Συμβούλιο Μεταφορών, Τηλεπικοινωνιών και Ενέργειας (Ενέργεια), 4 Μαρτίου 2024

Κύρια αποτελέσματα

Ασφάλεια του εφοδιασμού και προετοιμασία για τον χειμώνα

Οι υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις για την πορεία των εργασιών όσον αφορά την ασφάλεια του εφοδιασμού και τις προετοιμασίες για τον χειμώνα 2024-2025. Μεταξύ άλλων, εξέτασαν τρόπους αποφυγής, τόσο μεμονωμένα όσο και συλλογικά, νέων κλυδωνισμών των τιμών και ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας, επιτυγχάνοντας παράλληλα τους καθορισμένους στόχους για απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές και σταδιακή κατάργηση των ρωσικών ορυκτών καυσίμων.

Διάφορα κράτη μέλη επέμειναν ότι οι διασυνδέσεις και τα καλά διασυνδεδεμένα δίκτυα ενέργειας αποτέλεσαν βασικό δομικό στοιχείο για την εγγύηση της ασφάλειας του εφοδιασμού κατά τη διάρκεια της κρίσης και ότι η σημασία τους θα αυξηθεί ακόμα περισσότερο τα επόμενα χρόνια. Εν προκειμένω, πολλά κράτη μέλη επέμειναν ως προς την ανάγκη να διατεθούν επαρκείς πόροι για τη διασφάλιση της ανάπτυξης διασυνοριακών δικτύων ενέργειας.

Πολλοί υπουργοί ζήτησαν τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού αερίου, τη διαφοροποίηση των οδών εφοδιασμού, την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης, τη συνέχιση των προσπαθειών νηφαλιότητας και την επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού ως σημαντικών μέσων για την αύξηση της ανθεκτικότητας και την εγγύηση της ασφάλειας του εφοδιασμού.

• Το ενεργειακό άλμα: Πώς οι χώρες της ΕΕ αντιμετώπισαν μια ρωσικής προέλευσης κρίση και πώς αναδιαμορφώνουν τον ενεργειακό εφοδιασμό (αφιέρωμα)
• Τιμές ενέργειας και ασφάλεια εφοδιασμού (γενικές πληροφορίες)

Στο πλαίσιο αυτό, κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία ως προς σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με τη συνέχιση των συντονισμένων μέτρων μείωσης της ζήτησης αερίου. Αυτή η μη δεσμευτική πράξη ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους για μείωση της ζήτησης αερίου κατά 15 % (σε σύγκριση με την περίοδο αναφοράς από 1η Απριλίου 2017 έως 31 Μαρτίου 2022), αναγνωρίζοντας παράλληλα την ύπαρξη ειδικών περιστάσεων.

• Ασφάλεια εφοδιασμού με αέριο: Συμφωνία των κρατών μελών επί σύστασης για συνέχιση των μέτρων εθελοντικής μείωσης της ζήτησης (δελτίο Τύπου, 4 Μαρτίου 2024)
• Επίσημη έγκριση από το Συμβούλιο του στόχου μείωσης της ζήτησης αερίου κατά 15 % (δελτίο Τύπου, 30 Μαρτίου 2023)
• Έκδοση κανονισμού από το Συμβούλιο για μείωση της ζήτησης αερίου κατά 15 % τον φετινό χειμώνα (δελτίο Τύπου, 5 Αυγούστου 2022)

Από το 2022 έχουμε καταφέρει πολλά μέσω της λήψης συντονισμένων μέτρων στην ΕΕ και της ταχείας ανταπόκρισης στην ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Η πολιτική συμφωνία που επιτεύχθηκε σήμερα δείχνει τη δέσμευσή μας να παραμείνουμε προετοιμασμένοι για τυχόν διαταραχές του εφοδιασμού και να εγγυηθούμε έναν ασφαλή χειμώνα για τους πολίτες και τις βιομηχανίες μας. Tinne Van der Straeten, Υπουργός Ενέργειας του Βελγίου

Η ευελιξία ως εργαλείο για την ενεργειακή μετάβαση

Οι υπουργοί αντάλλαξαν επίσης απόψεις σχετικά με την ευελιξία ως βασικό εργαλείο για την ενεργειακή μετάβαση και για να καταστεί δυνατή η αποσύνδεση από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα.

Προσδιόρισαν τα σημαντικότερα εμπόδια όσον αφορά την αξιοποίηση της ευελιξίας, καθώς και κίνητρα που θα μπορούσαν να δοθούν μέσω των καθεστώτων στήριξης. Συζήτησαν σχετικά με τα τεχνικά, κανονιστικά και οικονομικά εμπόδια για την απελευθέρωση της ευελιξίας σε επίπεδο μεμονωμένων οικιακών καταναλωτών.

Επιπλέον, όρισαν τον εξηλεκτρισμό των βιομηχανιών και τη διασυνοριακή διασύνδεση μεγάλης κλίμακας ως μέσα ευελιξίας. Κλείνοντας, αντάλλαξαν επίσης απόψεις σχετικά με ενδεχόμενες αλλαγές στα εθνικά συστήματα τιμολόγησης για τους διαχειριστές δικτύων μεταφοράς και διανομής, μετά την πρόσφατη μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, ως τρόπο παροχής κινήτρων για ευελιξία.

• Μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (γενικές πληροφορίες)

Τομέας ηλιακής ενέργειας στην Ευρώπη

Κατά τη διάρκεια γεύματος, οι υπουργοί συζήτησαν σχετικά με την κατάσταση του τομέα ηλιακής ενέργειας στην Ευρώπη. Αναφέρθηκαν στη σημαντική συμβολή των ηλιακών φωτοβολταϊκών στην αποσύνδεση από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα έως το 2027 (σύμφωνα με το σχέδιο REPowerEU αναμένεται ότι θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν 9 bcm αερίου).

Οι υπουργοί έλαβαν δεόντως υπόψη τις εξηγήσεις των προσκεκλημένων από τη Solar Power Europe και την ένωση του κλάδου παραγωγής φωτοβολταϊκών της ΕΕ (European Solar Manufacturing Council). Σχολίασαν τους εντυπωσιακούς ρυθμούς ανάπτυξης των ηλιακών φωτοβολταϊκών σε ολόκληρη την Ευρώπη, σημειώνοντας παράλληλα ότι η Επιτροπή θεωρεί ότι πρέπει να καταβληθούν ακόμα μεγαλύτερες προσπάθειες.

Οι υπουργοί τάχθηκαν επίσης ευρέως υπέρ της ανάπτυξης και της υλοποίησης δράσεων για τη στήριξη και την κλιμάκωση της ευρωπαϊκής παραγωγής φωτοβολταϊκών, μεταξύ άλλων μέσω εστίασης στην καινοτομία και σε στοχευμένες δημοπρασίες, ενώ πολλοί προειδοποίησαν έναντι των περιοριστικών μέτρων στις εισαγωγές φωτοβολταϊκών.

Διάφορα

Στο σημείο «Διάφορα», η Επιτροπή ενημέρωσε τους υπουργούς σχετικά με την πρόοδο που έχουν σημειώσει τα κράτη μέλη όσον αφορά την επίτευξη των στόχων για την ενέργεια και το κλίμα έως το 2030.

• Δέσμη Fit for 55 (γενικές πληροφορίες)
• Πρόσφατες δράσεις πολιτικής της ΕΕ για την κλιματική αλλαγή (γενικές πληροφορίες)

Οι υπουργοί ενημερώθηκαν επίσης σχετικά με την κατάσταση στην Ουκρανία όσον αφορά την ενέργεια από τον υπουργό Ενέργειας της Ουκρανίας, German Galushchenko (μέσω βιντεοδιάσκεψης).

Η λιθουανική αντιπροσωπία κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο λήψης μέτρων έκτακτης ανάγκης και να υποβάλει τις αναγκαίες νομοθετικές προτάσεις προκειμένου η 1η Ιανουαρίου 2027 να οριστεί τελική προθεσμία για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών αερίου, συμπεριλαμβανομένου του ΥΦΑ από τη Ρωσία, ενώ παράλληλα επέμεινε ότι η εν λόγω νομοθεσία θα πρέπει να εξουσιοδοτεί τα κράτη μέλη να λάβουν τα αναγκαία μέτρα σε εθνικό επίπεδο προκειμένου να τηρήσουν την προθεσμία αυτή.

Οι υπουργοί Ενέργειας της Αυστρίας, της Τσεχίας, της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας παρείχαν ενημέρωση σχετικά με τις επιπτώσεις του τέλους ουδετερότητας για την αποθήκευση αερίου και την ανάγκη καλύτερου συντονισμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Το Συμβούλιο ενέκρινε επίσης χωρίς συζήτηση τα σημεία που περιλαμβάνονταν στους καταλόγους νομοθετικών και μη νομοθετικών σημείων «Α».