Timeline - Human rights

Rada postanowiła przedłużyć mandat Kajsy Ollongren jako specjalnej przedstawicielki UE ds. praw człowieka o dwa lata, do 29 lutego 2028 r. Kajsa Ollongren została mianowana po raz pierwszy w czerwcu 2025 r.

• Prawa człowieka i dialog między Belgradem a Prisztiną: Rada przedłuża mandaty dwóch specjalnych przedstawicieli UE (komunikat prasowy z 11 lutego 2026)

Rada mianowała Kajsę Ollongren specjalną przedstawicielką UE ds. praw człowieka.

Nowa specjalna przedstawicielka będzie kontynuowała prace swoich poprzedników, aby przyczynić się do realizacji unijnej polityki w dziedzinie praw człowieka, stanowisk UE w sprawie propagowania przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego oraz wspierania międzynarodowego sądownictwa karnego.

• Prawa człowieka: UE mianuje byłą minister Holandii specjalną przedstawicielką (komunikat prasowy z 23 czerwca 2025)

Rada zatwierdziła konkluzje o priorytetach Unii Europejskiej na prawnoczłowieczych forach ONZ w 2025 r.

W konkluzjach, Rada podkreśliła, że aby prawa i normy były silniejsze niż konflikt, każdy musi zobowiązać się do multilateralizmu i międzynarodowego porządku, którego centralnym elementem jest Organizacja Narodów Zjednoczonych. W tym celu UE będzie w dalszym ciągu współpracować ze wszystkimi regionami świata i zacieśniać partnerstwo z krajami o podobnych poglądach.

• Prawnoczłowiecze fora ONZ: Rada zatwierdza priorytety UE na 2025 r. (komunikat prasowy z 27 stycznia 2025)

UE jest poważnie zaniepokojona wzrostem liczby przypadków łamania praw dziecka w związku z konfliktami zbrojnymi, spotęgowanym przez rozprzestrzenianie się wojen, w tym przez rosyjską wojnę napastniczą przeciwko Ukrainie, oraz bezprawną deportacją i przymusowym przemieszczaniem ukraińskich dzieci przez Rosję.

Zaktualizowane wytyczne UE mają zwiększyć ogólnoświatowe zaangażowanie UE na rzecz zapewnienia ochrony i przestrzegania praw dzieci w konfliktach zbrojnych i w innych sytuacjach przemocy zbrojnej ze strony organizacji terrorystycznych lub zorganizowanych grup przestępczych.

• Dzieci w konfliktach zbrojnych: Rada aktualizuje wytyczne UE i zatwierdza konkluzje (komunikat prasowy z 24 czerwca 2024)

UE przedłużyła do 2027 r. swój plan działania dotyczący praw człowieka i demokracji, pierwotnie przyjęty na lata 2020–2024. Plan działania wyznacza kierunki polityki i działań UE na rzecz praw człowieka i demokracji na całym świecie.

Przedłużenie planu działania potwierdza zaangażowanie UE – z nowym poczuciem pilnej potrzeby – w ochronę i upowszechnianie praw człowieka i demokracji w stosunkach zewnętrznych. W tym celu UE łączy siły z państwami członkowskimi, społeczeństwem obywatelskim, obrońcami praw człowieka, podmiotami demokracji i organizacjami międzynarodowymi.

• Konkluzje Rady w sprawie planu działania UE dotyczącego praw człowieka i demokracji (27 maja 2024)

Rada mianowała Olofa Skooga specjalnym przedstawicielem UE (SPUE) ds. praw człowieka w miejsce Eamona Gilmore’a. Olof Skoog będzie kontynuował prace swoich poprzedników, przyczyniając się do realizacji polityki UE w dziedzinie praw człowieka i stanowisk UE propagujących przestrzeganie międzynarodowego prawa humanitarnego oraz do wspierania międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych.

Ponadto pomoże on wzmocnić głos Europy poprzez dialogi na temat praw człowieka z rządami państw trzecich oraz organizacjami międzynarodowymi i regionalnymi, a także z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i innymi odpowiednimi podmiotami.

Specjalny przedstawiciel będzie ściśle współpracował z Europejską Służbą Działań Zewnętrznych i instytucjami UE, aby zapewnić skuteczność i widoczność polityki UE w zakresie praw człowieka w działaniach zewnętrznych.

• Prawa człowieka: UE mianuje nowego specjalnego przedstawiciela (komunikat prasowy z 26 lutego 2024)

Rada zatwierdziła konkluzje o priorytetach Unii Europejskiej na prawnoczłowieczych forach ONZ w 2024 r.

W konkluzjach Rada potwierdziła, że w obecnej napiętej sytuacji międzynarodowej – naznaczonej konfliktami zbrojnymi, autorytaryzmem, dezinformacją oraz oporem wobec równości płci – UE stoi po stronie praw człowieka, multilateralizmu oraz międzynarodowego systemu wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych.

• Prawnoczłowiecze fora ONZ: Rada zatwierdza priorytety UE (komunikat prasowy z 22 stycznia 2024)

W 2023 r. przypada 75. rocznica uchwalenia Powszechnej deklaracji praw człowieka.

UE:

• potwierdza swoje jednoznaczne zobowiązanie do poszanowania, ochrony i przestrzegania wszystkich praw człowieka oraz do obrony ich powszechności
• jest zjednoczona jako zdecydowany zwolennik systemu praw człowieka ONZ i będzie nadal aktywnie umacniać, bronić i propagować wszystkie prawa człowieka jako jeden z priorytetów swoich działań zewnętrznych.

• Konkluzje Rady w sprawie priorytetów UE w roku 2023 na forach ONZ zajmujących się prawami człowieka (komunikat prasowy z 20 lutego 2023)

Rada podkreśliła, że dziennikarze i inni pracownicy mediów nie wszędzie mogą pracować tak swobodnie i niezależnie, jak powinni.

Według sprawozdania Rady Europy liczba ostrzeżeń o poważnych zagrożeniach dla bezpieczeństwa dziennikarzy i wolności mediów w Europie od 2016 r. niemal się podwoiła (w 2021 r. – 282 ostrzeżenia).

Również sytuacja ekonomiczna dziennikarzy i innych pracowników mediów pogarsza się między innymi z powodu:

• transformacji cyfrowej
• zamykania mediów
• konsekwencji pandemii.

• Rada wzywa do dalszych działań na rzecz ochrony dziennikarzy i pracowników mediów (komunikat prasowy z 21 czerwca 2022)

Rada wezwała państwa członkowskie do lepszej ochrony dzieci w sytuacjach nadzwyczajnych, w tym poprzez:

• ustanowienie procedur przyjmowania (zakwaterowanie dostosowane do potrzeb dziecka i dostęp do podstawowych usług)
• udzielanie pomocy dzieciom bez opieki (opiekun prawny lub właściwy przedstawiciel)
• wzmocnienie polityk na rzecz zwalczania handlu dziećmi (strategie identyfikacji ofiar handlu ludźmi oraz podnoszenie świadomości na temat ryzyka)
• zapewnienie, aby sytuacji nadzwyczajnych nie instrumentalizowano do przejmowania opieki nad dziećmi (zakaz przeprowadzania adopcji podczas konfliktów zbrojnych).

• Rada przyjmuje konkluzje o prawach dziecka (komunikat prasowy z 9 czerwca 2022)

W konkluzjach Rada wyraziła ubolewanie z powodu zatrważającego wzrostu liczby incydentów rasistowskich i antysemickich w państwach członkowskich UE.

Zwróciła się do państw członkowskich, by do końca 2022 r. opracowały plany działania i strategie, wdrażając unijny plan działania przeciwko rasizmowi z 2020 r. oraz strategię UE w sprawie zwalczania antysemityzmu z 2021 r.

• Rada przyjmuje konkluzje o zwalczaniu rasizmu i antysemityzmu (komunikat prasowy z 4 marca 2022)

Rada zatwierdziła konkluzje w sprawie priorytetów UE na 2022 rok na forach ONZ zajmujących się prawami człowieka. Potwierdziła w nich, że UE jest zdecydowana szanować, chronić i urzeczywistniać:

• prawa człowieka
• demokrację
• praworządność.

Ma to czynić w sposób konsekwentny i spójny we wszystkich obszarach swoich działań zewnętrznych, jednocześnie popierając system praw człowieka ONZ stanowiący podstawę tych działań.

UE zajmie się najnowszymi zagrożeniami dla praw człowieka, takimi jak:

• zagrożenia hybrydowe
• ryzyko związane z rozwojem technologicznym
• zmiana klimatu
• utrzymujące się skutki pandemii Covid-19.

• Prawa człowieka: UE określa swoje priorytety w ramach ONZ na 2022 r. (komunikat prasowy z 24 stycznia 2022)

Przyjmując ten plan działania, Rada potwierdziła, że UE jest zdecydowana dalej wspierać uniwersalne wartości dla wszystkich.

Odnotowano istotne postępy, ale równocześnie pewien opór, jeśli chodzi o powszechność i niepodzielność praw człowieka. Pandemia Covid-19 i jej skutki społeczno-gospodarcze mają coraz większy negatywny wpływ na:

• prawa człowieka
• demokrację
• praworządność.

Ponadto pogłębiają się istniejące wcześniej nierówności i zwiększa się presja na osoby znajdujące się w trudnej sytuacji.

UE i jej państwa członkowskie będą korzystać z pełnego wachlarza swoich instrumentów we wszystkich dziedzinach działań zewnętrznych, tak aby skoncentrować się na światowej roli przywódczej UE w obszarze praw człowieka i demokracji i jeszcze bardziej tę rolę wzmocnić, a także w zakresie realizacji wspomnianego planu działania UE.

• Rada zatwierdza konkluzje w sprawie Planu działania UE dotyczącego praw człowieka i demokracji na lata 2020–2024 (komunikat prasowy z 19 listopada 2020)

Rada przyjęła decyzję i rozporządzenie ustanawiające globalny system sankcji za naruszenia praw człowieka.

UE wyposaża się w ramy umożliwiające jej podjęcie działań wobec tych, którzy są odpowiedzialni za poważne przypadki złamania lub naruszenia praw człowieka na całym świecie, są zaangażowani w takie akty lub są z nimi powiązani. UE będzie mogła ukierunkować swoje działania na:

• osoby
• podmioty
• organy.

Takie sankcje będą obejmowały zakaz podróżowania mający zastosowanie do osób fizycznych oraz zamrożenie środków finansowych mające zastosowanie zarówno do osób fizycznych, jak i do podmiotów.

Poza tym osoby fizyczne i podmioty w UE nie będą mogły udostępniać środków finansowych – czy to bezpośrednio czy pośrednio – osobom i podmiotom znajdującym się w wykazie.

• UE przyjmuje globalny system sankcji za naruszenia praw człowieka (komunikat prasowy z 7 grudnia 2020)