Top EU-Oekraïne, 6 oktober 2020

Voornaamste resultaten

De 22e top tussen de Europese Unie en Oekraïne was de eerste bilaterale top die sinds de uitbraak van de COVID‑19-pandemie weer fysiek in Brussel werd gehouden.

Het was ook de eerste bilaterale top EU‑Oekraïne met de voorzitter van de Europese Raad, Charles Michel, en de hoge vertegenwoordiger van de EU voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, Josep Borrell, die de Europese Commissie vertegenwoordigde. Oekraïne werd vertegenwoordigd door president Volodymyr Zelensky.

De leiders gaven opnieuw aan dat zij zich willen blijven inzetten om de politieke associatie en de economische integratie van Oekraïne met de Europese Unie verder te versterken.

De fysieke bijeenkomst van vandaag is een krachtig symbool en laat zien dat wij vastbesloten zijn onze relatie met Oekraïne verder te verdiepen. Opmerkingen van voorzitter Michel na de top

• Opmerkingen van voorzitter Charles Michel na de top EU‑Oekraïne op 6 oktober 2020

Aan het einde van de top namen ze ook een gezamenlijke verklaring aan:

• Gezamenlijke verklaring na de 22e top EU‑Oekraïne, 6 oktober 2020

COVID-19

Om de aanzienlijke sociaal-economische gevolgen van de huidige COVID‑19-pandemie te verzachten, is de EU de grootste steunverlener van Oekraïne geweest met € 190 miljoen als steunpakket en € 1,2 miljard in de vorm van macrofinanciële bijstand.

Tijdens de bijeenkomst waren de leiders het erover eens dat er meer dan ooit behoefte is aan wereldwijde solidariteit, samenwerking en effectief multilateralisme om het virus te verslaan en voor economisch herstel te zorgen. Zij roepen er ook toe op het toekomstige COVID‑19-vaccin tot wereldwijd publiek goed te maken en de prijs betaalbaar te houden.

Associatieovereenkomst en hervormingsagenda

De EU en Oekraïne waren verheugd over de resultaten die de associatieovereenkomst en de daaruit voortvloeiende diepe en brede vrijhandelsruimte tot dusver opleverden.

De leiders onderstreepten het succes van de overeenkomst, die de bilaterale handel met 65% heeft doen toenemen in vergelijking met januari 2016.

Zij bespraken ook de volgende stappen in de uitvoering van de associatieovereenkomst.

De EU benadrukte dat het belangrijk is dat Oekraïne alle beleidsmaatregelen doorvoert die zijn overeengekomen in het kader van het EU‑programma voor macrofinanciële bijstand en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) .

De leiders erkenden dat Oekraïne aanzienlijke vooruitgang heeft geboekt met het hervormings­proces. Ze waren het erover eens dat de inspanningen nog versneld moeten worden, met name op het gebied van het gerechtelijk apparaat, de rechtsstaat, de versterking van pluriformiteit van de media en de bestrijding van corruptie.

De EU en Oekraïne delen de democratische waarden, die worden vertaald in concrete structurele hervormingen. De decentralisatie, de hervorming van het kiesstelsel, en de landhervormingen en bankhervormingen in Oekraïne zijn belangrijke recente successen. Opmerkingen van voorzitter Michel na de top

De EU zal Oekraïne blijven steunen in zijn strijd tegen cyberdreigingen en desinformatie.

De leiders waren ingenomen met de nog steeds succesvolle uitvoering van de visumvrije regeling voor Oekraïense burgers.

Buitenlands en veiligheidsbeleid

Tijdens de top sprak de EU opnieuw haar niet-aflatende steun uit voor de onafhankelijkheid, soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne. Zij veroordeelde de illegale annexatie van de Krim en Sebastopol door Rusland, de militarisering van het schiereiland en de ernstige verslechtering van de mensenrechtensituatie in gebieden die niet onder de controle van de Oekraïense regering staan

De EU bracht in herinnering dat beide partijen uitvoering moeten geven aan de akkoorden van Minsk.

De leiders riepen op tot de vrijlating van alle illegaal vastgehouden en gevangengenomen Oekraïense burgers op de Krim en in Rusland, met inbegrip van Krim‑Tataarse activisten.

De EU verzocht Rusland andermaal te zorgen voor een ongehinderde en vrije doorgang van en naar de Zee van Azov, overeenkomstig het internationaal recht.

De EU veroordeelde de stemprocedures voor grondwetswijzigingen van de Russische Federatie die op 1 juli 2020 op het schiereiland de Krim hebben plaatsgevonden, alsook de verkiezing van de zogenoemde "gouverneur van Sebastopol" op 13 september 2020, die een schending vormen van het internationaal recht.

De EU en Oekraïne veroordeelden ook de Russische maatregelen om Oekraïense burgers uit de gebieden die momenteel niet onder de controle van de regering staan, de mogelijkheid te bieden om via een vereenvoudigde procedure de Russische nationaliteit aan te vragen.

In dit verband heeft de EU in september 2020 de sancties tegen personen en entiteiten die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne blijven ondermijnen of bedreigen, verlengd tot en met 15 maart 2021.

Daarnaast heeft de Raad op 1 oktober 2 personen en 4 entiteiten toegevoegd aan de lijst van personen en entiteiten die onderworpen zijn aan beperkende maatregelen met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen. Die lijst telt nu in totaal 177 personen en 48 entiteiten.

• Beperkende EU‑maatregelen als reactie op de crisis in Oekraïne (achtergrondinformatie)

De leiders zegden opnieuw hun volledige steun toe aan de diplomatieke inspanningen in het kader van het Normandië­kwartet, de Tripartiete Contactgroep Oekraïne en de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) met als doel een duurzame en vreedzame oplossing van het conflict.

Zij kwamen ook overeen samen te werken om de sociaal-economische en humanitaire gevolgen van het conflict aan te pakken.

Tijdens de top spraken de leiders over de ontwikkelingen in Belarus en andere kwesties op het gebied van regionaal en buitenlands beleid, waaronder Nagorno‑Karabach.

De leiders waren ingenomen met de videoconferentie van de leiders van het Oostelijk Partnerschap van 18 juni 2020, en bevestigden het strategische belang van het partnerschap.

De 6^e top van het Oostelijk Partnerschap vindt plaats in 2021. Naar verwachting zullen dan beleidsdoelstellingen voor de lange termijn en de volgende generatie streefdoelen voor de periode na 2020 worden goedgekeurd.

• Oostelijk Partnerschap (achtergrondinformatie)

De top was ook het forum voor de ondertekening van 3 steunprogramma’s:

• EU4ResilientRegions
• Faciliteit voor het maatschappelijk middenveld Oekraïne
• Klimaatpakket voor een duurzame economie

• EU‑betrekkingen met Oekraïne (achtergrondinformatie)
• Betrekkingen EU‑Oekraïne, factsheet (EDEO)
• Delegatie van de EU in Oekraïne
• Top EU‑Oekraïne, Kiev, Oekraïne, 8 juli 2019
• EU‑sancties tegen Rusland in verband met Oekraïne (infographic)