Rada do Spraw Zagranicznych, 10.12.2018, 10 grudnia 2018

Główne wyniki

Iran

Rada dyskutowała o Iranie. Ministrowie skupili się na kwestii wdrażania porozumienia jądrowego z tym krajem (JCPOA), w tym na wysiłkach podejmowanych przez UE – w kontekście sankcji USA, które zostały ponownie wprowadzone 5 listopada 2018 r. – by zachować skuteczne kanały finansowe z Iranem oraz nadal utrzymywać legalne stosunki handlowe. Omówili również obawy związane z niedawnym postępowaniem irańskich podmiotów na terenie Europy, irańskim programem balistycznym oraz innymi aspektami bezpieczeństwa w regionie.

Państwa członkowskie były zgodne co do tego, że musimy kontynuować naszą ogólną politykę względem Iranu, chociażby dlatego, że utrzymanie porozumienia jądrowego z tym krajem zdecydowanie leży w naszym interesie. UE w pełni popiera wdrażanie porozumienia jądrowego, nie oznacza to jednak, że przymykamy oko na inne kwestie. Federica Mogherini, wysoka przedstawiciel do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa

Bałkany Zachodnie

Ministrowie spraw zagranicznych rozmawiali o Bałkanach Zachodnich. Na zakończenie roku bardzo intensywnych stosunków między UE a Bałkanami Zachodnimi ministrowie mieli okazję podsumować unijne kontakty i współpracę z regionem. Potwierdzili jednoznaczne zaangażowanie UE na rzecz europejskiej perspektywy Bałkanów Zachodnich. Przypomnieli również, że oczekują kolejnych kroków na drodze regionu do UE, w szczególności w zakresie praworządności i zwalczania korupcji.

Ministrowie omówili ostatnie wydarzenia w Bośni i Hercegowinie, nawiązując do dyskusji z poprzedniego posiedzenia Rady do Spraw Zagranicznych i przypomnieli o konieczności ustanowienia rządów na wszystkich szczeblach oraz angażowania się w czynienie postępów na drodze reform. Ponadto podkreślili, jak ważne jest wsparcie wysiłków na rzecz wdrożenia porozumienia znad Prespy między Skopje a Atenami. Ministrowie zgodzili się, że UE powinna kłaść duży nacisk na dialog Belgrad–Prisztina. W tym kontekście wyrazili też zaniepokojenie decyzją rządu Kosowa o zwiększeniu cła na towary z Serbii oraz Bośni i Hercegowiny do 100%, co stanowi jawne naruszenie Środkowoeuropejskiej umowy o wolnym handlu.

• Wzajemne związki UE i Bałkanów Zachodnich (diagram)

Ukraina

Rada omówiła ostatnie wydarzenia na Ukrainie. Ministrowie ponownie wyrazili głębokie zaniepokojenie niebezpiecznym narastaniem napięć na Morzu Azowskim i w Cieśninie Kerczeńskiej. Podkreślili również, że UE nie uznaje „wyborów” z 11 listopada 2018 r. i uważa je za nielegalne i bezprawne. Rada dodała 9 osób zaangażowanych w te „wybory” do listy osób objętych sankcjami za działania podważające integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażające.

Podczas obiadu wysoka przedstawiciel i ministrowie spraw zagranicznych wymienili poglądy z ukraińskim ministrem spraw zagranicznych Pawłem Klimkinem. Rozmawiali głównie o ostatnich wydarzeniach na Morzu Azowskim i o stanie bezpieczeństwa na Ukrainie, a także o ewentualnym unijnym wsparciu na rzecz poszkodowanych regionów południowo-wschodniej Ukrainy.

• Ukraina: UE dodaje dziewięć osób uwikłanych w „wybory” w „Donieckiej Republice Ludowej” i „Ługańskiej Republice Ludowej” do listy sankcyjnej (komunikat prasowy z 10 grudnia 2018)
• Oświadczenie wysokiej przedstawiciel wydane w imieniu Unii Europejskiej na temat eskalacji napięć na Morzu Azowskim (28 listopada 2018)

Wenezuela

Rada omówiła sytuację w Wenezueli. Wysoka przedstawiciel przekazała ministrom aktualne informacje o pracach dotyczących ewentualnego utworzenia międzynarodowej grupy kontaktowej, która – jeśli spełnione zostaną warunki – mogłaby pomóc w ułatwieniu procesu politycznego. Rada potwierdziła też zdecydowane stanowisko w kwestii obowiązujących ukierunkowanych sankcji wobec Wenezueli.

Europejczycy są zdania, że brak rozmów politycznych może być niebezpiecznym podejściem i że sankcjom zawsze powinny towarzyszyć dialog i zaangażowanie. Federica Mogherini, wysoka przedstawiciel do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa

Ministrowie przypomnieli również, że wybory z 20 maja 2018 r. i ich wynik nie są wiarygodne, gdyż proces wyborczy nie dawał niezbędnych gwarancji, że wybory będą pluralistyczne i demokratyczne. Uzgodnili, że przyjmą wspólne unijne podejście względem rozpoczynającej się 10 stycznia 2019 r. drugiej kadencji prezydenta Nicolása Maduro.

Rada przypomniała również, że jest zdecydowana wspomagać ludność Wenezueli, a także wspierać włączenie społeczno-ekonomiczne Wenezuelczyków oraz odporność społeczności przyjmujących w krajach ościennych. W tym kontekście ministrowie z zadowoleniem odnotowali, że 4 grudnia 2018 r. Komisja Europejska przeznaczyła dodatkowe 20 mln EUR, by zareagować na pilne potrzeby osób poszkodowanych na skutek kryzysu społeczno-gospodarczego w Wenezueli.

• Unijne sankcje wobec Wenezueli (podsumowanie informacyjne)

Współpraca między UE a Unią Afrykańską

Ministrowie spraw zagranicznych omówili współpracę między UE a Unią Afrykańską z myślą o pierwszym ministerialnym posiedzeniu międzyszczytowym UE–UA, które odbędzie się 21–22 stycznia 2019 r. w Brukseli. Główne tematy posiedzenia to: aspekty polityczne (pokój, bezpieczeństwo i sprawowanie rządów), kwestie gospodarcze (inwestycje, handel i umiejętności) i multilateralizm (zacieśnienie współpracy na rzecz światowego ładu opartego na ustalonych zasadach).

Ministrowie jasno stwierdzili, że zależy im na wzmocnieniu strategicznego partnerstwa UE z Afryką. Podkreślili, jak ważne jest zaangażowanie na rzecz młodzieży. Odnotowali dotychczasowe postępy w zakresie współpracy w kwestii pokoju, bezpieczeństwa i sprawowania rządów – m.in. podpisanie 23 maja 2018 r. protokołu ustaleń UE–UA. Jeśli chodzi o migrację i mobilność, zwrócili uwagę na prace przeprowadzone w ramach wspólnego planu działania z Valletty. Ministrowie podkreślili kluczową rolę, jaką w pobudzaniu stosunków UE z Afryką odgrywają sektor prywatny i prywatne inwestycje. Wyrazili zadowolenie z proponowanego nowego sojuszu Afryka–Europa na rzecz zrównoważonych inwestycji i tworzenia miejsc pracy.

• Stosunki UE–Afryka (podsumowanie informacyjne)