Wenezuela

Kryzys w Wenezueli

Wenezuela zmaga się z głębokim kryzysem gospodarczym, społecznym i politycznym, który poważnie dotyka obywateli tego kraju. System usług publicznych, takich jak opieka zdrowotna, usługi wodociągowe i sanitarne oraz edukacja, załamał się. Brakuje też podstawowych towarów.

Według Organizacji Narodów Zjednoczonych 7,9 mln osób w Wenezueli (tj. 27,7% ludności) potrzebuje pomocy humanitarnej. Około 56% ludności żyje w skrajnym ubóstwie.

Sytuacja w zakresie bezpieczeństwa żywnościowego w Wenezueli cały czas jest krytyczna: 15% ludności (około 4 mln osób) pilnie potrzebuje pomocy żywnościowej, a 40% jest dotknięte umiarkowanym lub poważnym brakiem bezpieczeństwa żywnościowego. Około 62% ludności nie ma stałego dostępu do wody.

Od 2015 r. prawie 7,9 mln Wenezuelczyków opuściło swój kraj, przy czym większość z nich (ponad 6,9 mln osób) udała się do państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów. Wenezuelczycy stanowią obecnie drugą, po Afgańczykach, największą grupę osób ubiegających się o azyl w UE.

Nawet 30% dzieci w wieku szkolnym nie uczęszcza regularnie do szkoły, a 13% nie jest objęte systemem edukacji. 70% ludności straciło dostęp do usług systemu opieki zdrowotnej. Choroby, takie jak malaria i denga, często dotykają najsłabsze grupy ludności.

Pogarszająca się sytuacja gospodarcza – przy inflacji, która według danych Międzynarodowego Funduszu Walutowego w 2025 r. dochodziła do poziomu 270% – sprawia, że katastrofalna już sytuacja humanitarna staje się jeszcze trudniejsza.

Ponadto w związku z narażeniem na zagrożenia naturalne i te spowodowane przez człowieka, takie jak powodzie, osuwiska, wycieki ropy i przemoc zbrojna, nasila się presja na zasoby humanitarne.

Unia Europejska – razem ze swoimi partnerami z Wenezueli i z partnerami międzynarodowymi – od zawsze opowiada się za pokojowym, demokratycznym, pluralistycznym i wypracowanym przez Wenezuelczyków rozwiązaniem kryzysu.

Interwencja USA w Wenezueli

Wysoka przedstawicielka zaapelowała do wszystkich podmiotów o zachowanie spokoju i powściągliwości, aby uniknąć eskalacji działań i zapewnić pokojowe rozwiązanie kryzysu.

Wysoka przedstawicielka przypomniała, że w każdych okolicznościach należy przestrzegać zasad prawa międzynarodowego i Karty Narodów Zjednoczonych. Członkowie Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych ponoszą szczególną odpowiedzialność za przestrzeganie tych zasad, które stanowią jeden z filarów międzynarodowego systemu bezpieczeństwa.

UE wielokrotnie podkreślała, że Nicolás Maduro nie ma legitymacji demokratycznie wybranego prezydenta, oraz opowiadała się za wypracowanym przez Wenezuelczyków pokojowym przejściem do demokracji w tym kraju, z poszanowaniem jego suwerenności. Należy szanować prawo narodu wenezuelskiego do decydowania o swojej przyszłości.

UE popiera priorytet, jakim jest zwalczanie międzynarodowej przestępczości zorganizowanej i handlu narkotykami – zjawisk stanowiących poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa na całym świecie. Jednocześnie wysoka przedstawicielka podkreśliła, że wyzwaniom tym należy stawić czoła poprzez trwałą współpracę przy pełnym poszanowaniu prawa międzynarodowego i zasad integralności terytorialnej i suwerenności.

UE pozostaje w ścisłym kontakcie ze Stanami Zjednoczonymi oraz partnerami regionalnymi i międzynarodowymi w celu wspierania i ułatwiania dialogu ze wszystkimi zaangażowanymi stronami. Dialog ten ma doprowadzić do wynegocjowanego, demokratycznego, pluralistycznego i pokojowego rozwiązania kryzysu, które zostanie wypracowane przez Wenezuelczyków.

Poszanowanie woli narodu wenezuelskiego pozostaje dla Wenezueli jedynym sposobem przywrócenia demokracji i rozwiązania obecnego kryzysu.

W tym krytycznym momencie istotne jest, aby wszystkie podmioty w pełni przestrzegały praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego. Wszyscy więźniowie polityczni przetrzymywani obecnie w Wenezueli muszą zostać bezwarunkowo uwolnieni.

Organy konsularne państw członkowskich UE ściśle koordynują swoje działania, aby chronić bezpieczeństwo obywateli UE, w tym osób nielegalnie przetrzymywanych w Wenezueli.

Wenezuela: oświadczenie wysokiej przedstawicielki w sprawie następstw interwencji USA w Wenezueli (Europejska Służba Działań Zewnętrznych)

Wybory prezydenckie 2024

UE jest wciąż niezwykle zaniepokojona naruszeniami praw człowieka po wyborach prezydenckich w Wenezueli z 28 lipca 2024 r.

Na szczytach Rady Europejskiej w październiku i grudniu 2024 r. przywódcy UE apelowali do władz Wenezueli, aby:

respektowały demokratyczną wolę Wenezuelczyków
położyły kres przemocy i represjom wobec opozycji i społeczeństwa obywatelskiego oraz prześladowaniu ich
uwolniły więźniów politycznych
położyły kres bezpodstawnym oskarżeniom wobec państw UE oraz umożliwiły pełny dostęp konsularny do obywateli europejskich zatrzymanych w Wenezueli
dotrzymały swoich zobowiązań w ramach prawa międzynarodowego.

Podkreślili też, że zaakceptowane i uznane zostaną wyłącznie pełne wyniki wyborów pozwalające na niezależną weryfikację. UE uruchomi wszelkie dostępne jej narzędzia, aby wspierać demokrację oraz pokojowe i pluralistyczne przemiany w Wenezueli.

Konkluzje Rady Europejskiej:

Oświadczenia wydane w imieniu UE:

Wsparcie humanitarne dla Wenezuelczyków

Od 2016 r. UE przeznaczyła 572 mln euro na nadzwyczajną pomoc humanitarną dla Wenezueli. W 2026 r. wypłacone zostały 52 mln euro, aby odpowiedzieć na najpilniejsze potrzeby Wenezuelczyków.

Środki te pozwalają pomóc potrzebującym Wenezuelczykom w kraju i w państwach sąsiedzkich. Unijna pomoc humanitarna jest dostarczana za pośrednictwem agencji ONZ, międzynarodowych organizacji pozarządowych oraz Czerwonego Krzyża.

Jest skierowana zwłaszcza do grup najsłabszych, takich jak dzieci, młodzież, kobiety w ciąży, matki karmiące, osoby starsze i ludność rdzenna.

W kraju finansowane jest przede wszystkim zapewnianie opieki zdrowotnej, pomocy w zakresie ochrony ludności, wody, usług sanitarnych i higieny, edukacji w sytuacjach nadzwyczajnych oraz wsparcia żywieniowego i żywnościowego. Środki przeznaczane są także na wsparcie gotowości na wypadek klęsk żywiołowych i zdolności reagowania kryzysowego.

Pomoc dla uchodźców i osób wewnętrznie przesiedlonych koncentruje się na usługach ratownictwa medycznego, pomocy żywnościowej, dostarczaniu informacji i wsparcia prawnego, inicjatywach na rzecz ochrony (zwłaszcza przed przemocą ze względu na płeć i handlem ludźmi), edukacji w sytuacjach nadzwyczajnych i na zapewnianiu schronienia.

Pomoc humanitarna dla Wenezueli (Komisja Europejska)

Trzęsienia ziemi z 24 czerwca 2026 r.

Po niszczycielskich trzęsieniach ziemi, które miały miejsce w Wenezueli 24 czerwca, UE wysłała do tego kraju zespoły ratunkowe i inne formy pomocy nadzwyczajnej za pośrednictwem unijnego mechanizmu ochrony ludności.

Ponadto uruchomiono unijną usługę satelitarną Copernicus w trybie mapowania sytuacji nadzwyczajnych, aby nieodpłatnie udostępnić dokładne obrazy satelitarne w czasie rzeczywistym i inne dane geoprzestrzenne.

UE jest gotowa udzielać dalszej pomocy dostosowanej do zmieniających się potrzeb na miejscu.

UE uruchamia pomoc nadzwyczajną dla Wenezueli po trzęsieniach ziemi (Komisja Europejska)

Sankcje związane z Wenezuelą

13 listopada 2017 r. Rada wprowadziła sankcje w związku z sytuacją w Wenezueli. Obejmują one:

embargo na broń i sprzęt wykorzystywany do represji wewnętrznych
zakaz wjazdu na terytorium UE wobec osób odpowiedzialnych za łamanie praw człowieka oraz podważanie demokracji i praworządności w Wenezueli oraz zamrożenie aktywów wobec osób i podmiotów spełniających ten warunek.

Sankcje te mają skłonić władze do szukania wspólnych demokratycznych rozwiązań, które dałyby Wenezueli stabilność polityczną i pozwoliły zadbać o pilne potrzeby obywateli. Sankcje mają przy tym nie szkodzić Wenezuelczykom. Zniesienie tych sankcji będzie zależało od wymiernych postępów w dziedzinie praw człowieka i praworządności w Wenezueli, a także od podjęcia istotnych kroków w kierunku prawdziwego dialogu i transformacji demokratycznej.

Sankcje są obecnie stosowane wobec 69 osób, a ich obowiązywanie przedłużono ostatnio do 10 stycznia 2027 r.

Więcej

Reagowanie kryzysowe

Pomoc humanitarna

Dlaczego UE przyjmuje sankcje?