Ról na Comhairle i gcinnteoireacht an Aontais
Príomhghníomhaí i gcinnteoireacht an Aontais
Tá Comhairle an Aontais Eorpaigh ar cheann de thrí phríomhinstitiúid an Aontais i reachtóireacht an Aontais.
Comhairle an Aontais Eorpaigh a dhéanann ionadaíocht ar rialtais na mBallstát
Ról: comhreachtóir
Parlaimint na hEorpa a dhéanann ionadaíocht ar shaoránaigh an Aontais
An Ról: comhreachtóir
An Coimisiún Eorpach a dhéanann ionadaíocht ar leasanna foriomlána an Aontais
Ról: tionscnóir na reachtaíochta agus comhlacht feidhmiúcháin
Cé nach ritheann sí reachtaíocht, is í an Chomhairle Eorpach a leagann amach treoir pholaitiúil fhoriomlán agus tosaíochtaí an Aontais. Tugann sí cinn stáit nó rialtais an Aontais le chéile freisin. Cuidíonn an treoir straitéiseach sin le múnlú a dhéanamh ar chlár oibre an Choimisiúin Eorpaigh agus ar na réimsí ina n-ullmhaíonn sé tograí le haghaidh reachtaíocht nua de chuid an Aontais.
Mar a ghlactar dlíthe an Aontais
Déanann an Chomhairle agus Parlaimint na hEorpa an chuid is mó de dhlíthe an Aontais, a chumhdaíonn formhór na réimsí beartais, a chaibidil agus a ghlacadh go comhpháirteach, ar bhonn togra ón gCoimisiún Eorpach. An gnáthnós imeachta reachtach a thugtar air sin.
Chomh maith leis an ról reachtach comhroinnte sin, i gcásanna áirithe agus i gcás roinnt ábhar, is í an Chomhairle an príomhchinnteoir.
Fágann sé sin gur príomhghníomhaí í an Chomhairle maidir le beartais agus reachtaíocht a mhúnlú ar leibhéal an Aontais.
Forbhreathnú ar nósanna imeachta
Nuair a dhéanann an Chomhairle cinntí in éineacht le Parlaimint na hEorpa:
- an gnáthnós imeachta reachtach
- buiséad bliantúil an Aontais
Nuair is í an Chomhairle an príomhchinnteoir:
- nós imeachta an toilithe, lena n-áirítear maidir le buiséad fadtéarmach an Aontais, ar a dtugtar an creat airgeadais ilbhliantúil (CAI) freisin
- an nós imeachta comhairliúcháin
Samplaí de nósanna imeachta eile:
- gníomhartha tarmligthe
- gníomhartha cur chun feidhme
- comhordú beartais
- seasaimh pholaitiúla
- comhaontuithe idirnáisiúnta
Nuair a dhéanann an Chomhairle cinntí i gcomhar le Parlaimint na hEorpa
An gnáthnós imeachta reachtach
Sa ghnáthnós imeachta reachtach, déanann an Chomhairle agus Parlaimint na hEorpa reachtaíocht an Aontais a chaibidil agus a ghlacadh go comhpháirteach. Is comhreachtóirí iad.
Is leis an nós imeachta sin a ghlactar an chuid is mó de dhlíthe an Aontais.
Cuireann an Coimisiún Eorpach togra reachtach faoi bhráid Chomhairle an Aontais Eorpaigh agus Pharlaimint na hEorpa. Glacann an Chomhairle agus an Pharlaimint an reachtaíocht go comhpháirteach.
Sracfhéachaint ar an nós imeachta
-
1
Togra
Molfaidh an Coimisiún Eorpach dlí nua de chuid an Aontais don Chomhairle agus do Pharlaimint na hEorpa.
-
2
Scrúdú (léamh)
Déanfaidh an Chomhairle agus an Pharlaimint scrúdú ar an togra agus féadfaidh siad é a leasú. 'Léamh' a thugtar ar an scrúdú sin.D’fhéadfadh suas le trí léamh a bheith i gceist leis an nós imeachta.
-
3
Glacadh
Glactar an dlí má thagann an Chomhairle agus an Pharlaimint ar chomhaontú maidir leis an téacs i gceachtar den trí léamh. Mura dtagann siad ar chomhaontú faoi dheireadh na céime deiridh, ní ghlactar an dlí.
Ina theannta sin, féadfar úsáid a bhaint as cruinnithe neamhfhoirmiúla, ar a dtugtar cruinnithe tríthaobhacha, agus as comhaontuithe sealadacha ó na hinstitiúidí a bhí rannpháirteach sa ghnáthnós imeachta reachtach, nó as comhaontuithe idir na hinstitiúidí sin, chun dlús a chur leis an bpróiseas ar mhaithe leis an dá sheasamh a thabhairt níos gaire dá chéile agus chun teacht ar chomhaontú.
Glacadh bhuiséad bliantúil an Aontais
Glactar buiséad bliantúil an Aontais de réir nós imeachta sonrach. Molfaidh an Coimisiún Eorpach dréachtbhuiséad. Ina dhiaidh sin, déanfaidh an Chomhairle agus Parlaimint na hEorpa é a chíoradh agus déanfaidh siad cinneadh maidir leis an mbuiséad ar bhonn cothrom. Ní mór dóibh teacht ar chomhaontú maidir leis an téacs.
Mura féidir leo teacht ar chomhaontú, ní mór don Choimisiún dréachtbhuiséad nua a thíolacadh.
Nuair is í an Chomhairle an príomhchinnteoir
Nósanna imeachta reachtacha speisialta
I roinnt réimsí sonracha, is í an Chomhairle an príomhchinnteoir agus déanfaidh sí cinneadh de ghnáth ar bhonn togra ón gCoimisiún. Cé nach comhreachtóir í an Pharlaimint, ní mór, mar sin féin, dul i gcomhairle léi nó toiliú a fháil uaithi.
Roinnt samplaí de nós imeachta reachtach speisialta is ea díolúintí ón margadh aonair, dlí na hiomaíochta agus bearta chun an t-idirdhealú a chomhrac.
Tíolacann an Coimisiún Eorpach togra reachtach. Is í Comhairle an Aontais Eorpaigh amháin a ghlacann an reachtaíocht. Ní mór dul i gcomhairle le Parlaimint na hEorpa nó toiliú a fháil uaithi.
Tá dhá phríomhchineál nós imeachta reachtaigh speisialta ann: nós imeachta an toilithe agus an nós imeachta comhairliúcháin.
Nós imeachta an toilithe
Féadfaidh an Chomhairle dlí a ghlacadh tar éis toiliú a fháil ó Pharlaimint na hEorpa. Ní féidir leis an bParlaimint an téacs a leasú, ach féadfaidh sí é a fhormheas nó diúltú dó.
Nós imeachta comhairliúcháin
Féadfaidh an Chomhairle dlí a ghlacadh tar éis dul i gcomhairle le Parlaimint na hEorpa. Ní mór don Chomhairle an tuairim ón bParlaimint a bhreithniú, ach ní gá di í a leanúint.
Glacadh bhuiséad fadtéarmach an Aontais
Glactar buiséad fadtéarmach an Aontais, ar a dtugtar an creat airgeadais ilbhliantúil (CAI), faoi nósanna imeachta reachtacha speisialta:
- glacfaidh an Chomhairle rialachán CAI, lena leagtar síos na huasmhéideanna is féidir leis an Aontas a chaitheamh sna réimsí beartais éagsúla, tar éis di toiliú a fháil ó Pharlaimint na hEorpa
- glacfaidh an Chomhairle an cinneadh maidir le hacmhainní dílse, ina sainítear conas a mhaoinítear buiséad an Aontais, tar éis di dul i gcomhairle le Parlaimint na hEorpa
Bíonn an Chomhairle Eorpach rannpháirteach freisin. I gcomhréir leis an ról atá aici faoi chonarthaí an Aontais, cuireann sí treoir pholaitiúil ar fáil maidir le príomhthosaíochtaí an bhuiséid fhadtéarmaigh sula dtugann Comhairle an Aontais Eorpaigh chun críche é.
Ról na Comhairle i ngníomhartha cur chun feidhme agus i ngníomhartha tarmligthe
Nuair a ghlactar dlí de chuid an Aontais, d’fhéadfadh sé gur ghá é a fhorlíonadh chun forbairtí a léiriú, nó d’fhéadfadh sé go mbeadh gá le rialacha breise chun a chinntiú go gcuirfear chun feidhme i gceart é. Chuige sin, is féidir leis an gComhairle agus leis an bParlaimint an Coimisiún a údarú chun gníomhartha cur chun feidhme nó gníomhartha tarmligthe a ghlacadh.
I gcásanna sonracha, is í an Chomhairle, seachas an Coimisiún, atá freagrach as na gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh.
Conclúidí agus rúin ón gComhairle
Ní dlíthe amháin a ghlacann an Chomhairle. Glacann sí doiciméid ar nós conclúidí agus rúin freisin, nach bhfuil ceangailteach ó thaobh dlí.Seasamh polaitiúil a chur in iúl nó chun treoir a thabhairt maidir le saincheisteanna laistigh de réimsí beartais an Aontais atá i gceist leis na doiciméid seo.
Féach freisin
A mbíonn ar bun ag an gComhairle
Ord agus eagar ar obair na Comhairle
Cén dóigh a vótálann an Chomhairle?
An t-athbhreithniú deireanach: an 19 Bealtaine 2026