Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, 26 Ιουνίου 2023

Κύρια αποτελέσματα

Επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας

Κατά τη σύνοδο του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων ανταλλάχθηκαν απόψεις σχετικά με την επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Στην αρχή της συζήτησης στο Συμβούλιο, οι υπουργοί της ΕΕ προέβησαν σε αξιολόγηση των τελευταίων εξελίξεων στη Ρωσία όσον αφορά την εξέγερση της ομάδας Wagner.

Η κατάσταση παραμένει σύνθετη και απρόβλεπτη. Είμαστε σε εγρήγορση και θα συντονιστούμε πλήρως με τους εταίρους μας, τα 27 κράτη μέλη και τις γειτονικές χώρες. Οι εξελίξεις αυτές έδειξαν ότι έχει κλονιστεί τόσο το ρωσικό κράτος όσο και η προσωπική αξιοπιστία του Πούτιν. Το πολιτικό σύστημα παρουσιάζει ρωγμές. Η Ρωσία συνιστούσε κίνδυνο για μας γιατί ήταν μια απειλή, επειδή διέθετε τη δύναμη και την ικανότητα να εισβάλλει σε ειρηνικούς γείτονες —και το έκανε. Τώρα η νέα πηγή κινδύνου είναι η εσωτερική πολιτική αστάθεια και τα ευάλωτα σημεία αυτής της μεγάλης πυρηνικής δύναμης. Είναι πιο σημαντικό από ποτέ να συνεχιστεί η παροχή στήριξης στην Ουκρανία.

Josep Borrell, Ύπατος Εκπρόσωπος για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας

Ο Υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Dmytro Kuleba μίλησε στους υπουργούς της ΕΕ μέσω βιντεοδιάσκεψης και τους ενημέρωσε σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις στο πεδίο και τις στρατιωτικές προτεραιότητες και ανάγκες της Ουκρανίας, βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.

Οι υπουργοί της ΕΕ επιβεβαίωσαν τη δέσμευση της ΕΕ να στηρίξει την Ουκρανία κατά την αντεπίθεσή της, παρέχοντάς της τόσο εξοπλισμό όσο και εκπαίδευση. Ως προς το δεύτερο σκέλος, ο Ύπατος Εκπρόσωπος ενημέρωσε το Συμβούλιο ότι η αποστολή στρατιωτικής συνδρομής της ΕΕ με σκοπό τη στήριξη της Ουκρανίας (EUMAM Ukraine) είχε ήδη εκπαιδεύσει 24.000 ουκρανούς στρατιώτες, γεγονός που θα επιτρέψει στην ΕΕ να επιτύχει τον στόχο των 30.000 πολύ πριν από το τέλος του 2023.

Το Συμβούλιο ενέκρινε συμπληρωματική ενίσχυση 3,5 δισ. Ευρώ στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό για την Ειρήνη (ΕΜΕ), προκειμένου να διασφαλιστεί η οικονομική βιωσιμότητα και η προβλεψιμότητα του ΕΜΕ μακροπρόθεσμα και να συνεχιστεί η στήριξη της Ουκρανίας, διατηρώντας παράλληλα τον παγκόσμιο χαρακτήρα της γεωγραφικής εμβέλειας του μηχανισμού.

• Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Ειρήνη: Δεύτερη αύξηση του συνολικού χρηματοδοτικού ανώτατου ορίου κατά 3,5 δισ. ευρώ από το Συμβούλιο (δελτίο Τύπου, 26 Ιουνίου 2023)

Τέλος, το Συμβούλιο συζήτησε τις προσπάθειες διεθνούς προβολής που καταβάλλει η ΕΕ για να διευκολύνει τα σχέδια για μια συνολική, δίκαιη και διαρκή ειρήνη για την Ουκρανία, σύμφωνα με τις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Σχέσεις ΕΕ-Λατινικής Αμερικής και Καραϊβικής

Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων συζήτησε την ενίσχυση της εταιρικής σχέσης της ΕΕ με τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, ενόψει της επικείμενης συνόδου κορυφής ΕΕ-CELAC στις Βρυξέλλες στις 17 και 18 Ιουλίου.

Ειδικότερα, οι υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με το «Νέο θεματολόγιο για τις σχέσεις της ΕΕ με τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική», το οποίο υπέβαλαν η Επιτροπή και ο Ύπατος Εκπρόσωπος στις 7 Ιουνίου 2023.

Συζήτησαν επίσης τις προτεραιότητες της συνόδου κορυφής ΕΕ-CELAC, καθώς και το πώς αυτή θα μπορούσε να αποτελέσει καταλύτη για τον θετικό μετασχηματισμό του συνολικού θεματολογίου ΕΕ-ΛΑΚ.

Η ΕΕ θα εργαστεί για την επίτευξη τακτικού και διαρθρωμένου διπεριφερειακού διαλόγου για τη διασφάλιση της επακολούθησης και της υλοποίησης δράσεων σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος.

Ψηφιακή διπλωματία

Το Συμβούλιο πραγματοποίησε την ετήσια συζήτησή του σχετικά με την ψηφιακή διπλωματία και ενέκρινε σχετικά συμπεράσματα του Συμβουλίου.

Οι υπουργοί της ΕΕ συμφώνησαν ότι η ΕΕ θα πρέπει να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο ως διαμορφωτής των εξελίξεων για την εκπόνηση παγκόσμιων ψηφιακών κανόνων στις κρίσιμες τεχνολογίες — από τον ΓΚΠΔ ως την τεχνητή νοημοσύνη — και ως ηγετική τεχνολογική δύναμη.

Επιπλέον, η ΕΕ θα πρέπει να επιλέξει μια προσέγγιση στο πνεύμα της «Ομάδας Ευρώπη» για την καλύτερη υπεράσπιση του ανθρωποκεντρικού ψηφιακού μοντέλου της, βάσει του οποίου οι ψηφιακοί κανόνες αποφασίζονται σε πολυμερή όργανα, όπως ο ΟΗΕ, η ΔΕΤ, η UNESCO και ο ΟΟΣΑ.

Η ΕΕ επιθυμεί να συνεργαστεί με αξιόπιστους εταίρους και να συνδυάσει την προώθηση του μοντέλου της ΕΕ μέσω της κανονιστικής σύγκλισης και της ανάπτυξης ικανοτήτων με επενδύσεις σε ψηφιακές υποδομές και την καταπολέμηση των ψηφιακών ανισοτήτων. Η στρατηγική Global Gateway θα αποτελέσει βασικό εργαλείο προς αυτή την κατεύθυνση.

• Ψηφιακή διπλωματία: Προτεραιότητες του Συμβουλίου για ισχυρότερη δράση της ΕΕ σε παγκόσμια ψηφιακά θέματα (δελτίο Τύπου, 26 Ιουνίου 2023)

Θέματα επικαιρότητας

Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων προέβη σε ανταλλαγή απόψεων σχετικά με τον διάλογο Βελιγραδίου-Πρίστινας. Ο Ύπατος Εκπρόσωπος ενημέρωσε τους υπουργούς της ΕΕ σχετικά με τις συναντήσεις που πραγματοποίησε με τον Πρόεδρο της Σερβίας κ. Vučić και τον Πρωθυπουργό του Κοσόβου* κ. Kurti στις 22 Ιουνίου στις Βρυξέλλες για την εξεύρεση λύσεων στη συνεχιζόμενη κρίση. Τα κράτη μέλη υπογράμμισαν τη βαθιά τους ανησυχία για τις συνεχιζόμενες εντάσεις στο βόρειο Κόσοβο και τόνισαν τη σημασία που έχει για τα μέρη η άμεση αποκλιμάκωση, σύμφωνα με τη δήλωση της ΕΕ της 3ης Ιουνίου.

Εκφράσαμε την ικανοποίησή μας για την απελευθέρωση των τριών αστυνομικών από το Κόσοβο που κρατούνταν στο Βελιγράδι. Τα κράτη μέλη θα λάβουν μέτρα —εάν χρειαστεί— προκειμένου να αυξήσουν την επιρροή της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να στηρίξουν τον διάλογο για την εξομάλυνση. Θα ήθελα να τονίσω ότι πρέπει να διοργανωθούν εκλογές και στους τέσσερις δήμους του Βορρά, με άνευ όρων συμμετοχή των Σέρβων του Κοσόβου σε αυτές, και ότι και τα δύο κόμματα πρέπει να επιδείξουν προθυμία να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους όπως απορρέουν από τον διάλογο Βελιγραδίου-Πρίστινας. Τα κράτη μέλη παραμένουν έτοιμα να λάβουν περαιτέρω μέτρα εάν δεν σημειωθεί πρόοδος. Και ορθώς υπογράμμισαν ότι αναμένουμε ευρωπαϊκή συμπεριφορά από μελλοντικά μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Josep Borrell, Ύπατος Εκπρόσωπος για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας

^{Η ονομασία αυτή χρησιμοποιείται με επιφύλαξη των θέσεων ως προς το καθεστώς και συνάδει με την απόφαση 1244/1999 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και τη γνώμη του Διεθνούς Δικαστηρίου σχετικά με τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου.}

Το Συμβούλιο αντάλλαξε απόψεις σχετικά με την Τυνησία στο πλαίσιο της πρόσφατης επίσκεψης της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των πρωθυπουργών της Ιταλίας και των Κάτω Χωρών. Οι υπουργοί συμφώνησαν ότι η ΕΕ θα συνεχίσει να συμβάλλει στην αντιμετώπιση της δύσκολης κοινωνικής και οικονομικής κατάστασης που αντιμετωπίζει η χώρα. Προκειμένου να διασφαλιστεί η σταθερότητα της Τυνησίας, η ΕΕ προσέφερε μια ολοκληρωμένη δέσμη συνεργασίας, η οποία θα πρέπει τώρα να εγκριθεί από το Συμβούλιο.

Τέλος, ο Ύπατος Εκπρόσωπος αναφέρθηκε στις τρέχουσες εργασίες του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Charles Michel για την εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν.

Συμπεράσματα του Συμβουλίου και άλλες αποφάσεις

Το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα για τη Σομαλία και το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την 25η επέτειο του Καταστατικού της Ρώμης.

Το Συμβούλιο ενέκρινε επίσης ένατη δέσμη περιοριστικών μέτρων κατά 7 επιπλέον ατόμων που ευθύνονται για σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν, καθώς και αποφάσεις για την παράταση της εντολής της EUBAM Libya, της EUBAM Rafah και της EUPOL COPPS.

• Σομαλία: Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου επιβεβαιώνουν μια νέα ενισχυμένη εταιρική σχέση μεταξύ της ΕΕ και της Σομαλίας (δελτίο Τύπου, 26 Ιουνίου 2023)
• Ιράν: Επτά πρόσωπα στο στόχαστρο του Συμβουλίου για σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (δελτίο Τύπου, 26 Ιουνίου 2023)
• Μη στρατιωτικές αποστολές ΚΠΑΑ: Το Συμβούλιο παρέτεινε τις εντολές της EUBAM Libya, της EUBAM Rafah και της EUPOL COPPS (δελτίο Τύπου, 26 Ιουνίου 2023)

Το Συμβούλιο ενέκρινε επίσης χωρίς συζήτηση τα σημεία στον κατάλογο των μη νομοθετικών σημείων Α.