Timeline - Human rights

Το Συμβούλιο αποφάσισε να παρατείνει τη θητεία της Kajsa Ollongren ως ειδικής εντεταλμένης της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα κατά δύο έτη, έως τις 29 Φεβρουαρίου 2028. Η κα Ollongren είχε πρωτοδιοριστεί τον Ιούνιο του 2025.

• Παράταση από το Συμβούλιο στη θητεία των ειδικών εντεταλμένων της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και για τον διάλογο Βελιγραδίου-Πρίστινας (δελτίο Τύπου, 11 Φεβρουαρίου 2026)

Το Συμβούλιο διόρισε την Kajsa Ollongren ως ειδική εντεταλμένη της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Η νέα ειδική εντεταλμένη της ΕΕ θα συνεχίσει το έργο των προκατόχων της συνεισφέροντας στην εφαρμογή της πολιτικής της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, υλοποιώντας τις θέσεις της ΕΕ για την προαγωγή της συμμόρφωσης με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο και υποστηρίζοντας τη διεθνή ποινική δικαιοσύνη.

• Ανθρώπινα δικαιώματα: Η ΕΕ διορίζει πρώην υπουργό των Κάτω Χωρών ως νέα Ειδική Εντεταλμένη (δελτίο Τύπου, 23 Ιουνίου 2025)

Το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα σχετικά με τις προτεραιότητες της ΕΕ στα φόρουμ του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα το 2025.

Στα συμπεράσματα το Συμβούλιο τόνισε ότι, προκειμένου οι νόμοι και οι κανόνες να είναι ισχυρότεροι από τις συγκρούσεις, όλοι πρέπει να δεσμευτούν υπέρ της πολυμερούς προσέγγισης και της διεθνούς τάξης, με βάση τα Ηνωμένα Έθνη. Για τον σκοπό αυτό, η ΕΕ θα συνεχίσει να συνεργάζεται με όλες τις περιοχές του κόσμου και θα ενισχύσει τη συνεργασία με χώρες που συμμερίζονται τις ίδιες απόψεις.

• Φόρουμ Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ: Το Συμβούλιο εγκρίνει τις προτεραιότητες της ΕΕ για το 2025 (δελτίο Τύπου, 27 Ιανουαρίου 2025)

Η ΕΕ ανησυχεί βαθύτατα για την αύξηση των παραβιάσεων των δικαιωμάτων του παιδιού στο πλαίσιο ενόπλων συγκρούσεων, η οποία επιδεινώνεται από τη διασπορά των πολέμων, συμπεριλαμβανομένου του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και της παράνομης εκτόπισης και βίαιης μεταφοράς παιδιών της Ουκρανίας.

Οι επικαιροποιημένες κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ αποσκοπούν στην ενίσχυση της συμβολής της ΕΕ στην εγγύηση του σεβασμού, της προστασίας και της πραγμάτωσης των δικαιωμάτων του παιδιού σε ένοπλες συγκρούσεις και άλλες καταστάσεις ένοπλης βίας από τρομοκρατικές οργανώσεις ή οργανωμένες εγκληματικές ομάδες, σε παγκόσμιο επίπεδο.

• Παιδιά και ένοπλες συγκρούσεις: Επικαιροποίηση των κατευθυντήριων γραμμών της ΕΕ και έγκριση συμπερασμάτων από το Συμβούλιο (δελτίο Τύπου, 24 Ιουνίου 2024)

Η ΕΕ παρέτεινε έως το 2027 το σχέδιο δράσης της για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία, το οποίο είχε εγκριθεί αρχικά για την περίοδο 2020-2024. Το σχέδιο δράσης διέπει τις πολιτικές και τις δράσεις της ΕΕ που προάγουν τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία παγκοσμίως.

Με ανανεωμένη αίσθηση του επείγοντος, η παράταση του σχεδίου δράσης επιβεβαιώνει εκ νέου τη δέσμευση της ΕΕ για την προστασία και την προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δημοκρατίας στις εξωτερικές της σχέσεις, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, την κοινωνία των πολιτών, τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τους φορείς υπέρ της δημοκρατίας και τους διεθνείς οργανισμούς.

• Συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με το σχέδιο δράσης της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία (27 Μαΐου 2024)

Ο Olof Skoog διορίστηκε από το Συμβούλιο στη θέση του ειδικού εντεταλμένου της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα διαδεχόμενος τον Eamon Gilmore. Θα συνεχίσει το έργο των προκατόχων του συμβάλλοντας στην εφαρμογή της πολιτικής της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, υλοποιώντας τις θέσεις της ΕΕ για την προαγωγή της συμμόρφωσης με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο και υποστηρίζοντας τη διεθνή ποινική δικαιοσύνη.

Επιπλέον, θα συμβάλει στο να ακούγεται δυνατότερα η φωνή της Ευρώπης διαλεγόμενος για τα ανθρώπινα δικαιώματα με κυβερνήσεις τρίτων χωρών και με διεθνείς και περιφερειακούς οργανισμούς, καθώς και με οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και άλλους σχετικούς φορείς.

Ο ειδικός εντεταλμένος θα συνεργαστεί στενά με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ με σκοπό να διασφαλισθεί η αποτελεσματικότητα και η προβολή της πολιτικής της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα στις εξωτερικές δράσεις.

• Ανθρώπινα δικαιώματα: Διορισμός νέου ειδικού εντεταλμένου της ΕΕ (δελτίο Τύπου, 26 Φεβρουαρίου 2024)

Το Συμβούλιο ενέκρινε σήμερα συμπεράσματα σχετικά με τις προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα φόρουμ του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα το 2024.

Στα συμπεράσματά του, το Συμβούλιο επαναβεβαίωσε τη δέσμευση της ΕΕ υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της πολυμερούς προσέγγισης και του διεθνούς συστήματος ποινικής δικαιοσύνης στο σημερινό τεταμένο διεθνές περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από ένοπλες συγκρούσεις, αυταρχισμό, παραπληροφόρηση και αντίδραση κατά της ισότητας των φύλων.

• Φόρουμ Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ: Το Συμβούλιο εγκρίνει τις προτεραιότητες της ΕΕ (δελτίο Τύπου, 22 Ιανουαρίου 2024)

Το 2023 συμπληρώνονται 75 έτη από την Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.

Η ΕΕ:

• επαναβεβαιώνει την αδιαμφισβήτητη προσήλωσή της στον σεβασμό, την προστασία και την εκπλήρωση όλων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και στην υπεράσπιση του οικουμενικού χαρακτήρα τους
• ενωμένη, υποστηρίζει ένθερμα το σύστημα των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα και θα συνεχίσει κατά προτεραιότητα την ενεργό διαφύλαξη, υπεράσπιση και προώθηση όλων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο πλαίσιο της εξωτερικής της δράσης

• Συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με τις προτεραιότητες της ΕΕ στα φόρουμ του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα το 2023 (δελτίο Τύπου, 20 Φεβρουαρίου 2023)

Το Συμβούλιο αναγνωρίζει ότι πολλοί δημοσιογράφοι και άλλοι επαγγελματίες των μέσων ενημέρωσης δεν είναι σε θέση να εργάζονται παντού ελεύθερα και ανεξάρτητα όπως θα έπρεπε.

Σύμφωνα με έκθεση του Συμβουλίου της Ευρώπης, ο αριθμός των προειδοποιήσεων για σοβαρές απειλές κατά της ασφάλειας των δημοσιογράφων και της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης στην Ευρώπη έχει σχεδόν διπλασιαστεί από το 2016 (ο αριθμός των προειδοποιήσεων το 2021 ήταν 282).

Η οικονομική κατάσταση των δημοσιογράφων και άλλων επαγγελματιών των μέσων ενημέρωσης επιδεινώνεται επίσης εξαιτίας παραγόντων όπως:

• ο ψηφιακός μετασχηματισμός
• το κλείσιμο μέσων ενημέρωσης
• οι συνέπειες της πανδημίας

• Το Συμβούλιο πιέζει για περαιτέρω δράσεις για την προστασία των δημοσιογράφων και των επαγγελματιών των μέσων ενημέρωσης (δελτίο Τύπου, 21 Ιουνίου 2022)

Το Συμβούλιο καλεί τα κράτη μέλη να βελτιώσουν την προστασία των παιδιών σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, μεταξύ άλλων με:

• θέσπιση διαδικασιών υποδοχής (στέγαση προσαρμοσμένη στις ανάγκες του παιδιού και πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες)
• παροχή βοήθειας σε ασυνόδευτα παιδιά (νόμιμος κηδεμόνας ή κατάλληλη εκπροσώπηση)
• ενίσχυση των πολιτικών για την καταπολέμηση της εμπορίας παιδιών (στρατηγικές για τον εντοπισμό των θυμάτων εμπορίας και ευαισθητοποίηση σχετικά με τον κίνδυνο)
• διασφάλιση ότι οι καταστάσεις έκτακτης ανάγκης δεν εργαλειοποιούνται όσον αφορά την κηδεμονία των παιδιών (δεν θα πρέπει να πραγματοποιούνται υιοθεσίες κατά τη διάρκεια ενόπλων συγκρούσεων)

• Το Συμβούλιο εγκρίνει συμπεράσματα για τα δικαιώματα του παιδιού (δελτίο Τύπου, 4 Μαρτίου 2022)

Στα συμπεράσματα αυτά, το Συμβούλιο αποδοκιμάζει την ανησυχητική αύξηση ρατσιστικών και αντισημιτικών επεισοδίων στα κράτη μέλη της ΕΕ.

Καλεί τα κράτη μέλη να αναπτύξουν σχέδια δράσης και στρατηγικές έως το τέλος του 2022 κατ’ εφαρμογή τόσο του σχεδίου δράσης της ΕΕ του 2020 για την καταπολέμηση του ρατσισμού όσο και της στρατηγικής της ΕΕ του 2021 για την καταπολέμηση του αντισημιτισμού.

• Έκδοση συμπερασμάτων από το Συμβούλιο για την καταπολέμηση του ρατσισμού και του αντισημιτισμού (δελτίο Τύπου, 4 Μαρτίου 2022)

Το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα σχετικά με τις προτεραιότητες της ΕΕ στα φόρουμ του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα το 2022. Στα συμπεράσματα επιβεβαιώνεται η δέσμευση της ΕΕ να σέβεται, να προστατεύει και να τηρεί:

• τα ανθρώπινα δικαιώματα,
• τη δημοκρατία,
• το κράτος δικαίου,

και μάλιστα με συνέπεια και συνοχή σε όλους τους τομείς της εξωτερικής της δράσης, καθώς και να στηρίξει το σύστημα των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα ως ακρογωνιαίο λίθο της εξωτερικής της δράσης.

Η ΕΕ θα αντιμετωπίσει νεοεμφανιζόμενους κινδύνους για τα ανθρώπινα δικαιώματα, μεταξύ των οποίων:

• υβριδικές απειλές
• τεχνολογικές εξελίξεις
• κλιματική αλλαγή
• συνεχιζόμενες συνέπειες της πανδημίας COVID-19

• Ανθρώπινα δικαιώματα: Έκδοση συμπερασμάτων από την ΕΕ σχετικά με τις προτεραιότητες της ΕΕ στα φόρουμ του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα το 2022 (δελτίο Τύπου, 24 Ιανουαρίου 2022)

Με το εν λόγω σχέδιο δράσης, το Συμβούλιο επαναλαμβάνει την ακλόνητη δέσμευση της ΕΕ να προωθήσει περισσότερο τις οικουμενικές αξίες για όλους.

Παρότι έχουν σημειωθεί άλματα προόδου, παρατηρείται επίσης αντίσταση στην οικουμενικότητα και το αδιαίρετο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η πανδημία COVID-19 και οι κοινωνικοοικονομικές συνέπειές της είχαν ολοένα και πιο αρνητικό αντίκτυπο στους τομείς:

• των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
• της δημοκρατίας
• του κράτους δικαίου

Επίσης, επιδεινώθηκαν οι προϋπάρχουσες ανισότητες και αυξήθηκε η πίεση που ασκείται στα άτομα που βρίσκονται σε ευάλωτες καταστάσεις.

Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της θα αξιοποιήσουν το πλήρες φάσμα των μέσων που διαθέτουν, σε όλους τους τομείς της εξωτερικής δράσης, για να ενισχύσουν περαιτέρω και να εστιάσουν τον παγκόσμιο ηγετικό ρόλο της ΕΕ στους τομείς των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δημοκρατίας και για την υλοποίηση του σχεδίου δράσης της.

• Συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με το σχέδιο δράσης της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία 2020-2024 (δελτίο Τύπου, 19 Νοεμβρίου 2020)

Το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση και κανονισμό για τη θέσπιση παγκόσμιου καθεστώτος κυρώσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Η ΕΕ αποκτά πλαίσιο που της επιτρέπει να επιβάλλει κυρώσεις σε όσους ευθύνονται για σοβαρές παραβιάσεις και καταπατήσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων παγκοσμίως, εμπλέκονται σε τέτοιες πράξεις ή συνδέονται με αυτές, ανεξαρτήτως του πού έχουν τελεστεί. Αυτοί μπορεί να είναι:

• φυσικά πρόσωπα
• οντότητες
• φορείς

Στα περιοριστικά μέτρα περιλαμβάνονται ταξιδιωτική απαγόρευση για τα φυσικά πρόσωπα και δέσμευση κεφαλαίων τόσο για τα φυσικά πρόσωπα όσο και για τις οντότητες.

Επιπλέον, απαγορεύεται σε φυσικά πρόσωπα και οντότητες εντός της ΕΕ να θέτουν με άμεσο ή έμμεσο τρόπο κεφάλαια στη διάθεση όσων περιλαμβάνονται στον κατάλογο των κυρώσεων.

• Θέσπιση παγκόσμιου καθεστώτος κυρώσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα από την ΕΕ (δελτίο Τύπου, 7 Δεκεμβρίου 2020)