Raad Algemene Zaken (Cohesie), 30 november 2023

Voornaamste resultaten

Toekomst van het cohesiebeleid

De Raad keurde conclusies over de toekomst van het cohesiebeleid goed.

Daarin deelt de Raad welke elementen van het cohesiebeleid na het einde van het huidige meerjarig financieel kader, in 2027, volgens hem behouden moeten blijven, dan wel verder ontwikkeld moeten worden.

De conclusies zullen dienen als basis voor de besprekingen over de toekomst van het cohesiebeleid in de komende jaren, mede gelet op het werk van de Commissie rond het wetgevingskader voor het cohesiebeleid na 2027.

• Cohesiebeleid: Raad bepaalt richtsnoeren voor de toekomst (persmededeling, 30 november 2023)

Cohesiebeleid en strategische autonomie

De ministers bespraken hoe het cohesiebeleid kan bijdragen tot meer Europese strategische autonomie.

Diverse geopolitieke, technologische en ecologische uitdagingen hebben duidelijk gemaakt dat de afhankelijkheid van de EU op gebieden als energie, gezondheidszorg, digitale technologieën of voedsel moet worden verminderd. Het concurrentievermogen van grote EU-bedrijven in strategische sectoren moet worden versterkt, en er moet worden voorkomen dat zij uit de EU wegtrekken.

Tijdens het debat onderstreepten de ministers dat deze uitdagingen moeten worden aangepakt en deelden zij hun mening over wat het cohesiebeleid in dit verband kan betekenen.

Sommige sprekers wezen erop dat het cohesiebeleid reeds op verschillende manieren bijdraagt aan het EU-concurrentievermogen: via toekomstgerichte investeringen en strategieën voor slimme specialisatie. Anderen benadrukten dat het belangrijk is de steun voor kmo's te behouden en de hele waardeketen te ondersteunen, zodat het hele bedrijfsecosysteem concurrerender wordt. Ook het belang van een gelijk speelveld op de eengemaakte markt werd meermaals aan de orde gesteld.

Men was het erover eens dat steun vanuit het cohesiebeleid voor de EU-doelstellingen inzake strategische autonomie niet ten koste mag gaan van de kerndoelstelling van het beleid, namelijk het ondersteunen van een harmonieuze regionale ontwikkeling in de hele EU, met het accent op de specifieke behoeften van afzonderlijke regio's.

• Achtergrond­nota voor het debat

Programmeringsperiode 2014-2020

De ministers bespraken ook welke maatregelen kunnen worden genomen om de absorptie van de middelen van het cohesiebeleid in de periode 2014-2020, die eind oktober 2023 84% bedroeg, te verhogen.

Het tempo van de uitvoering van de Europese structuur- en investeringsfondsen in deze periode lag een stuk lager door de COVID-19-pandemie, de oorlog in Oekraïne en de hogere energieprijzen. In reactie op deze crises is de wetgeving, inclusief de subsidiabiliteits- en uitvoeringsregels, meermaals gewijzigd.

Tijdens de bespreking noemden de ministers verschillende maatregelen die kunnen worden genomen om het absorptiepercentage te verhogen en de administratieve lasten voor de beheersautoriteiten te verminderen. Zo zou de termijn voor het afsluiten van deze programmerings­periode kunnen worden verlengd – de ministers wezen erop dat hier dringend een besluit over moet worden genomen.

• Achtergrond­nota voor het debat

Diversen

Het voorzitterschap wees erop dat de op 20 november goedgekeurde conclusies van de Raad over een langetermijn­visie voor de plattelands­gebieden van de EU van belang zijn voor het cohesiebeleid.

De conclusies bieden politieke sturing aan de Commissie en de lidstaten bij hun ondersteuning van de plattelands­gebieden, die meer dan 80% van het EU-grondgebied bestrijken.

• Conclusies van de Raad over een langetermijn­visie voor de plattelands­gebieden van de EU, 20 november 2023

  Dit document is momenteel alleen beschikbaar in de volgende talen:

  EN
• Raad Landbouw en Visserij, 20 november 2023