Skip to content
Page is loading

Amlíne: An Stair

Scannán: ‘Ó chadráil cois tine go húdar ceannais’

Scannán: ‘Ó chadráil cois tine go húdar ceannais’

Sa chlár faisnéise seo, caitear súil siar ar stair na Comhairle Eorpaí ón lá ar bunaíodh í go dtí an lá atá inniu ann. Léirítear ann garspriocanna tábhachtacha ó na blianta deireanacha a mhúnlaigh an chaoi a ndéanann ceannairí an Aontais cinntí.

Insítear an scéal trí shúile na ndaoine a chonaic claochlú na Comhairle Eorpaí go dtí an lárionad cinnteoireachta atá ann inniu.

Tuilleadh eolais faoi na himeachtaí agus na conarthaí lenar múnlaíodh ról na Comhairle Eorpaí, Chomhairle an Aontais Eorpaigh, an Ghrúpa Euro agus an Chruinnithe Mullaigh Euro.

  • 1997

    13 Nollaig

    Cruthaíodh an Grúpa Euro

    D'fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach cruthú an Ghrúpa Euro, comhlacht neamhfhoirmiúil a thugann airí airgeadais tíortha a bhfuil an euro mar airgeadra acu le chéile. Tionóladh an chéad chruinniú de chuid an Ghrúpa Euro an 4 Meitheamh 1998 ag Chateau de Senningen i Lucsamburg.

  • 1999

    1 Eanáir

    Tháinig an euro ar an saol mar airgeadra fíorúil

    Tugadh isteach in 11 Bhallstát é: An Ostair, an Bheilg, an Fhionlainn, an Fhrainc, an Ghearmáin, Éire, an Iodáil, Lucsamburg, an Ísiltír, an Phortaingéil agus an Spáinn.

  • 2001

    1 Eanáir

    Tháinig an Ghréig isteach sa limistéar euro

    Ba í an Ghréig an 12ú Ballstát de chuid an Aontais Eorpaigh a tháinig isteach sa limistéar euro.

  • 2002

    1 Eanáir

    Tháinig an euro i gcúrsaíocht

    Ar an 1 Eanáir 2002, cuireadh an euro i gcúrsaíocht mar nótaí bainc agus boinn, in ionad na n-airgeadraí náisiúnta.

    Cuireadh an euro i gcúrsaíocht mar nótaí bainc agus mar bhoinn
  • 2003

    1 Feabhra

    Conradh Nice

    In oirchill an Aontais mhéadaithe, a raibh 27 mBallstát le bheith feasta ann, rinneadh athchóiriú faoi Chonradh Nice ar institiúidí an Aontais. Rinneadh athchóiriú ar an gComhairle chun vótáil trí thromlach cáilithe a leathnú, agus chun prionsabal an chomhair fheabhsaithe idir na Ballstáit a thabhairt isteach.

  • 2004

    10 Meán Fómhair

    An chéad Uachtarán buan ar an nGrúpa Euro

    Chinn an Grúpa Euro Uachtarán buan a bheith aige, a cheapfaí ar feadh tréimhse 2 bhliain.

    Ag cruinniú neamhfhoirmiúil den Chomhairle Gnóthaí Eacnamaíocha agus Airgeadais (ECOFIN) in Scheveningen, toghadh Jean-Claude Juncker ina chéad Uachtarán buan ar an nGrúpa Euro. Ón 1 Eanáir 2005 go dtí an 31 Nollaig 2006 a mhair a théarma.

    Jean-Claude Juncker, an chéad Uachtarán buan ar an nGrúpa Euro
  • 2006

    1 Meán Fómhair

    Athcheapadh Jean-Claude Juncker ina Uachtarán ar an nGrúpa Euro

    Toghadh ina Uachtarán é ar an nGrúpa Euro don dara téarma.

  • 2007

    1 Eanáir

    Chuaigh an tSlóivéin isteach sa limistéar euro

    Ba í an tSlóivéin an 13ú Ballstát de chuid an Aontais Eorpaigh a ghlac an euro mar airgeadra.

  • 2008

    1 Eanáir

    Tháinig an Chipir agus Málta isteach sa limistéar euro

    15 bhall a bhí sa limistéar euro ansin.

  • 2008

    12 Deireadh Fómhair

    Tháinig an Cruinniú Mullaigh Euro ar an bhfód

    Mhol Nicolas Sarkozy, Uachtarán na Fraince, cruinniú a bheith ag ceannairí stáit nó rialtais an limistéir euro go rialta. Ar an 12 Deireadh Fómhair 2008 a cuireadh an chéad chruinniú ar siúl. Bhí cruinnithe mullaigh ann ina dhiaidh sin i mí na Bealtaine 2010, i mí an Mhárta 2011, i mí Iúil 2011 agus i mí Dheireadh Fómhair 2011 sa Bhruiséil.

    Leis na Cruinnithe Mullaigh Euro, cuidíodh le beartas eacnamaíoch an limistéir euro a chomhordú agus d'fhreastail Uachtarán an Chruinnithe Mullaigh Euro agus Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh ar na cruinnithe sin freisin.

  • 2009

    1 Eanáir

    Chuaigh an tSlóvaic isteach sa limistéar euro

    Ba í an tSlóvaic an 16ú ball den limistéar euro.

  • 2009

    1 Nollaig

    Prótacal Uimh. 14 a ghabhann le Conradh Liospóin

    Tháinig Prótacal Uimh. 14 a ghabhann le Conradh Liospóin, lenar leagadh amach ról an Ghrúpa Euro, i bhfeidhm an 1 Nollaig 2009. Tháinig airí na mBallstát a raibh an euro mar airgeadra acu le chéile go neamhfhoirmiúil le plé a dhéanamh ar ábhair a bhain leis an airgeadra aonair agus thogh siad uachtarán ar feadh tréimhse dhá bhliain go leith.

    Leasaíodh freisin le Conradh Liospóin rialacha Chomhairle an Aontais Eorpaigh ionas nach mbeadh ach comhaltaí den Ghrúpa Euro in ann vóta a chaitheamh nuair a bheadh an Chomhairle Gnóthaí Eacnamaíocha agus Airgeadais (ECOFIN) ag vótáil ar ábhair nár bhain ach leis an limistéar euro.

  • 2011

    1 Eanáir

    Tháinig an Eastóin isteach sa limistéar euro

    Ba í an Eastóin an 17ú dtír a chuaigh isteach sa limistéar euro.

  • 2013

    21 Eanáir

    Toghadh uachtarán an Ghrúpa Euro

    Toghadh Jeroen Dijsselbloem, Aire Airgeadais na hÍsiltíre, ina Uachtarán ar an nGrúpa Euro. Is é an dara hUachtarán buan é ar an nGrúpa Euro ó bunaíodh an Grúpa sin.

    Jeroen Dijsselbloem
  • 2014

    1 Eanáir

    Chuaigh an Laitvia isteach sa limistéar euro

    Ba í an Laitvia an 18ú comhalta den limistéar euro.

  • 2015

    1 Eanáir

    Tháinig an Liotuáin isteach sa limistéar euro

    19 gcomhalta a bhí sa limistéar euro faoin am seo: An Ostair, an Bheilg, an Chipir, an Eastóin, Éire, an Fhionlainn, an Fhrainc, an Ghearmáin, an Ghréig, an Iodáil, an Laitvia, an Liotuáin, Lucsamburg, Málta, an Ísiltír, an Phortaingéil, an tSlóvaic, an tSlóivéin agus an Spáinn.

    Bhí tuairim is 337.5 milliún saoránach san Aontas Eorpach ag baint leas as an euro
  • 2015

    13 Iúil

    Toghadh Jeroen Dijsselbloem ina Uachtarán ar an nGrúpa Euro don dara téarma

    Athcheapadh Jeroen Dijsselbloem ina Uachtarán ar an nGrúpa Euro don dara téarma (dhá bhliain go leith).

    Jeroen Dijsselbloem, Uachtarán an Ghrúpa Euro, tar éis a atofa ar an 13 Iúil 2015
  • 2017

    4 Nollaig

    Toghadh uachtarán an Ghrúpa Euro

    Toghadh Jeroen Dijsselbloem, Aire Airgeadais na hÍsiltíre, ina Uachtarán ar an nGrúpa Euro. Is é an dara hUachtarán buan é ar an nGrúpa Euro ó bunaíodh an Grúpa sin.

    Mário Centeno
  • 2020

    9 Iúil

    Paschal Donohoe tofa ina Uachtarán ar an nGrúpa Euro

    Thogh an Grúpa Euro Paschal Donohoe, Aire Airgeadais agus Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe na hÉireann, ina Uachtarán ar an nGrúpa Euro, i gcomhréir le Prótacal 14 de chonarthaí an Aontais.

    Chuaigh an t-uachtarán nua i mbun oifige an 13 Iúil 2020 ar feadh téarma dhá bhliain go leith.

    Paschal Donohue
  • 2022

    5 Nollaig

    Paschal Donohoe atofa ina Uachtarán ar an nGrúpa Euro

    D’atogh an Grúpa Euro trí chomhthoil Paschal Donohoe, Aire Airgeadais na hÉireann, mar Uachtarán an Ghrúpa Euro, don dara téarma dhá bhliain go leith a thosaigh ón 13 Eanáir 2023.

  • 2023

    1 Eanáir

    An Chróit ag teacht isteach sa limistéar euro

    Ba í an Chróit an 20ú comhalta den limistéar euro.

    Grianghraf den ghrúpa de na hairí
    An chéad chruinniú den Ghrúpa Euro leis an gCróit i mí Eanáir 2023
  • 2025

    7 Iúil

    Paschal Donohoe deimhnithe don tríú téarma mar Uachtarán an Ghrúpa Euro

    D’atogh an Grúpa Euro Paschal Donohoe, Aire Airgeadais na hÉireann, mar Uachtarán de chomhthoil. Agus an cúram sin air ón 13 Iúil 2020 i leith, cuirfidh sé tús lena thríú téarma an 13 Iúil 2025. Mairfidh an sainordú sin go ceann dhá bhliain go leith.

  • 2025

    18 Samhain

    Feidhmíonn Makis Keravnos mar Uachtarán gníomhach an Ghrúpa Euro

    An 18 Samhain 2025, ceapadh Makis Keravnos, Aire Airgeadais Phoblacht na Cipire, ina Uachtarán gníomhach ar an nGrúpa Euro tar éis do Paschal Donohoe, an t-uachtarán a bhí ann roimhe sin, éirí as oifig. I gcomhréir le modhanna oibre an Ghrúpa Euro, feidhmeoidh sé sa ról sin go dtí go roghnófar uachtarán nua.

    Makis Keravnos, Uachtarán gníomhach an Ghrúpa Euro.
    Makis Keravnos, Uachtarán gníomhach an Ghrúpa Euro
  • 2025

    11 Nollaig

    Kyriakos Pierrakakis tofa ina Uachtarán ar an nGrúpa Euro

    Thogh an Grúpa Euro Kyriakos Pierrakakis, Aire Geilleagair agus Airgeadais na Gréige, ina Uachtarán ar an nGrúpa Euro, i gcomhréir le Prótacal 14 de chonarthaí an Aontais.

    Rachaidh an tUachtarán nua i mbun oifige an 12 Nollaig 2025 agus beidh téarma 2.5 bliain aige.

    Kyriakos Pierrakakis
  • 2026

    1 Eanáir

    Bulgaria joins the euro area

    Bulgaria becomes the 21st member of the euro area.

    Five formally dressed people stand on a stage in front of European Union and Bulgarian flags, holding large commemorative euro-themed plaques and a blue folder with the EU circle of stars, as part of an official ceremony.
    Bulgaria joining euro area ceremony

An t-athbhreithniú deireanach: an 29 Bealtaine 2026