Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, 20 Ιουλίου 2023

Κύρια αποτελέσματα

Επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας

Κατά τη σύνοδο του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων ανταλλάχθηκαν απόψεις σχετικά με την επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Στην αρχή της συζήτησης του Συμβουλίου, ο Υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Dmytro Kuleba, απευθύνθηκε στους υπουργούς της ΕΕ μέσω σύντομης βιντεοδιάσκεψης και τους ενημέρωσε σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις στο πεδίο της μάχης και τις στρατιωτικές προτεραιότητες και ανάγκες της Ουκρανίας.

Το Συμβούλιο επιβεβαίωσε την αποφασιστικότητα της ΕΕ να συνεχίσει να στηρίζει τη νόμιμη άμυνα της Ουκρανίας κατά των επιτιθέμενων δυνάμεων, λαμβανομένων μεταξύ άλλων υπόψη των πρόσφατων επιθέσεων σε ουκρανικά λιμάνια και αποθήκες σιτηρών.

Στη συνέχεια, η συζήτηση στο Συμβούλιο επικεντρώθηκε στις δεσμεύσεις στον τομέα της ασφάλειας που μπορεί να προσφέρει η ΕΕ στην Ουκρανία, ώστε η υφιστάμενη στήριξη να μετατραπεί σε μακροπρόθεσμη δέσμευση για την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα της Ουκρανίας.

Οι υπουργοί πραγματοποίησαν μια πρώτη συζήτηση σχετικά με την πρωτοβουλία του Ύπατου Εκπροσώπου να εξασφαλίσει πιο βιώσιμη και προβλέψιμη χρηματοδότηση για την αμυντική στήριξη προς την Ουκρανία, με τη δημιουργία ειδικής κατηγορίας δαπανών στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη.

Περιέγραψα στους υπουργούς την πρωτοβουλία μας να εξασφαλίσουμε πιο βιώσιμη και προβλέψιμη χρηματοδότηση για την αμυντική στήριξη προς την Ουκρανία. Προτείνουμε τη δημιουργία ειδικής κατηγορίας δαπανών στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη, ώστε να μπορούμε να παρέχουμε έως 5 δισ. ευρώ ετησίως για τις αμυντικές ανάγκες της Ουκρανίας κατά την επόμενη τετραετία.

Josep Borrell, Ύπατος Εκπρόσωπος για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας

Τέλος, το Συμβούλιο ασχολήθηκε εν συντομία με τον τερματισμό της Πρωτοβουλίας για τα Σιτηρά στον Εύξεινο Πόντο από τη Ρωσία και επανέλαβε την υποστήριξή του στην ειρηνευτική φόρμουλα της Ουκρανίας, τη μόνη ολοκληρωμένη βάση για την επίτευξη δίκαιης και βιώσιμης ειρήνης, κατά την κρίση της ΕΕ.

Τουρκία

Το Συμβούλιο αντάλλαξε απόψεις σχετικά με τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας, σε συνέχεια των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 29ης και 30ής Ιουνίου, με τα οποία ο Ύπατος Εκπρόσωπος και η Επιτροπή κλήθηκαν να υποβάλουν έκθεση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σχετικά με την πορεία των σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας.

Οι υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με την ανάγκη επανέναρξης των επαφών με την Τουρκία, ώστε να προωθηθούν τα κοινά συμφέροντα ΕΕ και Τουρκίας, και παράλληλα να καταβληθούν προσπάθειες ώστε να γεφυρωθούν οι υπάρχουσες διαφορές.

Η βιώσιμη αποκλιμάκωση στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς και η εξεύρεση λύσης στο Kυπριακό, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών, θα ωφελήσουν τη σταθερότητα και την ασφάλεια στο σύνολο της ευρύτερης περιοχής.

Ο σεβασμός των θεμελιωδών ελευθεριών και αξιών, όπως ορίζονται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στην οποία έχει προσχωρήσει η Άγκυρα, συμπεριλήφθηκε επίσης στις αναγκαίες προϋποθέσεις.

Η εξωτερική πολιτική στο πλαίσιο της οικονομικής ασφάλειας

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος παρουσίασε εν συντομία στο Συμβούλιο την κοινή ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ύπατου Εκπροσώπου με τίτλο «Στρατηγική για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής οικονομικής ασφάλειας» της 20ής Ιουνίου 2023, εστιάζοντας στη διάσταση της εξωτερικής πολιτικής.

Το Συμβούλιο θα διεξαγάγει συζήτηση για το θέμα αυτό στο μέλλον προκειμένου να διερευνήσει πιθανούς νέους τρόπους διαχείρισης των κινδύνων για την οικονομική ασφάλεια της ΕΕ σε ένα δύσκολο γεωπολιτικό πλαίσιο που μεταλλάσσεται ραγδαία, και θα εξετάσει την πιθανή χρήση των διαθέσιμων μέσων στο πλαίσιο της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας.

Θέματα επικαιρότητας

Κατά την εξέταση των θεμάτων επικαιρότητας, το Συμβούλιο αναφέρθηκε εν συντομία στην Κίνα, στη σύνοδο κορυφής ΕΕ-CELAC στις 17-18 Ιουλίου, στην Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν, καθώς και στην ειρηνευτική διαδικασία στη Μέση Ανατολή, μεταξύ άλλων.

Άτυπη ανταλλαγή απόψεων με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Antony Blinken

Οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ αντάλλαξαν απόψεις με τον κ. Blinken σχετικά με τρόπους ενίσχυσης της ήδη ισχυρής συνεργασίας και συντονισμού ΕΕ-ΗΠΑ στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, μεταξύ άλλων όσον αφορά τις κοινές ενέργειες για την αντιμετώπιση παγκόσμιων προκλήσεων, τις εκατέρωθεν προσεγγίσεις έναντι της Κίνας και τις σχέσεις με αναδυόμενους εταίρους.

Ήταν η τέταρτη φορά από την ανάληψη των καθηκόντων του που ο κ. Blinken συμμετείχε σε συνεδρίαση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων.

Συζητήθηκε το άνευ προηγουμένου επίπεδο συνεργασίας μας ως αντίδραση στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας —τόσο για τη στήριξη της Ουκρανίας όσο και για την άμβλυνση των παγκόσμιων επιπτώσεων του πολέμου του Πούτιν— καθώς και η συντονισμένη προσέγγιση και συνεργασία με άλλους εταίρους σε παγκόσμιο επίπεδο.

Συμπεράσματα του Συμβουλίου και άλλες αποφάσεις

Το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα σχετικά με τις προτεραιότητες της ΕΕ στα Ηνωμένα Έθνη κατά την 78η σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών (Σεπτέμβριος 2023 – Σεπτέμβριος 2024).

• Οι προτεραιότητες της ΕΕ στην 78η σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ: Έγκριση συμπερασμάτων του Συμβουλίου (δελτίο Τύπου, 20 Ιουλίου 2023)

Το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση για την υπογραφή και την προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας εταιρικής σχέσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Οργανισμού Κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΟΚΑΚΕ), που θα αποτελέσει το νέο νομικό πλαίσιο για τις σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και των κρατών μελών της και 79 χωρών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού για την επόμενη εικοσαετία· η συμφωνία αυτή διαδέχεται τη συμφωνία του Κοτονού.

• Μετά τη συμφωνία του Κοτονού: Το Συμβούλιο δίνει το πράσινο φως για τη νέα συμφωνία εταιρικής σχέσης με τα κράτη της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (δελτίο Τύπου, 20 Ιουλίου 2023)

Το Συμβούλιο:

• επέβαλε έβδομη δέσμη κυρώσεων κατά έξι ατόμων και μίας οντότητας λόγω της κατάστασης στη Μιανμάρ/Βιρμανία

• Μιανμάρ/Βιρμανία: Έβδομος γύρος κυρώσεων της ΕΕ κατά έξι ατόμων και μίας οντότητας (δελτίο Τύπου, 20 Ιουλίου 2023)

• θέσπισε νέο καθεστώς κυρώσεων το οποίο επιτρέπει στην ΕΕ να επιβάλλει περιοριστικά μέτρα σε Ιρανούς και ιρανικές οντότητες που ευθύνονται για την παροχή στρατιωτικής στήριξης στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας μέσω μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) και επίσης καταχώρισε έξι ακόμη άτομα στο πλαίσιο άλλων ήδη υφιστάμενων καθεστώτων κυρώσεων

• Ιράν: Νέα περιοριστικά μέτρα της ΕΕ για τη στρατιωτική στήριξη στη Συρία και τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας (δελτίο Τύπου, 20 Ιουλίου 2023)

• καταχώρισε στον κατάλογο περιοριστικών μέτρων 18 άτομα και 5 οντότητες που ευθύνονται για έμφυλη βία και συνδέονται με τις υποθέσεις Navalny και Kara-Murza

• Παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων: Η ΕΕ καταχωρίζει στον κατάλογο περιοριστικών μέτρων 18 άτομα και 5 οντότητες που ευθύνονται για έμφυλη βία και συνδέονται με τις υποθέσεις Navalny και Kara-Murza (δελτίο Τύπου, 20 Ιουλίου 2023)

Το Συμβούλιο ενέκρινε επίσης χωρίς συζήτηση τα σημεία που περιλαμβάνονταν στους καταλόγους νομοθετικών και μη νομοθετικών σημείων Α.