Amlíne: An Stair
Scannán: ‘Ó chadráil cois tine go húdar ceannais’
Sa chlár faisnéise seo, caitear súil siar ar stair na Comhairle Eorpaí ón lá ar bunaíodh í go dtí an lá atá inniu ann. Léirítear ann garspriocanna tábhachtacha ó na blianta deireanacha a mhúnlaigh an chaoi a ndéanann ceannairí an Aontais cinntí.
Insítear an scéal trí shúile na ndaoine a chonaic claochlú na Comhairle Eorpaí go dtí an lárionad cinnteoireachta atá ann inniu.
Tuilleadh eolais faoi na himeachtaí agus na conarthaí lenar múnlaíodh ról na Comhairle Eorpaí, Chomhairle an Aontais Eorpaigh, an Ghrúpa Euro agus an Chruinnithe Mullaigh Euro.
-
1997
13 NollaigCruthaíodh an Grúpa Euro
D'fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach cruthú an Ghrúpa Euro, comhlacht neamhfhoirmiúil a thugann airí airgeadais tíortha a bhfuil an euro mar airgeadra acu le chéile. Tionóladh an chéad chruinniú de chuid an Ghrúpa Euro an 4 Meitheamh 1998 ag Chateau de Senningen i Lucsamburg.
-
1999
1 EanáirTháinig an euro ar an saol mar airgeadra fíorúil
Tugadh isteach in 11 Bhallstát é: An Ostair, an Bheilg, an Fhionlainn, an Fhrainc, an Ghearmáin, Éire, an Iodáil, Lucsamburg, an Ísiltír, an Phortaingéil agus an Spáinn.
-
2001
1 EanáirTháinig an Ghréig isteach sa limistéar euro
Ba í an Ghréig an 12ú Ballstát de chuid an Aontais Eorpaigh a tháinig isteach sa limistéar euro.
-
2002
1 EanáirTháinig an euro i gcúrsaíocht
Ar an 1 Eanáir 2002, cuireadh an euro i gcúrsaíocht mar nótaí bainc agus boinn, in ionad na n-airgeadraí náisiúnta.
-
2003
1 FeabhraConradh Nice
In oirchill an Aontais mhéadaithe, a raibh 27 mBallstát le bheith feasta ann, rinneadh athchóiriú faoi Chonradh Nice ar institiúidí an Aontais. Rinneadh athchóiriú ar an gComhairle chun vótáil trí thromlach cáilithe a leathnú, agus chun prionsabal an chomhair fheabhsaithe idir na Ballstáit a thabhairt isteach.
-
2004
10 Meán FómhairAn chéad Uachtarán buan ar an nGrúpa Euro
Chinn an Grúpa Euro Uachtarán buan a bheith aige, a cheapfaí ar feadh tréimhse 2 bhliain.
Ag cruinniú neamhfhoirmiúil den Chomhairle Gnóthaí Eacnamaíocha agus Airgeadais (ECOFIN) in Scheveningen, toghadh Jean-Claude Juncker ina chéad Uachtarán buan ar an nGrúpa Euro. Ón 1 Eanáir 2005 go dtí an 31 Nollaig 2006 a mhair a théarma.
-
2006
1 Meán FómhairAthcheapadh Jean-Claude Juncker ina Uachtarán ar an nGrúpa Euro
Toghadh ina Uachtarán é ar an nGrúpa Euro don dara téarma.
-
2007
1 EanáirChuaigh an tSlóivéin isteach sa limistéar euro
Ba í an tSlóivéin an 13ú Ballstát de chuid an Aontais Eorpaigh a ghlac an euro mar airgeadra.
-
2008
1 EanáirTháinig an Chipir agus Málta isteach sa limistéar euro
15 bhall a bhí sa limistéar euro ansin.
-
2008
12 Deireadh FómhairTháinig an Cruinniú Mullaigh Euro ar an bhfód
Mhol Nicolas Sarkozy, Uachtarán na Fraince, cruinniú a bheith ag ceannairí stáit nó rialtais an limistéir euro go rialta. Ar an 12 Deireadh Fómhair 2008 a cuireadh an chéad chruinniú ar siúl. Bhí cruinnithe mullaigh ann ina dhiaidh sin i mí na Bealtaine 2010, i mí an Mhárta 2011, i mí Iúil 2011 agus i mí Dheireadh Fómhair 2011 sa Bhruiséil.
Leis na Cruinnithe Mullaigh Euro, cuidíodh le beartas eacnamaíoch an limistéir euro a chomhordú agus d'fhreastail Uachtarán an Chruinnithe Mullaigh Euro agus Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh ar na cruinnithe sin freisin.
-
2009
1 EanáirChuaigh an tSlóvaic isteach sa limistéar euro
Ba í an tSlóvaic an 16ú ball den limistéar euro.
-
2009
1 NollaigPrótacal Uimh. 14 a ghabhann le Conradh Liospóin
Tháinig Prótacal Uimh. 14 a ghabhann le Conradh Liospóin, lenar leagadh amach ról an Ghrúpa Euro, i bhfeidhm an 1 Nollaig 2009. Tháinig airí na mBallstát a raibh an euro mar airgeadra acu le chéile go neamhfhoirmiúil le plé a dhéanamh ar ábhair a bhain leis an airgeadra aonair agus thogh siad uachtarán ar feadh tréimhse dhá bhliain go leith.
Leasaíodh freisin le Conradh Liospóin rialacha Chomhairle an Aontais Eorpaigh ionas nach mbeadh ach comhaltaí den Ghrúpa Euro in ann vóta a chaitheamh nuair a bheadh an Chomhairle Gnóthaí Eacnamaíocha agus Airgeadais (ECOFIN) ag vótáil ar ábhair nár bhain ach leis an limistéar euro.
-
2011
1 EanáirTháinig an Eastóin isteach sa limistéar euro
Ba í an Eastóin an 17ú dtír a chuaigh isteach sa limistéar euro.
-
2013
21 EanáirToghadh uachtarán an Ghrúpa Euro
Toghadh Jeroen Dijsselbloem, Aire Airgeadais na hÍsiltíre, ina Uachtarán ar an nGrúpa Euro. Is é an dara hUachtarán buan é ar an nGrúpa Euro ó bunaíodh an Grúpa sin.
-
2014
1 EanáirChuaigh an Laitvia isteach sa limistéar euro
Ba í an Laitvia an 18ú comhalta den limistéar euro.
-
2015
1 EanáirTháinig an Liotuáin isteach sa limistéar euro
19 gcomhalta a bhí sa limistéar euro faoin am seo: An Ostair, an Bheilg, an Chipir, an Eastóin, Éire, an Fhionlainn, an Fhrainc, an Ghearmáin, an Ghréig, an Iodáil, an Laitvia, an Liotuáin, Lucsamburg, Málta, an Ísiltír, an Phortaingéil, an tSlóvaic, an tSlóivéin agus an Spáinn.
-
2015
13 IúilToghadh Jeroen Dijsselbloem ina Uachtarán ar an nGrúpa Euro don dara téarma
Athcheapadh Jeroen Dijsselbloem ina Uachtarán ar an nGrúpa Euro don dara téarma (dhá bhliain go leith).
-
2017
4 NollaigToghadh uachtarán an Ghrúpa Euro
Toghadh Jeroen Dijsselbloem, Aire Airgeadais na hÍsiltíre, ina Uachtarán ar an nGrúpa Euro. Is é an dara hUachtarán buan é ar an nGrúpa Euro ó bunaíodh an Grúpa sin.
-
2020
9 IúilPaschal Donohoe tofa ina Uachtarán ar an nGrúpa Euro
Thogh an Grúpa Euro Paschal Donohoe, Aire Airgeadais agus Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe na hÉireann, ina Uachtarán ar an nGrúpa Euro, i gcomhréir le Prótacal 14 de chonarthaí an Aontais.
Chuaigh an t-uachtarán nua i mbun oifige an 13 Iúil 2020 ar feadh téarma dhá bhliain go leith.
-
2022
5 NollaigPaschal Donohoe atofa ina Uachtarán ar an nGrúpa Euro
D’atogh an Grúpa Euro trí chomhthoil Paschal Donohoe, Aire Airgeadais na hÉireann, mar Uachtarán an Ghrúpa Euro, don dara téarma dhá bhliain go leith a thosaigh ón 13 Eanáir 2023.
-
2023
1 EanáirAn Chróit ag teacht isteach sa limistéar euro
Ba í an Chróit an 20ú comhalta den limistéar euro.
An chéad chruinniú den Ghrúpa Euro leis an gCróit i mí Eanáir 2023 -
2025
7 IúilPaschal Donohoe deimhnithe don tríú téarma mar Uachtarán an Ghrúpa Euro
D’atogh an Grúpa Euro Paschal Donohoe, Aire Airgeadais na hÉireann, mar Uachtarán de chomhthoil. Agus an cúram sin air ón 13 Iúil 2020 i leith, cuirfidh sé tús lena thríú téarma an 13 Iúil 2025. Mairfidh an sainordú sin go ceann dhá bhliain go leith.
-
2025
18 SamhainFeidhmíonn Makis Keravnos mar Uachtarán gníomhach an Ghrúpa Euro
An 18 Samhain 2025, ceapadh Makis Keravnos, Aire Airgeadais Phoblacht na Cipire, ina Uachtarán gníomhach ar an nGrúpa Euro tar éis do Paschal Donohoe, an t-uachtarán a bhí ann roimhe sin, éirí as oifig. I gcomhréir le modhanna oibre an Ghrúpa Euro, feidhmeoidh sé sa ról sin go dtí go roghnófar uachtarán nua.
Makis Keravnos, Uachtarán gníomhach an Ghrúpa Euro -
2025
11 NollaigKyriakos Pierrakakis tofa ina Uachtarán ar an nGrúpa Euro
Thogh an Grúpa Euro Kyriakos Pierrakakis, Aire Geilleagair agus Airgeadais na Gréige, ina Uachtarán ar an nGrúpa Euro, i gcomhréir le Prótacal 14 de chonarthaí an Aontais.
Rachaidh an tUachtarán nua i mbun oifige an 12 Nollaig 2025 agus beidh téarma 2.5 bliain aige.
-
2026
1 EanáirBulgaria joins the euro area
Bulgaria becomes the 21st member of the euro area.
Bulgaria joining euro area ceremony
An t-athbhreithniú deireanach: an 29 Bealtaine 2026