Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων (Άμυνα), 14 Νοεμβρίου 2023

Κύρια αποτελέσματα

Στήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία

Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, υπό τη σύνθεση «Άμυνα», συζήτησε για τη στήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία, έπειτα από σύντομο βιντεοσκοπημένο μήνυμα του Υπουργού Άμυνας της Ουκρανίας, Rustem Umierov.

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος υπογράμμισε την ανάγκη να συμφωνηθεί επειγόντως περαιτέρω στρατιωτική στήριξη προς την Ουκρανία, ώστε να αντιμετωπιστούν οι άμεσες ανάγκες της όσον αφορά την αεράμυνα, την εκπαίδευση, τα πυρομαχικά και τον εξοπλισμό για τον χειμώνα, ώστε να μπορέσει να αμυνθεί κατά της ρωσικής επίθεσης.

Στη συνέχεια, η υπουργική συζήτηση επικεντρώθηκε σε πιο μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις ασφαλείας, υπό το φως των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Οκτωβρίου, με τα οποία ο Ύπατος Εκπρόσωπος καλείται να διαβουλευθεί με την Ουκρανία, βάσει πλαισίου που θα εγκριθεί από το Συμβούλιο, και να ενημερώσει σχετικώς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Δεκέμβριο.

Οι υπουργοί συζήτησαν σχετικά με την αποστολή για τη στρατιωτική συνδρομή της ΕΕ με σκοπό τη στήριξη της Ουκρανίας (EUMAM Ukraine), η οποία έχει ήδη επιτύχει τον στόχο της να εκπαιδεύσει 30.000 ουκρανούς στρατιώτες και τώρα στοχεύει στην εκπαίδευση άλλων 10.000. Εξέτασαν επίσης την πρόοδο των προσπαθειών της ΕΕ για την παράδοση πυρομαχικών στην Ουκρανία, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας του Μαρτίου του 2023.

Ως προς τούτο, ο Ύπατος Εκπρόσωπος επιβεβαίωσε ότι η υλοποίηση προχωρά και ότι τα κράτη μέλη παραμένουν ενωμένα και σταθερά στη δέσμευσή τους να στηρίξουν την Ουκρανία για όσο χρειαστεί.

Ο στόχος του ενός εκατομμυρίου βλημάτων πυροβολικού εξακολουθεί να αποτελεί την πολιτική μας επιδίωξη, όπως την καθορίσαμε από κοινού με τα κράτη μέλη. Είναι ένας στόχος φιλόδοξος, αλλά παραμένει επιδίωξή μας, και συνεχίζουμε να δουλεύουμε εντατικά, κάνοντας ό,τι είναι δυνατόν κάθε μέρα, για να παραδίδουμε περισσότερα πυρομαχικά και να τα παραδίδουμε ταχύτερα.

Josep Borrell, Ύπατος Εκπρόσωπος για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος τόνισε ότι η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία έχει την ικανότητα να παράγει πυρομαχικά για την Ουκρανία, αλλά χρειάζεται προβλεψιμότητα. Για τον λόγο αυτό, η ΕΕ συμφώνησε και δρομολόγησε την πράξη για τη στήριξη της παραγωγής πυρομαχικών (ASAP), η δε Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα παρουσιάσει μια ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανική στρατηγική στις αρχές του 2024.

Θέματα επικαιρότητας

Στο πλαίσιο των θεμάτων επικαιρότητας, οι υπουργοί Άμυνας της ΕΕ συζήτησαν για την πρόοδο όσον αφορά την ενωσιακή ικανότητα ταχείας ανάπτυξης, βασικό παραδοτέο της στρατηγικής πυξίδας, που θα επιτρέψει στην ΕΕ να αναπτύσσει έως και 5.000 στρατιώτες για την αντιμετώπιση άμεσων απειλών και την αντίδραση σε κρίσεις. Η ενωσιακή ικανότητα ταχείας ανάπτυξης θα πρέπει να καταστεί πλήρως λειτουργική το 2025 και, δεδομένης της προθεσμίας αυτής, ο Ύπατος Εκπρόσωπος παρότρυνε τα κράτη μέλη να συμβάλουν με περισσότερες δυνάμεις και δυνατότητες και να τηρήσουν το συμφωνηθέν χρονοδιάγραμμα.

Στη συνέχεια, ο Ύπατος Εκπρόσωπος ενημέρωσε το Συμβούλιο για τις αποστολές και τις επιχειρήσεις της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ) της ΕΕ, καθώς και για τον αντίκτυπο που έχει σε αυτές το μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον. Η συζήτηση επικεντρώθηκε, μεταξύ άλλων, στο Σαχέλ —όπου η ΕΕ θα στηρίξει τα παράκτια κράτη του Κόλπου της Γουινέας στις προσπάθειές τους να αναχαιτίσουν την εξάπλωση της τρομοκρατικής απειλής— και στη στρατιωτική επιχείρηση της ΕΕ στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη (EUFOR ALTHEA), η εντολή της οποίας παρατάθηκε για ένα ακόμη έτος.

Συμπεράσματα του Συμβουλίου και άλλες αποφάσεις

Στις 13 Νοεμβρίου, το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα σχετικά με τη διαστημική στρατηγική της ΕΕ για την ασφάλεια και την άμυνα.

Την ίδια ημέρα, το Συμβούλιο εξέδωσε επίσης σύσταση για την αξιολόγηση της προόδου των συμμετεχόντων κρατών μελών ως προς την εκπλήρωση των δεσμευτικών υποχρεώσεων που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο της μόνιμης διαρθρωμένης συνεργασίας (PESCO).

• Διάστημα: Το Συμβούλιο εγκρίνει συμπεράσματα σχετικά με τη διαστημική στρατηγική της ΕΕ για την ασφάλεια και την άμυνα (δελτίο Τύπου, 14 Νοεμβρίου 2023)
• Αμυντική συνεργασία: Το Συμβούλιο αξιολογεί την πρόοδο στην PESCO και δρομολογεί τη στρατηγική της επανεξέταση (δελτίο Τύπου, 14 Νοεμβρίου 2023)

Άτυπο πρόγευμα με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Jens Stoltenberg

Οι υπουργοί Άμυνας της ΕΕ πραγματοποίησαν ανεπίσημο πρόγευμα εργασίας με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Jens Stoltenberg, και συζήτησαν για την ανθεκτικότητα των κρίσιμων υποδομών και την ικανότητα της ΕΕ και του ΝΑΤΟ να απαντούν στις νέες απειλές, υπό το φως των πολλαπλών πρόσφατων περιστατικών ασφαλείας στη Βαλτική Θάλασσα.

Διοικητικό συμβούλιο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας

Ακριβώς πριν από τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων (Άμυνα), οι ευρωπαίοι και ευρωπαίες υπουργοί Άμυνας συνεδρίασαν στο πλαίσιο του διοικητικού συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας (ΕΟΑ) υπό την προεδρία του Ύπατου Εκπροσώπου, κ. Borrell, με την ιδιότητά του ως επικεφαλής του Οργανισμού.

Το διοικητικό συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες ανάπτυξης δυνατοτήτων της ΕΕ του 2023. Το έγγραφο χρησιμεύει ως βάση αναφοράς για τον αμυντικό σχεδιασμό σε επίπεδο ΕΕ και για όλες τις ενωσιακές πρωτοβουλίες που σχετίζονται με την άμυνα. Οι 22 προτεραιότητες αντικατοπτρίζουν τη στρατιωτική πραγματικότητα που παρατηρείται στην Ουκρανία, στηρίζουν τους αμυντικούς στόχους της ΕΕ και έχουν σχεδιαστεί έτσι ώστε να καταλήγουν σε συγκεκριμένα έργα.

Οι υπουργοί Άμυνας της ΕΕ ενέκριναν επίσης κοινή δήλωση σχετικά με την ενίσχυση της πρόσβασης της ΕΒΤΒΑ (ευρωπαϊκή βιομηχανική και τεχνολογική βάση στον τομέα της άμυνας) σε χρηματοδότηση και της ικανότητάς της να συμβάλλει στην ειρήνη, τη σταθερότητα και τη βιωσιμότητα στην Ευρώπη. Η δήλωση τονίζει πόσο σημαντικό είναι να ενισχυθεί η πρόσβαση της ΕΒΤΒΑ τόσο σε δημόσια όσο και σε ιδιωτική χρηματοδότηση, οι οποίες θεωρούνται ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση των βιομηχανικών δραστηριοτήτων, την προώθηση της καινοτομίας και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.

• Συμφωνία των υπουργών Άμυνας της ΕΕ να δώσουν προτεραιότητα σε 22 στρατιωτικές δυνατότητες για την ενίσχυση των ευρωπαϊκών ενόπλων δυνάμεων (δελτίο Τύπου, 14 Νοεμβρίου 2023, ιστότοπος του ΕΟΑ)
• Έκκληση των υπουργών Άμυνας της ΕΕ για ενίσχυση της πρόσβασης του αμυντικού τομέα σε χρηματοδότηση (δελτίο Τύπου, 14 Νοεμβρίου 2023, ιστότοπος του ΕΟΑ)