EU-defensie in cijfers

Hoeveel besteden de EU-lidstaten aan defensie?

In 2024 bedroegen de defensie-uitgaven van de lidstaten € 343 miljard, een stijging voor het 10e opeenvolgende jaar. In 2025 zullen ze naar schatting € 381 miljard bedragen. De defensie-uitgaven stegen in 2025 met 11% ten opzichte van het voorgaande jaar en met 62,87% ten opzichte van 2020.

In 2024 stegen de defensie-uitgaven tot 1,9% van het bbp van de EU-lidstaten, tegenover 1,6% in 2023. In 2025 zullen ze naar schatting stijgen tot 2,1%.

Defensie-uitgaven (2005-2025)

Defensie-investeringen nemen toe

In 2024 stegen de defensie-investeringen uitzonderlijk snel, met 42% ten opzichte van 2023, tot een recordhoogte van € 106 miljard. Uit de gegevens blijkt dat deze stijgende trend zal aanhouden in 2025, waarin de defensie-investeringen naar verwachting bijna € 130 miljard zullen bedragen.

2024 was het 6e opeenvolgende jaar waarin de lidstaten de collectieve benchmark van 20% voor defensie overtroffen, en 31% van de totale defensie-uitgaven defensie-investeringen behelsden, het hoogste percentage dat ooit is opgetekend. Uit de verwachte gegevens voor 2025 blijkt dat dit percentage in 2025 nog zal stijgen.

Defensie-investeringen (2005-2025)

Aankopen van defensiematerieel

De uitgaven voor de aankoop van defensie­materieel stegen ten opzichte van 2023 met 39% en bedroegen in 2024 € 88 miljard. De aankoop van defensiematerieel is goed voor meer dan 80% van de defensie-investeringen.

In 2025 zullen de uitgaven voor de aankoop van defensiematerieel naar verwachting meer dan € 100 miljard bedragen.

Onderzoek en ontwikkeling

In 2024 bedroegen de totale uitgaven voor defensieonderzoek en -ontwikkeling, inclusief eventuele betalingen tot het begin van de uitgaven voor de productie van goederen, € 13 miljard. Dat komt neer op een stijging van 20% ten opzichte van 2023.

De uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling zullen in 2025 naar verwachting € 17 miljard bedragen.

Bron en methodologische toelichting

Alle gegevens over de defensie-uitgaven van de lidstaten zijn gebaseerd op cijfers van het Europees Defensieagentschap. De cijfers zijn naar boven of beneden afgerond en in constante prijzen van 2024 vermeld om rekening te houden met de inflatie en een vergelijking over verschillende jaren mogelijk te maken.

Meer informatie:

• Defensiegegevens 2024-2025 (Europees Defensieagentschap)
• Manieren om geldelijke waarden uit te drukken (Europese Commissie)

Wat doet de EU om de defensie-uitgaven te verhogen?

Veiligheid en defensie blijven nationale bevoegdheden, maar de EU vult de individuele inspanningen van de lidstaten aan en versterkt ze, zowel door meer nationale defensie-uitgaven te ondersteunen als doordat de lidstaten kunnen gebruikmaken van begrotings­middelen van de EU.

Het is cruciaal dat de lidstaten nauwer samenwerken op het gebied van defensie-investeringen. Het biedt mogelijkheden voor kostenbesparingen en kan de lidstaten helpen de beschikbare middelen efficiënter uit te geven.

De defensie-initiatieven van de EU bieden een platform voor nauwere samenwerking met behulp van extra financiering, wat investeren in defensie veel efficiënter maakt en de lidstaten op lange termijn meer interoperabele en minder gefragmenteerde vermogens oplevert.

Steun voor defensie-uitgaven van de lidstaten

De EU heeft verschillende initiatieven genomen om de lidstaten te ondersteunen bij het nog verder verhogen van hun defensie-uitgaven.

Zo verstrekt de EU tijdelijke financiële noodhulp tot € 150 miljard via een lening­mechanisme (Optreden voor de veiligheid van Europa – SAFE) en biedt zij de lidstaten extra budgettaire flexibiliteit bij het verzoeken om activering van de nationale ontsnappings­clausule.

De EU-lidstaten werken op het gebied van veiligheid en defensie ook samen via de Europese Vredes­faciliteit, die de EU beter in staat moet stellen conflicten te voorkomen, aan vrede en het behouden van vrede te werken en de internationale veiligheid en stabiliteit te versterken. De faciliteit heeft momenteel een financieel plafond van € 17 miljard.

• Gemeenschappelijke aanbesteding op defensiegebied
• Nationale ontsnappingsclausule voor defensie-uitgaven
• Europese Vredesfaciliteit

EU-uitgaven voor defensie

De EU beschikt al over verschillende initiatieven binnen de EU-begroting om de defensie-investeringen van de lidstaten aan te vullen. Uitgaven uit de EU-begroting omvatten:

• € 8,8 miljard uit het Europees Defensiefonds, ter stimulering van defensie­onderzoek en -ontwikkeling
• € 1,7 miljard ter ondersteuning van projecten voor militaire mobiliteit via de Connecting Europe Facility
• € 300 miljoen ter ondersteuning van gemeenschappelijke aanbestedingen op defensiegebied
• € 500 miljoen ter stimulering van de productie van munitie

Op 16 oktober 2025 bereikten de Raad en het Europees Parlement een voorlopig akkoord over het programma voor de Europese defensie-industrie (EDIP). Via het EDIP wil de EU in de periode 2025-2027 € 1,5 miljard aan subsidies verstrekken om de Europese defensie-industrie aan te zwengelen.

• EU-financiering voor defensie
• Programma voor de Europese defensie-industrie

Stimuleren van het concurrentievermogen

Een sterkere en slagvaardigere Europese Unie op het gebied van veiligheid en defensie zal het Europese industriële en technologische concurrentievermogen stimuleren. De integratie van industriële capaciteiten in alle lidstaten zorgt voor schaalvoordelen en lagere kosten.

Omzet van de defensie-industrie

In 2024 behaalde de Europese defensie-industrie een omzet van € 183,4 miljard, 13,8% meer dan in 2023.

Er was duidelijk sprake van groei in alle 3 de belangrijkste sectoren:

• militaire luchtvaart: omzet van € 74,9 miljard (+13,6%)
• zee: € 43,2 miljard (+ 13,6 %)
• grond: € 65,3 miljard (+ 14,3 %)

In 2024 werd in de EU voor € 60 miljard aan militaire goederen uitgevoerd, een stijging van 2,1% ten opzichte van 2023.

Banen in defensie

De werkgelegenheid in de Europese defensie-industrie is in 2024 fors toegenomen. Zo kwamen er in totaal 633 000 banen bij. Dat is een stijging van 8,6% ten opzichte van het voorgaande jaar.

De militaire luchtvaartsector was goed voor ongeveer 240 000 banen, en de sectoren die systemen bouwen voor de landmacht en de marine telden samen 393 000 banen in de defensie-industrie.

Kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's) spelen een centrale rol in de complexe defensie­toeleverings­ketens in de EU. Er zijn momenteel meer dan 2500 kmo's in de Europese defensie-industrie.

Bron en methodologische toelichting

Alle gegevens over de defensie-uitgaven en banen in defensie zijn gebaseerd op cijfers van de Europese vereniging van luchtvaart-, veiligheids- en defensie-industrieën, waartoe 20 EU-landen, het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen en Turkije behoren. De cijfers zijn naar boven of naar beneden afgerond om rekening te houden met wisselkoers­schommelingen en verschillen in statistische boekhoudkundige maatregelen.

Meer informatie:

• Feiten en cijfers 2025 (Europese vereniging van luchtvaart-, veiligheids- en defensie-industrieën)

Zie ook

• Militaire steun van de EU voor Oekraïne
• Permanente gestructureerde samenwerking (PESCO)
• Samenwerking EU-NAVO
• Een strategisch kompas voor veiligheid en defensie