Προστασία των πολιτών από τη ρύπανση από υδράργυρο

Στις 25 Απριλίου 2017 το Συμβούλιο εξέδωσε κανονισμό σχετικά με τις ανθρωπογενείς εκπομπές και εκλύσεις υδραργύρου και ενώσεων υδραργύρου στον αέρα, το νερό και το έδαφος.

Ο υδράργυρος είναι μια πολύ τοξική ουσία που συνιστά σοβαρό παγκόσμιο κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον, μεταξύ άλλων μέσω της παρουσίας της ένωσης μεθυλυδραργύρου στα ψάρια, τα θαλασσινά, τα οικοσυστήματα και την άγρια χλωρίδα και πανίδα.

Ο νέος κανονισμός θα διασφαλίζει υψηλό επίπεδο προστασίας και θα περιορίζει τη ρύπανση που προκαλείται από δραστηριότητες και διαδικασίες σχετικές με τον υδράργυρο.

Για τον σκοπό αυτό, με τον κανονισμό θεσπίζονται μέτρα και προϋποθέσεις σε επίπεδο ΕΕ προκειμένου να ελέγχονται και να περιορίζονται:

• η χρήση, η αποθήκευση και η εμπορία υδραργύρου, ενώσεων υδραργύρου και μειγμάτων υδραργύρου,
• η κατασκευή, η χρήση και η εμπορία προϊόντων με την προσθήκη υδραργύρου,
• η χρήση υδραργύρου σε οδοντιατρικά αμαλγάματα,
• καθώς και να διασφαλίζεται η κατάλληλη διαχείριση των αποβλήτων υδραργύρου.

Δραστηριότητες όπως η εξόρυξη υδραργύρου, η χρήση υδραργύρου σε προϊόντα και βιομηχανικές διαδικασίες, η βιοτεχνική και μικρής κλίμακας εξόρυξη χρυσού, η καύση άνθρακα και η διαχείριση των αποβλήτων υδραργύρου μπορούν να αποτελούν την πηγή εκπομπών και εκλύσεων αυτής της επικίνδυνης ουσίας προκαλώντας κινδύνους για το περιβάλλον και την υγεία.

Ιστορικό και επόμενες κινήσεις

Η Επιτροπή παρουσίασε την πρότασή της, η οποία καταργεί επίσης τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1102/2008, στις 2 Φεβρουαρίου 2016.

Στις 14 Μαρτίου 2017 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τη θέση του σε πρώτη ανάγνωση. Δεδομένου ότι το Συμβούλιο ενέκρινε τη θέση αυτή, ο κανονισμός μπορεί να δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μόλις ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και ο Πρόεδρος του Συμβουλίου υπογράψουν την πράξη, και θα αρχίσει να ισχύει 20 ημέρες μετά τη δημοσίευση.

Οι νέοι κανόνες παρέχουν μεγαλύτερη νομική σαφήνεια και διαφάνεια και θα εφαρμοστούν από την 1η Ιανουαρίου 2018 καταργώντας τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1102/2008.

Διεθνής διάσταση: Σύμβαση της Μιναμάτα

Ο υδράργυρος μπορεί να διανύσει μεγάλες αποστάσεις όταν εκπέμπεται και εκλύεται στον αέρα ή το νερό. Για τον λόγο αυτό, η ΕΕ δεν μπορεί από μόνη της να εγγυηθεί την προστασία των πολιτών της από τις αρνητικές επιπτώσεις του υδραργύρου στην υγεία. Η ρύπανση από υδράργυρο πρέπει επίσης να αντιμετωπιστεί σε διεθνές επίπεδο.

Στον νέο κανονισμό λαμβάνεται υπόψη το ζήτημα αυτό με την πρόβλεψη διατάξεων που επιτρέπουν στην Ένωση και τα κράτη μέλη της να εγκρίνουν, να επικυρώσουν και να εφαρμόσουν τη Σύμβαση της Μιναμάτα για τον υδράργυρο. Με τον τρόπο αυτό θα εξασφαλιστεί επίσης ότι το δίκαιο της ΕΕ είναι ευθυγραμμισμένο προς τη Σύμβαση.

Η Σύμβαση της Μιναμάτα, η οποία εγκρίθηκε στο Kumamoto (Ιαπωνία) στις 10 Οκτωβρίου 2013, είναι μια νομικά δεσμευτική συνθήκη που παρέχει ένα κανονιστικό πλαίσιο για τη μείωση της ρύπανσης από υδράργυρο σε παγκόσμια κλίμακα. Η Σύμβαση βρίσκεται επί του παρόντος στο στάδιο της επικύρωσης από υπογράφοντα κράτη και περιφερειακούς οργανισμούς. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της δεσμεύονται όσον αφορά την επικύρωση και έχουν δρομολογηθεί τα αναγκαία μέτρα για την επίτευξη του σκοπού αυτού.

• Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τον υδράργυρο και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1102/2008
• Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τον υδράργυρο (θέση του ΕΚ σε πρώτη ανάγνωση)
• Πρόταση της Επιτροπής
• Minamata Convention website