Raad Buitenlandse Zaken, 7 december 2020

Voornaamste resultaten

Enkele dagen voor de Internationale Dag van de Mensenrechten (10 december) heeft de Raad een sanctieregeling tegen mensenrechten­schendingen wereldwijd aangenomen. Hiermee zal de EU personen, entiteiten en instanties kunnen aanpakken die verantwoordelijk zijn voor, betrokken zijn bij of geassocieerd worden met ernstige schendingen van de mensenrechten waar ook ter wereld.

Dit is een historisch akkoord, het eerste in zijn soort, waarmee de Europese Unie ernstige schendingen van de mensenrechten overal in de wereld zal kunnen bestraffen. Verantwoordelijken krijgen een duidelijk signaal: dit blijft niet zonder gevolgen. Josep Borrell, hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid

• Mensenrechtenschendingen: EU neemt horizontale sanctieregeling aan (pers­mededeling, 7 december 2020)

Actuele kwesties

Hoge vertegenwoordiger Borrell lichtte de ministers in over de parlements­verkiezingen in Venezuela van 6 december 2020, die volgens de EU niet vrij, eerlijk of democratisch zijn verlopen. Hij benadrukte dat de EU, de Latijns-Amerikaanse partners in de internationale contactgroep en andere belanghebbenden de handen ineen moeten slaan om de Venezolanen te helpen tot een democratische en vreedzame oplossing te komen.

• Venezuela: verklaring van de hoge vertegenwoordiger namens de EU over de verkiezingen voor de Nationale Vergadering, 7 december 2020

Vervolgens werden de ministers geïnformeerd over de situatie in Georgië, waar de meerderheid en oppositie moeten blijven zoeken naar een uitweg na de parlements­verkiezingen.

Met de Europese Raad van 10 en 11 december in het vooruitzicht volgde een stand van zaken over de ontwikkelingen rond Turkije. De hoge vertegenwoordiger berichtte dat Turkije niet fundamenteel van koers is veranderd, en dat de Europese Raad zich zal buigen over de reactie van Turkije op het aanbod van de EU voor een constructieve agenda en dialoog.

De ministers gingen in op de situatie in Belarus, waar de repressie van de bevolking door de autoriteiten voortduurt. Ook de situatie in Ethiopië werd besproken. Hier is het essentieel dat de dialoog wordt hervat en er een vreedzame en duurzame oplossing voor het conflict wordt gevonden. De EU steunt volop het initiatief van de Afrikaanse Unie in dit verband.

Trans-Atlantische betrekkingen

De Raad besprak hoe het strategisch partnerschap met de Verenigde Staten nieuw leven kan worden ingeblazen. Ook de samenwerking met de in januari 2021 aantredende regering kwam aan bod. Deze bespreking bouwde voort op een eerste gedachtewisseling van de buitenland­ministers hierover (19 november) en op de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger (2 december). De ministers onderstreepten dat er een hernieuwde wereldwijde alliantie tussen de EU en de VS moet komen die steunt op een sterk, wederzijds en vooruitziend partnerschap.

In dat verband heeft de Raad conclusies over de betrekkingen tussen de EU en de VS aangenomen.

• Conclusies van de Raad over de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten, 7 december 2020
• Gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger

Strategische autonomie

De Raad bekeek hoe de strategische autonomie van de EU vanuit het oogpunt van het buitenlands- en veiligheids­beleid kan worden versterkt en ingezet. Met name werd de ministers gevraagd om met concrete politieke initiatieven en projecten te komen die de daadkracht van de EU en haar vermogen om wereldwijd invloed uit oefenen vergroten.

Ook werd benadrukt dat de discussie over strategische autonomie samengaat met de inspanningen voor hogere weerbaarheid van de EU en grotere multilaterale betrokkenheid, en deze aanvult.

Diversen

De Raad evalueerde de uitvoering van de "wet voor nationale veiligheid", die op 30 juni 2020 aan Hongkong werd opgelegd. De politieke situatie is er verslechterd: het politiek pluralisme en de vrije meningsuiting kregen zware klappen. De EU zal doorgaan met de uitvoering van de Raadsconclusies waarin zij haar politieke steun uitspreekt voor de autonomie van Hongkong in het kader van het beginsel "1 land, 2 systemen". Indien nodig kunnen in een later stadium verdere maatregelen worden overwogen.

De Raad nam conclusies aan over Libanon, het pact inzake het civiele GVDB 2021 en de vredesbemiddeling door de EU.

• Conclusies van de Raad over Libanon van 7 december 2020
• Pact inzake civiele GVDB 2021: Raad neemt conclusies aan
• Conclusies van de Raad over vredesbemiddeling door de EU, 7 december 2020