Seksueel misbruik van kinderen voorkomen
Seksueel misbruik van kinderen is een wijdverbreid en vaak verborgen misdrijf. De EU scherpt haar regels aan om de preventie van on- en offline misbruik te verbeteren, daders voor de rechter te brengen en slachtoffers beter te beschermen en te ondersteunen.
Waarom is dit belangrijk?
Kindermisbruik voorkomen en kinderen beschermen tegen geweld en uitbuiting is ieders verantwoordelijkheid in de EU. Kinderen hebben het recht om veilig op te groeien, zowel online als offline, en moeten worden beschermd en ondersteund wanneer zij gevaar lopen of het slachtoffer worden van misbruik.
Seksueel misbruik van kinderen is wijdverbreid, maar blijft vaak verborgen. Wereldwijd krijgt naar schatting 1 op 8 kinderen te maken met een vorm van seksueel geweld, online of in het echte leven. Voor Europa ligt die raming nog hoger: 1 op 5. Het toenemende gebruik van digitale technologieën heeft ook het risico op online seksueel misbruik van kinderen vergroot. Daders kunnen kinderen gemakkelijker uitbuiten en materiaal van misbruik internationaal verspreiden.
Misbruik vindt vaak plaats binnen het gezin of de vertrouwenskring van het kind, wat het voor kinderen moeilijk maakt dit te melden. Bij 70 tot 85% van de minderjarige slachtoffers was de dader een bekende. Bovendien blijven veel zaken onder de radar: ongeveer een derde van de misbruikte kinderen heeft er nooit met iemand over gepraat. De officiële cijfers vertegenwoordigen daardoor waarschijnlijk slechts een fractie van het werkelijke aantal gevallen van seksueel misbruik van kinderen.
1 op de 5 kinderen in Europa was ooit slachtoffer van seksueel geweld
Voor 70 tot 85% van de slachtoffers was de dader een bekende
1 op de 3 heeft er nooit met iemand over gepraat
Uit ervaringen in landen waar aanbieders van onlinediensten verplicht zijn seksueel misbruik van kinderen te melden, komen er meer gevallen aan het licht. In de Verenigde Staten ontving het National Center for Missing & Exploited Children (NCMEC) in 2025 ongeveer 1,4 miljoen meldingen van online lokken van kinderen voor seksuele handelingen. Na de aanscherping van de rapportageverplichtingen in het kader van de REPORT Act is het aantal meldingen aan de CyberTipline in verband met kinderhandel voor seksuele doeleinden met 323% gestegen ten opzichte van 2024.
EU-regels en -maatregelen tegen seksueel misbruik van kinderen
De EU voert haar inspanningen op om seksueel misbruik van kinderen, zowel online als offline, te voorkomen en te bestrijden. Nieuwe technologieën en de toegenomen onlineaanwezigheid van kinderen hebben geleid tot nieuwe risico's. Voor daders is het gemakkelijker om online met kinderen in contact te komen en hen te misbruiken en uit te buiten.
Om die problemen aan te pakken, werkt de EU op 2 vlakken aan nieuwe regels: om online seksueel misbruik van kinderen te voorkomen en te bestrijden en om het strafrecht inzake seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen te herzien.
Naast nieuwe wetgeving versterkt de EU de operationele samenwerking in de strijd tegen kindermisbruik. Via het Europees multidisciplinair platform tegen criminaliteitsdreiging (Empact) werken de EU-landen samen om seksuele uitbuiting van kinderen online aan te pakken, slachtoffers te identificeren, daders op te sporen en criminele netwerken te ontmantelen. Alleen al in 2025 ondersteunde Empact 393 onderzoeken, hielp het 158 minderjarige slachtoffers te beschermen en leidde het tot de identificatie van 28 daders.
Voorkoming en bestrijding van online seksueel misbruik van kinderen
De verspreiding van onlinemateriaal van seksueel misbruik van kinderen blijft een groot probleem. Vrijwillige maatregelen van digitale bedrijven zijn ontoereikend gebleken en doordat de aanpak van lidstaat tot lidstaat verschilt, is de bescherming in de EU niet waterdicht.
Om die problemen aan te pakken, heeft de Europese Commissie op 11 mei 2022 een wetgevingsvoorstel ingediend om online seksueel misbruik van kinderen te voorkomen en te bestrijden. Het voorstel omvat verplichtingen voor dienstverleners en de oprichting van een nieuw EU-agentschap om de lidstaten, aanbieders van onlinediensten en slachtoffers te ondersteunen. Het EU-centrum ter voorkoming en bestrijding van seksueel misbruik van kinderen moet:
- online seksueel misbruik van kinderen voorkomen door aanbieders te verplichten risico's te analyseren en te beperken
- online seksueel misbruik van kinderen opsporen en rapporteren aan rechtshandhavingsinstanties en Europol
- nationale autoriteiten de bevoegdheid geven om illegale inhoud te laten verwijderen, ontoegankelijk te maken of uit zoekresultaten te verwijderen
- slachtoffers van seksueel misbruik van kinderen ondersteunen bij het laten verwijderen van materiaal waarop zij zijn afgebeeld
In 2021 heeft de EU tijdelijke regels vastgesteld waardoor aanbieders van onlinediensten materiaal van seksueel kindermisbruik op hun platforms op eigen initiatief kunnen opsporen, melden en verwijderen. Die maatregelen werden in 2024 verlengd, maar liepen op 3 april 2026 af.
Op 23 juli 2026 gaf de Raad groen licht voor een nieuwe tijdelijke verordening die aanbieders van onlinediensten in staat stelt die activiteiten te hervatten. Die verordening geldt tot en met 3 april 2028.
Naast voorlopige maatregelen werkt de EU aan de verbetering van het permanente rechtskader. In november 2025 bepaalde de Raad zijn onderhandelingsstandpunt over de voorgestelde verordening over de voortzetting van vrijwillige opsporing op permanente basis.
Over het permanente rechtskader wordt nu onderhandeld met het Europees Parlement.
Strengere strafrechtelijke regels en betere bescherming van slachtoffers
Tegelijkertijd werkt de EU aan een actualisering van het strafrecht inzake seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen. De herziene regels bieden een antwoord op nieuwe vormen van misbruik, zowel online als offline, met een ruimere omschrijving van strafbare feiten. Er wordt ook ingezet op onderzoeken en vervolging, strengere straffen en een betere ondersteuning van slachtoffers.
Die strafrechtelijke regels vormen een aanvulling op het voorstel ter voorkoming en bestrijding van online seksueel misbruik van kinderen door er mee voor te zorgen dat daders voor de rechter worden gebracht en dat slachtoffers in de hele EU beter worden beschermd en ondersteund.
Op 22 juni 2026 bereikten de Raad en het Europees Parlement een voorlopig akkoord over de aangepaste regels. Dat akkoord moet nu formeel door beide instellingen worden goedgekeurd. Daarna moeten de EU-landen de richtlijn in nationaal recht omzetten.
De geactualiseerde regels omvatten:
Ruimere omschrijving van strafbare feiten
De omschrijving van bestaande strafbare feiten wordt geactualiseerd en nieuwe vormen van seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen, waaronder feiten die online of met behulp van nieuwe technologieën worden gepleegd, worden strafbaar.
Betalen voor livestreams van seksueel misbruik van kinderen wordt strafbaar. Dat geldt ook voor het ontwerpen of aanpassen van AI-systemen om materiaal van seksueel misbruik van kinderen te produceren, en voor het verspreiden van dergelijke systemen.
Grooming, oftewel het benaderen van een kind om materiaal van seksueel misbruik van kinderen te maken of te delen, wordt strafbaar. Indien een minderjarige seksueel meerderjarig is, wordt grooming ook strafbaar wanneer er sprake is van dwang of bedreiging, of wanneer de dader zich bedrieglijk als kind of jongere voordoet.
Ook seksuele afpersing van kinderen, waarbij gedreigd wordt met het openbaar maken van materiaal van seksueel misbruik om geld of nog meer materiaal te verkrijgen, wordt strafbaar. Het bezitten of verspreiden van boeken, online-handleidingen of prompts met instructies over het plegen van seksueel misbruik van kinderen of het maken van materiaal van seksueel misbruik van kinderen wordt eveneens een strafbaar feit.
Zwaardere straffen voor overtreders
De geactualiseerde regels verhogen de straffen voor een aantal feiten in verband met seksueel misbruik van kinderen, waaronder het bezit en de verspreiding van materiaal van kindermisbruik.
Er komen ook strengere sancties voor daders die misbruik maken van de bijzondere kwetsbaarheid van een kind, bijvoorbeeld vanwege een handicap of een afhankelijkheidsrelatie.
EU-landen kunnen in hun nationale wetgeving nog strengere sancties opnemen.
Een duidelijkere definitie van instemming
In de herziene regels wordt verduidelijkt dat het aangaan van seksuele handelingen met seksueel meerderjarige minderjarigen strafbaar moet worden gesteld indien de minderjarige daar niet mee instemt.
Instemming moet vrijwillig worden gegeven en kan op elk moment worden ingetrokken. Stilzwijgen of het ontbreken van verzet is niet hetzelfde als instemmen en instemming kan niet worden afgeleid uit eerdere of bestaande relaties met de dader. Er is geen sprake van instemming als een kind geen vrije en geïnformeerde keuze kan maken, bijvoorbeeld omdat het slaapt of bewusteloos is.
De leeftijd waarop kan worden ingestemd met seksuele handelingen blijft een zaak van nationaal recht.
Versterking van onderzoeken en vervolging
De periode waarin slachtoffers van seksueel misbruik van kinderen aangifte van strafbare feiten kunnen doen en naar de rechter kunnen stappen wordt verlengd.
De verjaringstermijnen voor het onderzoeken en vervolgen van strafbare feiten in verband met seksueel misbruik van kinderen nadat een slachtoffer meerderjarig is geworden worden verlengd. De ernstigste strafbare feiten, zoals kinderverkrachting en gedwongen kinderprostitutie, zullen tot 32 jaar nadat het slachtoffer meerderjarig is geworden kunnen worden onderzocht en vervolgd.
Dankzij de geactualiseerde regels wordt het voor professionals die met kinderen werken ook gemakkelijker om vermeende gevallen van seksueel misbruik of seksuele uitbuiting van kinderen te melden.
Betere slachtofferhulp
Kinderen die het slachtoffer zijnvan seksueel misbruik en seksuele uitbuiting krijgen betere ondersteuning.
Ze krijgen toegang tot hulplijnen, kosteloze gezondheidszorg en rechtsbijstand. Ze zullen ook recht krijgen op tijdelijke huisvesting.
Tot slot zullen slachtoffers schadevergoeding kunnen vorderen van daders.
Kader voor kinderrechten en internationale bescherming
De bescherming van kinderen en de bevordering van hun rechten is een kernbeginsel van de EU. De rechten van het kind worden gewaarborgd door het EU-Handvest van de grondrechten, op basis van het beginsel dat de belangen van het kind altijd voorop moeten staan.
In juni 2022 nam de Raad conclusies aan over de EU-strategie voor de rechten van het kind. De lidstaten worden aangemoedigd om:
- de rechten van alle kinderen zonder discriminatie te beschermen
- alle vormen van geweld tegen kinderen te voorkomen en te bestrijden
- rechtsstelsels kindvriendelijker te maken
- kinderen te helpen om veilig en met vertrouwen deel te nemen aan de digitale wereld
De EU stimuleert ook nauwere samenwerking tussen nationale autoriteiten, onder meer via netwerken die helpen om doeltreffender te reageren op waarschuwingen voor kinderontvoering.
Internationale kader inzake kinderbescherming
De initiatieven van de EU bouwen voort op internationale overeenkomsten die de rechten van kinderen waarborgen en hen beschermen tegen geweld en uitbuiting.
Het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind van 1989 erkent het recht van elk kind op bescherming tegen geweld en kent aan kinderen burgerlijke, politieke, economische, sociale en culturele rechten toe.
Het Verdrag van de Raad van Europa inzake de bescherming van kinderen tegen seksuele uitbuiting en seksueel misbruik voorziet in maatregelen om seksueel misbruik te voorkomen, slachtoffers te beschermen en daders te vervolgen, ook als het misbruik online plaatsvindt of zich binnen het gezin of de vertrouwenskring van een kind afspeelt.
Zie ook
Bestrijding van georganiseerde criminaliteit door de EU
Grondrechten in de EU
Hoe bestrijdt de EU schadelijke online-inhoud?
Laatst bijgewerkt: 27 juli 2026