Wystąpienie przewodniczącego Donalda Tuska po nieformalnym posiedzeniu szefów państw i rządów (23 września 2015)

Dobry wieczór! 

Dzisiejszy szczyt zwołałem po to, by położyć kres wzajemnym oskarżeniom. Zamiast tego, zaproponowałem konstruktywną dyskusję nad charakterem problemu i możliwymi rozwiązaniami. Chciałem również uzgodnić krótkofalowe działania, które należy podjąć jeszcze przed organizowanym za trzy tygodnie posiedzeniem Rady Europejskiej w sprawie migracji.  

Podczas dzisiejszych dyskusji nie kierowaliśmy się emocjami, ale skupiliśmy się na faktach. W Syrii jest w tej chwili 8 milionów osób, które musiały opuścić swoje domy. Ponadto 4 miliony Syryjczyków uciekło do państw ościennych. Trzeba mówić o milionach potencjalnych uchodźców, którzy mogą starać się przedostać do Europy z samej tylko Syrii, nie wspominając już o Iraku, Afganistanie, Erytrei czy innych państwach. Odwiedziłem niedawno obozy dla uchodźców w Turcji i Jordanii, gdzie wszyscy mówili jednym głosem: chcemy dostać się do Europy. To oczywiste, że największa fala uchodźców i migrantów jeszcze przed nami. Dlatego musimy skorygować politykę otwartości. Teraz powinniśmy się skupić na odpowiedniej ochronie naszych granic zewnętrznych oraz na pomocy uchodźcom i państwom w naszym sąsiedztwie. 

Dlatego przywódcy postanowili zwiększyć pomoc dla Libanu, Jordanii, Turcji i innych państw w regionie. W zamian oczekujemy na zacieśnienie współpracy. Aby pomóc uchodźcom, przekażemy dodatkowo na rzecz Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców i na rzecz Światowego Programu Żywnościowego co najmniej 1 mld EUR. Chciałbym podziękować tym przywódcom, którzy odpowiedzieli na moją piątkową prośbę i zadeklarowali już pieniądze na rzecz Światowego Programu Żywnościowego. 

Przywódcy postanowili również, że należy położyć kres chaosowi na naszych granicach zewnętrznych. Obowiązek właściwego zarządzenia granicami i ich kontrolowania spoczywa na nas wszystkich. Nie można obciążać nim tylko Włoch, Grecji czy innych państw. Postanowiliśmy zatem, że udzielimy jak najszerszej pomocy, która obejmie współpracę w zakresie hotspotów. To całkiem duże osiągnięcie, zważywszy że zaledwie kilka dni temu temat hotspotów budził duże kontrowersje. Dzisiaj dyskusja przebiegła w dobrej atmosferze i wszyscy przywódcy zgodzili się, by w ramach konstruktywnej współpracy utworzyć hotspoty przed końcem listopada. 

Działania, które dziś uzgodniliśmy, nie doprowadzą wprawdzie do zakończenia kryzysu, ale poprowadzą nas we właściwym kierunku. Oczekujemy, że wiele z nich uda się zrealizować jeszcze przed październikowym posiedzeniem Rady Europejskiej. Wszyscy zgadzamy się co do tego, że musimy zmienić sposób działania. Jeśli tego nie zrobimy, strefa Schengen stanie się pojęciem czysto teoretycznym. 

Pan przewodniczący Jean-Claude Juncker przedstawi teraz zaplanowane działania w sposób bardziej szczegółowy. Chciałbym skorzystać z okazji i podziękować Panu i Pana współpracownikom za olbrzymie wysiłki podejmowane w ostatnich tygodniach. Państwa zaangażowanie bardzo nam dzisiaj pomogło.

Dziękuję za uwagę.