Skip to content

Διεθνείς συμφωνίες και ο ρόλος του Συμβουλίου

Μάθετε για τον κεντρικό ρόλο του Συμβουλίου στις διεθνείς συμφωνίες με τρίτες χώρες, περιφέρειες και διεθνείς οργανισμούς, και ανακαλύψτε γιατί και πώς η ΕΕ συνάπτει αυτές τις συμφωνίες.

Ποιος είναι ο ρόλος του Συμβουλίου στις διεθνείς συμφωνίες;

Το Συμβούλιο της ΕΕ έχει κεντρικό ρόλο στη διαπραγμάτευση και τη σύναψη συμφωνιών. Συμμετέχει σε όλα τα στάδια της διαδικασίας, από την παροχή της διαπραγματευτικής εντολής στον διαπραγματευτή (συνήθως την Επιτροπή) έως την εξουσιοδότηση για την υπογραφή της συμφωνίας και την έκδοση της τελικής απόφασης σχετικά με τη συναίνεση της ΕΕ να δεσμευτεί από τη συμφωνία.

Το Συμβούλιο λαμβάνει αποφάσεις για διεθνείς συμφωνίες κυρίως με ειδική πλειοψηφία. Ωστόσο, ψηφίζει ομόφωνα σε τομείς της νομοθεσίας της ΕΕ όπου απαιτείται ομοφωνία, όπως η φορολογία, και σε συγκεκριμένες κατηγορίες συμφωνιών, όπως οι συμφωνίες σύνδεσης.

Οι ρόλοι των θεσμικών οργάνων της ΕΕ στη διαπραγμάτευση και τη σύναψη διεθνών συμφωνιών και τα διαδικαστικά στάδια καθορίζονται στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πολλά προπαρασκευαστικά όργανα του Συμβουλίου συμβάλλουν στην προετοιμασία, τη διαπραγμάτευση και τη σύναψη διεθνών συμφωνιών, συμπεριλαμβανομένων της Επιτροπής των Μόνιμων Αντιπροσώπων (ΕΜΑ), της Επιτροπής Εμπορικής Πολιτικής και των Ομάδων που επικεντρώνονται σε συγκεκριμένους γεωγραφικούς τομείς ή τομείς πολιτικής.

Γιατί συμμετέχει η ΕΕ σε διεθνείς συμφωνίες;

Οι διεθνείς συμφωνίες είναι καίριας σημασίας για την ΕΕ, καθώς προωθούν τους στόχους πολιτικής της, προάγουν τα οικονομικά της συμφέροντα και ενισχύουν την παγκόσμια επιρροή της, προασπίζοντας τις αξίες της στο διεθνές προσκήνιο.

Οι συμφωνίες αυτές μπορούν να καλύπτουν ευρύτερους τομείς, όπως το εμπόριο, η συνεργασία και η ανάπτυξη, ή να άπτονται ειδικών τομέων πολιτικής όπως η αλιεία, τα τελωνειακά ζητήματα, οι μεταφορές, η επιστήμη και η τεχνολογία.

Οι διεθνείς συμφωνίες προάγουν την παγκόσμια συνεργασία και αποτελούν σημαντικό εργαλείο για τη διατήρηση της σταθερότητας, της προβλεψιμότητας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης παγκοσμίως. Συμβάλλουν στη διατήρηση μιας διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες, καθώς θεσπίζουν κοινούς κανόνες και πρότυπα.

Ενεργώντας ως ενιαίο σύνολο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα κράτη μέλη της ΕΕ διαθέτουν μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ κατά τη σύναψη συμφωνιών με τρίτα μέρη.

Είδη διεθνών συμφωνιών

Η ΕΕ έχει διαπραγματευτεί και συνάψει πάνω από 1.000 διεθνείς συμφωνίες με μία ή περισσότερες χώρες που δεν είναι μέλη της ΕΕ και με διεθνείς οργανισμούς, όπως ο ΠΟΕ ή ο ΟΗΕ.

Στα συνηθέστερα είδη συμφωνιών που συνάπτει η ΕΕ συγκαταλέγονται:

  • συμφωνίες σύνδεσης
  • συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών
  • συμφωνίες οικονομικής εταιρικής σχέσης
  • συμφωνίες εταιρικής σχέσης και συνεργασίας

Η ΕΕ μπορεί να συνάπτει διεθνείς συμφωνίες, υπό την προϋπόθεση ότι η σύναψη της συμφωνίας:

  • προβλέπεται στις Συνθήκες
  • είναι αναγκαία για την επίτευξη ενός από τους στόχους πολιτικής της ΕΕ που καθορίζονται στις Συνθήκες
  • προβλέπεται σε νομικά δεσμευτική πράξη της ΕΕ
  • ενδέχεται να επηρεάσει κοινούς κανόνες ή να μεταβάλει την εμβέλειά τους

Οι διεθνείς συμφωνίες που συνάπτει η ΕΕ, ως νομικό πρόσωπο, είναι δεσμευτικές για τα θεσμικά όργανα και τα κράτη μέλη.

Αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της νομοθεσίας της ΕΕ και εμπίπτουν σε αυτοτελή κατηγορία, η οποία διακρίνεται από το πρωτογενές δίκαιο (Συνθήκες της ΕΕ) και το παράγωγο δίκαιο (κανονισμοί και οδηγίες). Η νομική τους ισχύς υπερτερεί εκείνης του παράγωγου δικαίου. Συνεπώς, το παράγωγο δίκαιο πρέπει να συμμορφώνεται με τις διεθνείς συμφωνίες.

Αναστολή διεθνών συμφωνιών

Βάσει πρότασης της Επιτροπής ή του Ύπατου Εκπροσώπου για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, το Συμβούλιο μπορεί να εκδώσει απόφαση για τη μερική ή την πλήρη αναστολή της εφαρμογής διεθνούς συμφωνίας ή για τον τερματισμό συμφωνίας λόγω ιδιαίτερης κατάστασης. Ορισμένα παραδείγματα είναι, μεταξύ άλλων, τα εξής:

  • η αναστολή της συμφωνίας με τη Ρωσία για την απλούστευση της έκδοσης θεωρήσεων ως απάντηση στην ολομέτωπη εισβολή στην Ουκρανία (2022)
  • η αναστολή της συμφωνίας με τη Λευκορωσία για την απλούστευση της έκδοσης θεωρήσεων ως απάντηση στις υβριδικές επιθέσεις που εξαπέλυσε το καθεστώς Lukashenka (2021)
  • η μερική αναστολή της συμφωνίας συνεργασίας με τη Συρία ως απάντηση στις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το συριακό καθεστώς (2011)
  • η αναστολή τμημάτων της συμφωνίας του Κοτονού με τη Ζιμπάμπουε λόγω των συνεχιζόμενων ανησυχιών για τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου (2010)

Δείτε επίσης:

Τελευταία ενημέρωση: 23 Φεβρουαρίου 2026