισμα της συνεργασίας μας. Ο ετήσιος διάλογος για το κράτος δικαίου προσφέρει μια πολύτιμη ευκαιρία για την ενίσχυσή του με την εποικοδομητική ανταλλαγή παρατηρήσεων μεταξύ των κρατών μελών. Η βελγική Προεδρία έχει δεσμευτεί να προωθήσει και να ενισχύσει τους μηχανισμούς του κράτους δικαίου που εφαρμόζουμε. Επίσης, θα φέρουμε στο προσκήνιο το κράτος δικαίου κατά τη διάρκεια άτυπης συνόδου των υπουργών Ευρωπαϊκών Υποθέσεων στα τέλη Απριλίου, στην οποία θα προσκληθούν και οι χώρες που συμμετέχουν στη διαδικασία διεύρυνσης. Hadja Lahbib, Υπουργός Εξωτερικών του Βελγίου

• Έκθεση του 2023 για το κράτος δικαίου (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
• Αξιολόγηση του διαλόγου του Συμβουλίου για το κράτος δικαίου — Συμπεράσματα της Προεδρίας, (δελτίο Τύπου, 12 Δεκεμβρίου 2023)
• Κράτος δικαίου (γενικές πληροφορίες)

Προάσπιση της δημοκρατίας

Το Συμβούλιο διεξήγαγε συζήτηση προσανατολισμού σχετικά με τη δέσμη μέτρων για την προάσπιση της δημοκρατίας, την οποία παρουσίασε η Επιτροπή στις 12 Δεκεμβρίου 2023.

Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην πρόταση οδηγίας σχετικά με τη διαφάνεια της εκπροσώπησης συμφερόντων για λογαριασμό τρίτων χωρών. Οι υπουργοί τάχθηκαν υπέρ του γενικού στόχου της πρότασης να αυξηθεί η διαφάνεια των ομάδων συμφερόντων και να αντιμετωπιστούν οι παρεμβάσεις από το εξωτερικό. Παράλληλα, τόνισαν την ανάγκη να επιτευχθεί η σωστή ισορροπία μεταξύ της αντιμετώπισης των παρεμβάσεων από το εξωτερικό και της προστασίας της ελευθερίας της έκφρασης και του χώρου της κοινωνίας των πολιτών.

Όσον αφορά ζητήματα που πρέπει να εξεταστούν περαιτέρω, αρκετοί υπουργοί έθεσαν ερωτήματα σχετικά με την προτεινόμενη πλήρη εναρμόνιση, η οποία επηρέασε τα υφιστάμενα εθνικά πλαίσια. Διατυπώθηκαν επίσης εκκλήσεις να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής των κανόνων. Οι υπουργοί τόνισαν τη σημασία της αναλογικότητας και της προσεκτικής εξέτασης των επιπτώσεων που η προτεινόμενη οδηγία έχει στην κοινωνία των πολιτών, διασφαλίζοντας την αποτελεσματικότητά της και αποφεύγοντας τη γραφειοκρατία. Επίσης, ανέφεραν την ανάγκη για στιβαρές εγγυήσεις κατά των καταχρήσεων, για τη διασφάλιση της διεθνούς αξιοπιστίας της ΕΕ και για αξιόπιστες κυρώσεις.

Η συζήτηση θα αποτελέσει πυξίδα για την εξέταση της προτεινόμενης οδηγίας στο Συμβούλιο σε τεχνικό επίπεδο.

Οι υπουργοί συζήτησαν επίσης ποια περαιτέρω μέτρα θα μπορούσαν να ληφθούν σε επίπεδο ΕΕ για την καλύτερη προστασία των δημοκρατιών, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εκλογικών διαδικασιών και την προώθηση της συμμετοχής των πολιτών στη χάραξη πολιτικών. Εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την παρουσίαση συστάσεων από την Επιτροπή σχετικά με τα ζητήματα αυτά και τόνισαν ιδίως την πρόκληση της παραπληροφόρησης και της τόνωσης της συμμετοχής των ψηφοφόρων στις επικείμενες ευρωεκλογές.

• Ενημερωτικό σημείωμα για τη συζήτηση
• Δέσμη μέτρων για την προάσπιση της δημοκρατίας (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)

Το Συμβούλιο ενέκρινε επίσης χωρίς συζήτηση τα σημεία που περιλαμβάνονταν στους καταλόγους νομοθετικών και μη νομοθετικών σημείων «Α».