Rynek energii elektrycznej – Rada wypracowała podejście ogólne

18 grudnia Rada przyjęła podejście ogólne (stanowisko negocjacyjne) w sprawie dyrektywy zawierającej wspólne przepisy o wewnętrznym rynku energii elektrycznej w UE. Mają one zagwarantować, że rynek ten będzie konkurencyjny, ukierunkowany na konsumenta, elastyczny i niedyskryminacyjny.

Dyrektywa, będąca częścią pakietu „Czysta energia”, koncentruje się na konsumentach i na sprawnym funkcjonowaniu rynku wewnętrznego. Daje więcej praw odbiorcom, zapewnia wyważone rozwiązanie kwestii cen regulowanych, ustala zasady działania społeczności energetycznych oraz definiuje rolę i obowiązki uczestników rynku.

„Przepisy te przygotowujemy przede wszystkim z myślą o konsumentach. Naszym celem jest konkurencyjny rynek, który zapewni wszystkim przystępną cenowo energię. W razie potrzeby damy jednak szansę interwencji rządom. Z drugiej strony konsumenci będą mieli więcej możliwości działania i podejmowania świadomych decyzji. Dzięki temu rynek energii elektrycznej faktycznie zaspokoi potrzeby Europejczyków”. Kadri Simson, estońska minister gospodarki i infrastruktury

Podejście ogólne pozwala Radzie rozpocząć w przyszłym roku negocjacje z Parlamentem Europejskim. Poniżej przedstawione zostały kluczowe elementy jej stanowiska opartego na wniosku Komisji.

W przyszłości dostawcy będą mogli dowolnie ustalać ceny na rynku energii elektrycznej. Ograniczy to zakłócenia, pobudzi konkurencję i doprowadzi do obniżenia cen detalicznych. Państwa członkowskie będą mogły przejściowo regulować ceny, aby wspierać i chronić gospodarstwa domowe znajdujące się w szczególnie trudnej sytuacji i niemogące sobie pozwolić na zakup energii. Wprowadzonych zostanie szereg zabezpieczeń rynkowych przed subsydiowaniem skrośnym i dyskryminacją uczestników rynku, tak by (transgraniczne) funkcjonowanie rynku hurtowego nie zostało zakłócone.

Ponadto państwa członkowskie zadbają, by krajowe ramy regulacyjne pozwalały dostawcom energii elektrycznej oferować umowy oparte na dynamicznych cenach energii elektrycznej. Dzięki takim umowom i innym narzędziom (np. inteligentnym licznikom) klienci zyskają większą samodzielność i bardziej zaktywizują się na rynku. Porozumienie przewiduje szczególne uregulowania dotyczące instalacji inteligentnych liczników, które mierzą zużycie energii w czasie rzeczywistym.

Opisuje też rolę, funkcjonowanie i traktowanie społeczności energetycznych, tak by w odpowiedni i wyważony sposób mogły one uczestniczyć w ogólnym podziale kosztów systemu.

Jeżeli chodzi o instalacje magazynowania energii, państwa członkowskie zezwolą – pod pewnymi warunkami – zarówno operatorom systemu dystrybucyjnego, jak i operatorom systemu przesyłowego na posiadanie, tworzenie i obsługę takich instalacji. Aby ocenić potencjalne zainteresowanie uczestników rynku inwestowaniem w instalacje, przeprowadzone zostaną konsultacje publiczne. To zadanie otrzymają operatorzy systemu dystrybucyjnego wraz z krajowymi organami regulacyjnymi.

Kalendarium i dalsze kroki

30 listopada 2016 r. Komisja przedstawiła pakiet „Czysta energia”, w tym propozycję zmiany dyrektywy o wspólnych przepisach wewnętrznego rynku energii elektrycznej.

Cały pakiet został zaprezentowany na posiedzeniu Rady ds. Energii w grudniu 2016 r. W lutym 2017 r. unijni ministrowie po raz pierwszy wymienili poglądy na temat całego pakietu, a w czerwcu 2017 r. przeanalizowali postępy w dziedzinie struktury rynku energii elektrycznej, zarządzania unią energetyczną i energii odnawialnej.

Ustaliwszy stanowisko, Rada jest gotowa rozpocząć negocjacje z Parlamentem jak najwcześniej w przyszłym roku.

Kontekst

30 listopada 2016 r. Komisja przedstawiła pakiet „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków”, w celu wdrożenia strategii z 2015 r. na rzecz unii energetycznej prowadzącej przyszłościową politykę klimatyczną.

Cztery spośród ośmiu wniosków legislacyjnych pakietu mają przekształcić unijny wewnętrzny rynek energii elektrycznej. Poza wspomnianą wyżej dyrektywą są to zmienione rozporządzenia o wewnętrznym rynku energii elektrycznej i o Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER), a także nowe rozporządzenie o gotowości na wypadek zagrożeń w sektorze elektroenergetycznym.

• Podejście ogólne
• Tekst kompromisowy prezydencji
• Pakiet „Czysta energia” – sprawozdanie z postępów prac (26 czerwca 2017)
• Wniosek Komisji
• Pakiet „Czysta energia” (Komisja Europejska)
• Unia energetyczna (Komisja Europejska)