Conclusies van de Raad over Libië

1.      De EU is ingenomen met de hervatting van de door de VN gefaciliteerde politieke dialoog in Rabat en dringt er bij alle Libische partijen op aan constructief mee te werken om spoedig een regering van nationale eenheid op de been te brengen die de democratische transitie kan voortzetten en opnieuw met de wederopbouw van het land kan beginnen. De EU onderstreept dat de dialoog nu tot een beslissende doorbraak moet leiden. Als immers geen politiek akkoord wordt bereikt, zou de eenheid van Libië in gevaar komen en zouden de doelstellingen van de Februarirevolutie, met inbegrip van de eerbiediging van de rechtsstaat en de mensenrechten, vrijheid en democratie, onder druk komen te staan.  

2.       Libië bevindt zich op een tweesprong. Daarom dringt de EU er bij alle partijen op aan hun verantwoordelijkheid op te nemen en op constructieve wijze deel te nemen aan de dialoog, te werken aan een volledig staakt-het-vuren, en zich te onthouden van acties die de dialoog kunnen ontregelen. De EU prijst de Libische burgers die tot nu toe actief en constructief aan deze besprekingen hebben deelgenomen voor hun steun aan de werkzaamheden voor het bereiken van een politiek akkoord. De EU herhaalt dat er geen militaire oplossing voor dit conflict bestaat; alleen een politieke oplossing kan duurzame vooruitgang brengen en bijdragen aan vrede en stabiliteit in Libië. De EU roept ertoe op de gewelddadigheden onmiddellijk te beëindigen en veroordeelt alle schendingen van de mensenrechten.  

3.       De EU spreekt opnieuw haar onverkorte steun uit voor de werkzaamheden van de Verenigde Naties, en heeft in het bijzonder lof voor de inspanningen van de speciale vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de VN en de Ondersteuningsmissie van de Verenigde Naties in Libië (UNSMIL), die een belangrijke rol hebben gespeeld om de partijen aan de onderhandelingstafel te krijgen. De EU benadrukt het belang van een inclusief en evenwichtig proces waarin rekening wordt gehouden met Resolutie 1325 van de VN-Veiligheidsraad.  

4.       Op dit kritieke moment van het dialoogproces roept de EU alle regionale actoren en de buurlanden van Libië op hun invloed aan te wenden op alle binnenlandse spelers in Libië opdat de onderhandelingen succesvol worden afgerond en Libië een geslaagde democratische transitie krijgt, alsmede hun steun te verlenen aan de tenuitvoerlegging van de akkoorden en geen acties te ondernemen die de huidige verdeeldheid zouden kunnen verergeren. Alle relevante resoluties van de VN-Veiligheidsraad dienen te worden nageleefd. De EU ziet ernaar uit met de regionale actoren en de buurlanden van Libië samen te werken om bij te dragen tot vrede en stabiliteit in Libië.  

5.       De veiligheids- en de politieke dimensie versterken elkaar. Het politieke en veiligheidsvacuüm, de huidige politieke verdeeldheid en het onderlinge wantrouwen tussen de belangrijkste politieke belanghebbenden helpen terroristische groeperingen zoals Da’esh om steviger voet aan de grond te krijgen in Libië, ondermijnen de veiligheid van Libië en vormen ernstige uitdagingen voor de buurlanden, de ruimere regio en voor Europa. De EU is ernstig bezorgd over de toenemende activiteiten van terroristische en extremistische groeperingen en veroordeelt alle daden van terrorisme. De EU is bereid zich meer te gaan inzetten voor terrorismebestrijding met Libië. Zij zal steun bieden aan de buurlanden om de capaciteit voor terrorismebestrijding te vergroten, met volledige inachtneming van de mensenrechten en de beginselen van de rechtsstaat, de grensbeveiliging te versterken en de smokkel van wapens en de stroom van buitenlandse strijders een halt toe te roepen. De EU biedt steun aan het maatschappelijk middenveld in Libië ter voorkoming van radicalisering en zal in voorkomend geval terrorismebestrijding integreren in bestaande projecten voor capaciteitsopbouw. Als een regering van nationale eenheid wordt gevormd, zou de EU haar volledige steun aan Libië kunnen bieden en zodoende de capaciteit voor terrorismebestrijding vergroten, met volledige eerbiediging van de mensenrechten en de rechtsstaat.  

6.       De EU veroordeelt de acties die gericht zijn tegen de nationale vermogens, de financiële instellingen en de natuurlijke hulpbronnen van Libië, en die het risico inhouden dat de Libische bevolking nooit de vruchten zal plukken van de duurzame ontwikkeling van haar land.

7.       De EU erkent het belang van de verschillende overeengekomen parallelle sporen van de bemiddelingsinspanningen van de VN die de voorwaarden helpen creëren voor de voltooiing van een politiek akkoord, en verheugt zich in dit verband over de recente bijeenkomst van de politieke partijen in Algiers.

8.       De EU zal voortgaan met het nemen van vertrouwenwekkende maatregelen. In dit verband herinnert zij aan de steun die zij verleent aan initiatieven zoals de recente ontmoeting met het Libische bedrijfsleven en aan het voornemen om, onder auspiciën van UNSMIL, spoedig een ontmoeting met de Libische burgemeesters en lokale leiders te laten plaatsvinden. De EU blijft steun verlenen in andere sectoren zoals verzoening, het maatschappelijk middenveld, migratie en het bevorderen van de mensenrechten.

9.       De EU vraagt aan alle partijen in Libië om humanitaire hulpverleners ongehinderde toegang te geven en voor hun veiligheid te zorgen, zodat het gemakkelijker wordt de burgerbevolking in nood bijstand te verlenen en te beschermen. De EU roept op tot verdere inspanningen om de verslechterende humanitaire situatie aan te pakken. De EU onderstreept het belang van een gezamenlijk, gecoördineerd humanitair optreden onder VN-leiding.

10.     De is EU bereid om, zodra er een akkoord is over een regering van nationale eenheid en de bijbehorende veiligheidsregelingen, haar steun aan Libië te verhogen en bij te dragen tot de succesvolle uitvoering van de akkoorden via voortdurende steun aan relevante Libische instellingen, en op belangrijke gebieden als de rechtsstaat, economische samenwerking en ontwapening, demobilisatie en reïntegratie (DDR), en daartoe al haar instrumenten in te zetten. In dit verband verzoekt de Raad de hoge vertegenwoordiger zo spoedig mogelijk te komen met voorstellen voor mogelijke GVDB-activiteiten ter ondersteuning van de veiligheidsregelingen, in nauwe samenwerking met de VN, Libië, belangrijke partners en regionale actoren, die deel zullen uitmaken van een bredere reeks beleidsopties in de context van een bijgewerkt politiek kader voor crisisaanpak dat de hoge vertegenwoordiger en de Commissie dienen te ontwikkelen.

De Raad roept de hoge vertegenwoordiger en de Commissie eveneens op een omvattende strategie voor Libië te ontwikkelen waarin rekening wordt gehouden met de regionale context.

11.     Samenwerking met de buurlanden van Libië en de regionale organisaties zoals de Liga van Arabische Staten en de Afrikaanse Unie is - en blijft - van cruciaal belang voor de EU en het succes van het Libische transitieproces. De EU zal blijven samenwerken met deze partners om de politieke dialoog in Libië te bevorderen en andere kwesties van gemeenschappelijk belang, waaronder mensensmokkel, mensenhandel en terrorisme, aan te pakken. Er moet ook dieper ingegaan worden op het bestrijden van illegale wapentransporten.

12.     De EU heeft een juridisch kader ingesteld waardoor zij, zodra dit nodig wordt geacht en in volledig overleg met de speciale vertegenwoordiger van de SGVN, beperkende maatregelen kan invoeren tegen degenen die het proces van dialoog torpederen, conform Resolutie 2174 van de VN-Veiligheidsraad op grond waarvan personen die een bedreiging vormen voor de vrede, de stabiliteit of de veiligheid in Libië, of die de politieke overgang van het land ondergraven, op een lijst kunnen worden geplaatst.

13.     De EU kan niet aanvaarden dat er nog steeds dodelijke slachtoffers te betreuren zijn onder Libische migranten die het land over zee verlaten. De irreguliere verplaatsingen van mensen binnen Libië en over de Libische landsgrenzen heen, hebben op het leven van te veel mensen een ingrijpend effect en hebben ontwrichtende gevolgen voor landen aan beide kanten van de Middellandse Zee. De uitdagingen vragen om een totaalaanpak.

14.     De EU blijft sterk hechten aan de soevereiniteit, de onafhankelijkheid, de territoriale integriteit en de nationale eenheid van Libië.