Akt o surowcach krytycznych: Rada przyjmuje stanowisko negocjacyjne

Rada przyjęła dziś stanowisko (mandat negocjacyjny) w sprawie projektu rozporządzenia ustanawiającego ramy na potrzeby zapewnienia bezpiecznych i zrównoważonych dostaw surowców krytycznych, znanego jako akt o surowcach krytycznych. Rozporządzenie to wykorzystuje mocne strony zarówno jednolitego rynku, jak i partnerstw, aby zdywersyfikować łańcuchy dostaw surowców krytycznych, które obecnie opierają się na przywozie z zaledwie kilku państw trzecich.

Stanowisko Rady podnosi poziom ambicji w odniesieniu do surowców wtórnych i surowców przetworzonych, wzmacnia kryteria zrównoważonego rozwoju, dostosowuje proces wydawania zezwoleń i poddaje analizie obowiązki nałożone na państwa członkowskie, by zapewnić uwzględnienie ich różnych sytuacji.

W kwestii surowców los Europy zależy głównie od kilku państw trzecich. Poprzez akt o surowcach krytycznych chcemy przywrócić naszą autonomię, stosując prawdziwie europejskie podejście: chcemy wydobywać nasze surowce mineralne w sposób zrównoważony, maksymalnie wykorzystywać recykling i współpracować z reprezentującymi podobne poglądy państwami trzecimi, by promować ich rozwój i zrównoważoność, a jednocześnie zabezpieczyć nasze łańcuchy dostaw.

Ebba Busch, szwedzka minister energetyki, przedsiębiorczości i przemysłu oraz wicepremier

Zapewnienie dostaw z kraju i z zagranicy

W projekcie rozporządzenia przeanalizowano wewnętrzny i zewnętrzny wymiar omawianej kwestii, by zapewnić dostawy surowców o kluczowym znaczeniu dla naszej gospodarki, w szczególności dla transformacji ekologicznej i cyfrowej. We wniosku Komisji ustanowiono cztery cele z myślą o zwiększeniu wkładu europejskich surowców:

• co najmniej 10% rocznego zużycia w UE ma pochodzić z wydobycia w UE
• co najmniej 40% rocznego zużycia w UE ma pochodzić z przetwarzania w UE
• co najmniej 15% rocznego zużycia w UE ma pochodzić z krajowego recyklingu
• z jednego państwa trzeciego ma pochodzić nie więcej niż 65% rocznego zużycia w Unii każdego ze strategicznych surowców na dowolnym odpowiednim etapie przetwarzania.

Aby osiągnąć te cele, w rozporządzeniu ustanowiono wykaz 34 surowców krytycznych, w tym 16 takich, które również uznaje się za surowce o znaczeniu strategicznym, oraz szereg środków w celu zmniejszenia ryzyka związanego z naszymi obecnymi zależnościami. Środki te obejmują uproszczenie procedur wydawania zezwoleń na projekty uznane za strategiczne, wyznaczenie krajowych punktów kontaktowych, analizę ryzyka, plany poszukiwawcze państw członkowskich, inwestycje w badania naukowe, innowacje i umiejętności oraz ochronę środowiska poprzez promowanie obiegu zamkniętego i zrównoważonego charakteru surowców.

Na arenie międzynarodowej rozporządzenie określa środki służące dywersyfikacji przywozu surowców krytycznych. Obejmują one zwiększenie zaangażowania i tworzenie partnerstw z wiarygodnymi krajami w celu wspierania ich rozwoju, przy jednoczesnym zapewnieniu łańcuchów dostaw dla Europy.

W rozporządzeniu przewidziano utworzenie organu doradczego – Europejskiej Rady ds. Surowców Krytycznych – która ma doradzać Komisji w sprawie wyboru projektów strategicznych i innych aspektów rozporządzenia.

Stanowisko Rady

Chociaż Rada podziela cele wniosku Komisji, proponuje szereg ulepszeń, by uwzględnić różne sytuacje, w jakich znajdują się państwa członkowskie. W szczególności:

• podnosi poziom ambicji, jeśli chodzi o zdolności w zakresie przetwarzania i recyklingu: z 40 do 50% w zakresie przetwarzania i z 15 do 20% w zakresie recyklingu
• dodaje boksyt/tlenek glinu/glin jako strategiczne surowce krytyczne
• apeluje o częstsze aktualizowanie wykazu surowców krytycznych i strategicznych (przynajmniej co trzy lata, a nie co cztery)
• wzmacnia krajowe środki dotyczące zrównoważoności i obiegu zamkniętego, takie jak:
  • zwiększenie ponownego wykorzystania produktów o wysokim potencjale odzysku surowców
  • zachęcanie do odzyskiwania wtórnych surowców krytycznych z odpadów
  • identyfikowanie obiektów unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, w których można odzyskiwać surowce wtórne
  • promowanie odzyskiwania magnesów z produktów po zakończeniu ich cyklu życia
• umożliwia państwom członkowskim, z należytym uwzględnieniem różnych systemów administracyjnych poszczególnych państw, wyznaczenie jednego lub kilku punktów kontaktowych (np. w regionach). Państwa członkowskie powinny jednak pomóc promotorom projektów w określeniu wyznaczonych punktów kontaktowych na stronie internetowej ad hoc.
• ułatwia procedury wydawania pozwoleń na realizację projektów strategicznych
• zwalnia państwa członkowskie, które nie posiadają odpowiednich warunków geologicznych i które przedstawią na to dowody, z obowiązku prowadzenia krajowych programów poszukiwań
• zapewnia sprawne funkcjonowanie rynku wewnętrznego poprzez bardziej rygorystyczne wymogi w zakresie monitorowania konkurencji i swobodnego przepływu surowców
• doprecyzowuje ponadto rolę Rady ds. Surowców Krytycznych, dostosowując ją do innych podobnych organów (tj. Rady ds. Aktu w sprawie Czipów). W ramach wspomnianej rady tworzy również podgrupę, która ma omawiać kwestie związane z wiedzą publiczną i ze społeczną akceptacją projektów dotyczących surowców krytycznych oraz inną podgrupę, która ma omawiać środki promujące obieg zamknięty, zasobooszczędność i zastępowanie surowców krytycznych.

Co dalej?

Uzgodniony dziś mandat to formalne stanowisko negocjacyjne Rady. Jest także mandatem, na podstawie którego prezydencja Rady rozpocznie dyskusje z Parlamentem Europejskim, gdy tylko przyjmie on swoje własne stanowisko.

• Wniosek Komisji
• Mandat negocjacyjny

  Obecnie tylko w następujących językach:

  EN