Veiligheid en defensie
Hoe de EU haar burgers beschermt, op conflicten en crises buiten haar grenzen reageert en haar partnerlanden helpt hun defensievermogens op te bouwen.
De EU voert haar defensiegereedheid op en investeert meer in defensie om het hoofd te kunnen bieden aan onmiddellijke en toekomstige uitdagingen en dreigingen.
Er worden doortastende maatregelen genomen, onder meer in de context van de existentiële uitdaging die de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne met zich meebrengt.
Hogere defensie-uitgaven
De EU en haar lidstaten verhogen hun defensie-uitgaven en -investeringen in het licht van de sterk veranderde veiligheidssituatie.
In 2024 bedroegen de defensie-uitgaven van de lidstaten € 343 miljard, waarvan € 106 miljard aan investeringen. In 2025 zullen ze naar schatting € 381 miljard bedragen.
EU-plan voor defensiegereedheid
Veiligheid en defensie blijven nationale bevoegdheden. De EU vult de individuele inspanningen van de lidstaten aan en versterkt deze door hogere nationale defensie-uitgaven te ondersteunen en EU-begrotingsmiddelen aan te wenden voor defensie. Recente EU-initiatieven zijn onder meer:
Een financieel instrument dat tot € 150 miljard aan leningen verstrekt om de lidstaten door middel van gemeenschappelijke aanbestedingen te helpen meer te investeren in defensie.
De lidstaten mogen gebruikmaken van de nationale ontsnappingsclausule zodat ze meer kunnen uitgeven aan defensie.
Een financieringsprogramma dat € 1,5 miljard aan subsidies verstrekt om de Europese defensie-industrie in de periode 2025-2027 te ondersteunen.
Dit fonds bevordert grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van defensieonderzoek en -ontwikkeling. Voor de periode 2021-2027 zit er € 8,8 miljard in het fonds.
Nieuwe EU-maatregelen zullen het juridische en administratieve kader in de defensiesector vereenvoudigen. Het wetgevingspakket maakt deel uit van de vereenvoudigingsagenda van de EU.
De EU wil particuliere investeringen in de defensiesector aantrekken via de Europese Investeringsbank en door vaart te zetten achter de spaar- en investeringsunie.
Werken aan een veilig Europa en een stabiele wereld
De EU heeft geen eigen leger. Zij is afhankelijk van de middelen die de EU-lidstaten in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB) ter beschikking stellen voor civiele en militaire missies en operaties over de hele wereld.
Militaire missies en operaties komen in aanmerking voor financiering uit de Europese Vredesfaciliteit, een instrument dat ook de strijdkrachten van niet-EU-landen bijstaat met steunmaatregelen.
Civiele en militaire missies en operaties
Europese Vredesfaciliteit
Samenwerking met de VN, de NAVO en niet-EU-landen
Partnerschappen op het gebied van veiligheid en defensie zijn een onmisbare pijler van de inspanningen van de EU voor wereldwijde vredesondersteuning. De EU werkt op het gebied van vredesoperaties en crisisbeheersing nauw samen met de VN, terwijl de NAVO essentieel blijft voor de Euro-Atlantische veiligheid en stabiliteit.
De EU onderhoudt verschillende soorten regelingen met niet-EU-landen, waaronder bilaterale veiligheids- en defensiepartnerschappen.
Militaire steun voor Oekraïne
Vanaf het begin van Ruslands grootschalige invasie in Oekraïne hebben de EU en haar lidstaten hun militaire steun aan de Oekraïense strijdkrachten steeds verder opgevoerd.
De militaire bijstand van de EU moet de capaciteit en weerbaarheid van het Oekraïense leger versterken en de burgerbevolking beschermen tegen de militaire agressie van Rusland.
Andere samenwerkingsgebieden op het vlak van veiligheid en defensie
Recente explainers
Samenwerking EU-NAVO
Europese defensiegereedheid
EU-financiering voor defensie
Laatst bijgewerkt: 15 april 2026