Διάσκεψη κορυφής για την κλιματική αλλαγή COP26
Από τις 31 Οκτωβρίου έως τις 13 Νοεμβρίου, ηγέτες από όλο τον κόσμο συναντήθηκαν στη Γλασκώβη του Ηνωμένου Βασιλείου, στο πλαίσιο της διάσκεψης κορυφής για την κλιματική αλλαγή - COP26. Τι σημαίνει όμως η COP26 και γιατί συναντήθηκαν οι ηγέτες;
Τι αφορά η COP26;
Η διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή - COP26 είναι μείζον γεγονός στο οποίο συμμετέχουν ηγέτες από όλες τις χώρες του κόσμου για να συμφωνήσουν πώς να επισπεύσουν τη παγκόσμια δράση για να βρεθεί λύση στην κλιματική κρίση.
Πριν από τριάντα σχεδόν χρόνια, ηγέτες από όλο τον κόσμο συναντήθηκαν για να αντιμετωπίσουν συλλογικά την κλιματική αλλαγή για πρώτη φορά. Τα Ηνωμένα Έθνη κάλεσαν τις χώρες να υπογράψουν μια σύμβαση για το κλίμα που θα δεσμεύει κάθε χώρα για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Έκτοτε, οι χώρες που έχουν υπογράψει τη σύμβαση - επισήμως καλούμενες «συμβαλλόμενα μέρη» - συνεδριάζουν ετησίως για να συζητήσουν την πρόοδο και τις προκλήσεις (λόγω της πανδημίας COVID-19, δεν πραγματοποιήθηκε σύνοδος το 2020).
Η COP είναι η «διάσκεψη των μερών» της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα (UNFCCC). Η COP26 είναι η 26η σύνοδος των μερών της σύμβασης και φιλοξενήθηκε από το Ηνωμένο Βασίλειο σε συνεργασία με την Ιταλία.
Κατά τη σύνοδο, τα μέρη εξέτασαν την πρόοδο όσον αφορά τις δεσμεύσεις τους στο πλαίσιο του στόχου της συμφωνίας του Παρισιού για συγκράτηση της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη αρκετά κάτω από τους 2 °C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα και θα συνεχίσουν τις προσπάθειες για τον περιορισμό της σε 1,5 °C.
Γιατί ήταν σημαντική η COP26;
Η διατήρηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη κάτω από 1,5°C είναι ο καλύτερος τρόπος για να σωθεί ο πλανήτης από τις επικίνδυνες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, σύμφωνα με τους επιστήμονες. Ωστόσο, ο κόσμος δεν βρίσκεται επί του παρόντος σε καλό δρόμο για την επίτευξη αυτού του στόχου, καθόσον οι θερμοκρασίες του πλανήτη αυξάνονται.
Σύμφωνα με την πλέον πρόσφατη έκθεση της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC), η υπερθέρμανση του πλανήτη προκαλεί αυξημένες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μη αναστρέψιμες αλλαγές στις βροχοπτώσεις, τους ωκεανούς και τους ανέμους σε όλες τις περιοχές του κόσμου. Στην ΕΕ και παγκοσμίως σημειώνονται συχνότερα και εντονότερα ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως καύσωνες, πλημμύρες και δασικές πυρκαγιές.
Είναι εξαιρετικά επείγον να αναληφθεί δράση κατά της κλιματικής αλλαγής. Η COP26 συγκέντρωσε τους παγκόσμιους ηγέτες προκειμένου να δράσουν από κοινού για να περιορίσουν την άνοδο της θερμοκρασίας και την κλιματική αλλαγή.
Οι κύριοι στόχοι της συνόδου COP26 ήταν οι εξής:
- δέσμευση για πιο φιλόδοξους στόχους για μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2030
- συζήτηση μέτρων για την προσαρμογή στις αναπόφευκτες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής
- αύξηση της χρηματοδότησης της δράσης για το κλίμα, ιδίως για τις αναπτυσσόμενες χώρες
Ποιο είναι το μήνυμα της ΕΕ για την COP26;
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιθυμεί να δώσει το παράδειγμα στην πρώτη γραμμή του αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής. Με την πάροδο των ετών, έχει εγκρίνει ορισμένες από τις πιο προηγμένες περιβαλλοντικές νομοθεσίες παγκοσμίως και έχει επιτύχει τους προηγούμενους στόχους της για τη μείωση των εκπομπών. Φέτος, η ΕΕ ανανέωσε τη φιλοδοξία της για το κλίμα, σύμφωνα με τη συμφωνία του Παρισιού, δεσμευόμενη να μειώσει τις εκπομπές κατά τουλάχιστον 55% έως το 2030 και καθιστώντας τον στόχο αυτό νομική υποχρέωση μέσω του ευρωπαϊκού νομοθετήματος για το κλίμα.
Ωστόσο, η κλιματική αλλαγή αποτελεί παγκόσμια απειλή και η ΕΕ δεν μπορεί να δράσει μόνη της.
Στην COP26, η ΕΕ παρότρυνε και άλλους να εντείνουν τις δεσμεύσεις και τις δράσεις τους για τη μείωση των εκπομπών και την αύξηση των προσπαθειών προσαρμογής ώστε να παραμείνουν εφικτοί οι στόχοι της συμφωνίας του Παρισιού.
Ως ο μεγαλύτερος χρηματοδότης της διεθνούς χρηματοδότησης για το κλίμα, η ΕΕ ανταποκρίνεται στη δέσμευσή της να παράσχει χρηματοδότηση στις αναπτυσσόμενες χώρες για να τις βοηθήσει να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Και θα συνεχίσει να συμβάλλει στην επίτευξη του παγκόσμιου στόχου της κινητοποίησης 100 δισ. δολαρίων ΗΠΑ ετησίως έως το 2025. Η ΕΕ καλεί άλλες ανεπτυγμένες χώρες να συμβάλουν με τη δική τους πρωτοβουλία για τη στήριξη των αναπτυσσόμενων χωρών.
- Το Συμβούλιο καθορίζει τη θέση της ΕΕ για τη σύνοδο κορυφής της COP26 για το κλίμα (δελτίο Τύπου, 6 Οκτωβρίου 2021)
- Συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με τη χρηματοδότηση μέτρων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής (δελτίο Τύπου, 5 Οκτωβρίου 2021)
- Πρόσφατες δράσεις πολιτικής της ΕΕ για την κλιματική αλλαγή (γενικές πληροφορίες)
- Συμβολή της Ευρώπης στη χρηματοδότηση μέτρων για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής (ενημερωτικό γράφημα)
Ποιος εκπροσώπησε την ΕΕ στην COP26;
Το Συμβούλιο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκπροσώπησαν την ΕΕ στη σύνοδο της COP. Η αντιπροσωπία της ΕΕ απαρτίστηκε από ομάδα υπαλλήλων του Συμβουλίου και της Επιτροπής, με επικεφαλής τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Charles Michel, την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen και τον Πρωθυπουργό της Σλοβενίας Janez Janša ως νυν Πρόεδρο του Συμβουλίου της ΕΕ.
Εκ μέρους του Συμβουλίου, η Σλοβενία παρέστη στη σύνοδο και συμμετείχε στις συζητήσεις εξ ονόματος των 27 κρατών μελών της ΕΕ. Η θέση που έλαβε η ΕΕ συνολικά κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων - που αποσκοπούσε στην ανανέωση της δέσμευσης των χωρών - συμφωνήθηκε πριν από τη σύνοδο, κατά το πρόσφατο Συμβούλιο Περιβάλλοντος.
Το Συμβούλιο διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στις διεθνείς συμφωνίες με χώρες που δεν είναι μέλη της ΕΕ και με διεθνείς οργανισμούς. Ρόλος του είναι να εγκρίνει τις διαπραγματευτικές οδηγίες και τη σύναψη συμφωνιών.
5 στοιχεία σχετικά με τον στόχο της ΕΕ για κλιματική ουδετερότητα
Η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής αποτελεί επιτακτική ανάγκη για το μέλλον της Ευρώπης και του κόσμου. Το 2019, οι ηγέτες της ΕΕ υιοθέτησαν τον στόχο μιας κλιματικά ουδέτερης ΕΕ έως το 2050, ως επακόλουθο των δεσμεύσεων που ανέλαβαν η ΕΕ και τα κράτη μέλη της με την υπογραφή της συμφωνίας του Παρισιού το 2015. Τι σημαίνει κλιματική ουδετερότητα και πώς θα επιτύχει η ΕΕ αυτόν τον στόχο, προωθώντας παράλληλα την ευημερία των πολιτών της;