Szczyt UE–Ukraina, 6 października 2020

Wyniki obrad

22. szczyt UE–Ukraina był pierwszym od wybuchu pandemii Covid-19 niewirtualnym szczytem dwustronnym zorganizowanym w Brukseli.

Był to również pierwszy dwustronny szczyt UE–Ukraina z udziałem przewodniczącego Rady Europejskiej Charles’a Michela i wysokiego przedstawiciela UE do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Josepa Borrella, który reprezentował Komisję Europejską. Ukrainę reprezentował prezydent Wołodymyr Zełenski.

Przywódcy potwierdzili, że nadal chcą zacieśniać więzy polityczne i pogłębiać integrację gospodarczą Ukrainy z Unią Europejską.

Dzisiejsze spotkanie jest silnym symbolem – pokazuje nasze niezłomne zaangażowanie na rzecz pogłębiania stosunków z Ukrainą. Wystąpienie przewodniczącego Charles’a Michela po szczycie

• Wystąpienie Charles’a Michela po szczycie UE–Ukraina (6 października 2020)

Na zakończenie szczytu przywódcy przyjęli także wspólne oświadczenie:

• Wspólne oświadczenie po 22. szczycie UE–Ukraina (6 października 2020)

Covid-19

Z myślą o łagodzeniu znaczących społeczno-gospodarczych skutków trwającej pandemii Covid-19 UE przyznała Ukrainie pakiet wsparcia o wartości 190 mln EUR oraz pomoc makrofinansową o wartości 1,2 mld EUR. Stała się tym samym największym darczyńcą na rzecz Ukrainy.

Podczas szczytu przywódcy stwierdzili, że solidarność, współpraca i skuteczny multilateralizm są w walce z wirusem i przy odbudowie gospodarki potrzebne bardziej niż kiedykolwiek. Zaapelowali także o to, by przyszła szczepionka przeciwko Covid-19 stała się światowym wspólnym dobrem i aby jej cena była przystępna.

Układ o stowarzyszeniu i program reform

UE i Ukraina z zadowoleniem przyjęły postępy w realizacji układu o stowarzyszeniu, obejmującego pogłębioną i kompleksową strefę wolnego handlu.

Podkreślili sukces układu, który od stycznia 2016 r. pozwolił zwiększyć dwustronną wymianę handlową o ok. 65%.

Rozmawiali też o dalszych krokach w jego wdrażaniu.

UE podkreśliła, jak ważne jest, by Ukraina wdrożyła wszystkie polityki uzgodnione w ramach unijnego programu pomocy makrofinansowej i Międzynarodowego Funduszu Walutowego.

Przywódcy docenili znaczne postępy poczynione przez Ukrainę w procesie reform i zgodzili się, że należy przyspieszyć działania, zwłaszcza, jeśli chodzi o system sądownictwa, praworządność, wzmocnienie pluralizmu mediów i walkę z korupcją.

UE i Ukraina podzielają wartości demokracji, które obecnie przekładają się na konkretne reformy strukturalne. Do najnowszych osiągnięć należy zaliczyć decentralizację, reformę ordynacji wyborczej oraz reformę rolną i bankową na Ukrainie. Wystąpienie przewodniczącego Charles’a Michela po szczycie

UE będzie nadal wspierać Ukrainę w walce z zagrożeniami cybernetycznymi i dezinformacją.

Przywódcy pozytywnie ocenili pomyślne wdrażanie systemu ruchu bezwizowego dla obywateli Ukrainy.

Polityka zagraniczna i bezpieczeństwa

Na szczycie UE potwierdziła swoje niezachwiane poparcie dla niepodległości, suwerenności i integralności terytorialnej Ukrainy oraz potępiła bezprawną aneksję Krymu i Sewastopola przez Rosję, militaryzację półwyspu i poważne pogorszenie sytuacji w zakresie praw człowieka na obszarach, które znajdują się poza kontrolą ukraińskiego rządu.

UE przypomniała, że obie strony powinny wdrożyć porozumienia mińskie.

Przywódcy zaapelowali o uwolnienie wszystkich obywateli Ukrainy bezprawnie zatrzymanych i uwięzionych na Krymie i w Rosji, w tym działaczy Tatarów krymskich.

UE po raz kolejny wezwała Rosję do zapewnienia niezakłóconego i swobodnego przepływu na Morze Azowskie i z powrotem, zgodnie z prawem międzynarodowym.

UE potępiła procedury głosowania nad poprawkami konstytucyjnymi Federacji Rosyjskiej, zakończone na Półwyspie Krymskim 1 lipca 2020 r., a także przeprowadzone 13 września 2020 r. wybory tzw. „gubernatora Sewastopola”, które stanowią pogwałcenie prawa międzynarodowego.

UE i Ukraina potępiły także działania Rosji uprawniające obywateli Ukrainy zamieszkujących obszary obecnie poza kontrolą rządu do ubiegania się w uproszczony sposób o rosyjskie obywatelstwo.

W tym kontekście we wrześniu 2020 r. UE przedłużyła do 15 marca 2021 r. sankcje wobec osób i podmiotów, które nadal podważają integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażają.

Ponadto 1 października Rada wpisała na listę sankcyjną 2 nowe osoby i 4 nowe podmioty, co oznacza, że lista obejmuje obecnie łącznie 177 osób i 48 podmiotów.

• Unijne sankcje w odpowiedzi na kryzys na Ukrainie (podsumowanie informacyjne)

Przywódcy przypomnieli, że w pełni popierają dyplomatyczne wysiłki czwórki normandzkiej, trójstronnej grupy kontaktowej i Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, których celem jest trwałe i pokojowe rozwiązanie konfliktu.

Postanowili również współpracować w celu zaradzenia społeczno-gospodarczym i humanitarnym skutkom konfliktu.

Podczas szczytu przywódcy omówili ostatnie wydarzenia na Białorusi oraz inne kwestie związane z polityką regionalną i zagraniczną, w tym sytuację w Górskim Karabachu.

Pozytywnie podsumowali wideokonferencję przywódców Partnerstwa Wschodniego, która odbyła się 18 czerwca 2020 r., i potwierdzili strategiczne znaczenie tego partnerstwa.

W 2021 r. odbędzie się 6. szczyt Partnerstwa Wschodniego, podczas którego mają zostać zatwierdzone długoterminowe cele polityczne i kolejna seria celów na okres po 2020 r.

• Partnerstwo Wschodnie (podsumowanie informacyjne)

Podczas szczytu podpisano również trzy programy wsparcia:

• EU4ResilientRegions
• Instrument na rzecz Społeczeństwa Obywatelskiego Ukrainy
• Pakiet klimatyczny na rzecz zrównoważonej gospodarki

• Stosunki UE–Ukraina (podsumowanie informacyjne)
• Stosunki UE–Ukraina (nota informacyjna ESDZ)
• Delegatura UE na Ukrainie
• Szczyt UE–Ukraina w Kijowie (8 lipca 2019)
• Sankcje UE wobec Rosji nałożone w wyniku kryzysu ukraińskiego (infografika)