Klimaattop COP26
Wereldleiders kwamen van 31 oktober tot 13 november 2021 in Glasgow (VK) bijeen voor de klimaattop COP26. Maar waar staat COP26 voor en waarom vond deze top plaats?
Wat is COP26?
COP26 is een belangrijk evenement waaraan leiders uit alle landen deelnemen om na te gaan wat de wereld meer kan doen om de klimaatcrisis op te lossen.
Bijna 30 jaar geleden kwamen de wereldleiders voor het eerst bijeen om de klimaatverandering samen aan te pakken. De Verenigde Naties verzochten de landen een klimaatverdrag te ondertekenen dat elk van hen zou verplichten de uitstoot van broeikasgassen te beperken.
Sindsdien komen de landen die het verdrag hebben ondertekend – formeel "de partijen" genoemd – jaarlijks bijeen om de vorderingen en uitdagingen te bespreken (in 2020 kwamen ze door de COVID‑19‑pandemie niet bijeen).
COP staat voor "conferentie van de partijen" ("conference of parties") bij het Klimaatverdrag van de Verenigde Naties (UNFCCC). COP26 is de 26e bijeenkomst van de partijen bij het verdrag. Ze werd georganiseerd door het Verenigd Koninkrijk, in partnerschap met Italië.
De partijen evalueerden hoever het staat met hun toezeggingen in het kader van de doelstelling van de Overeenkomst van Parijs om de opwarming van de aarde ruim onder 2 °C boven het pre-industriële niveau te houden en tot 1,5° C te beperken.
Waarom was COP26 belangrijk?
De opwarming van de aarde beperken tot minder dan 1,5 °C is volgens wetenschappers de beste manier om de planeet te redden van de desastreuze gevolgen van klimaatverandering. De wereld is evenwel nog niet zover; de temperatuur op aarde neemt toe.
Volgens het laatste rapport van de Intergouvernementele Werkgroep inzake klimaatverandering (IPCC) leidt de opwarming van de aarde tot steeds meer – soms onomkeerbare – veranderingen in neerslag‑patronen, oceanen en winden, en dat overal ter wereld. In de EU en wereldwijd komen frequentere en intensere extreme weerssituaties voor, zoals hittegolven, overstromingen en bosbranden.
Er moet uiterst dringend actie worden ondernomen tegen de klimaatverandering. COP26 bracht de wereldleiders bijeen om samen de temperatuurstijgingen en de klimaatverandering te beperken.
De belangrijkste doelstellingen van COP26 waren:
- zich te verbinden tot ambitieuzere doelstellingen voor het terugdringen van de broeikasgasemissies tegen 2030
- maatregelen te bespreken voor aanpassing aan de onvermijdelijke gevolgen van de klimaatverandering
- meer klimaatfinanciering vrij te maken, met name voor ontwikkelingslanden
Wat was de EU-boodschap voor COP26?
De EU wil het goede voorbeeld geven door de strijd tegen klimaatverandering aan te voeren. In de loop der jaren keurde de EU uiterst geavanceerde milieuwetgeving goed, en ze bereikte haar eerdere doelstellingen op het gebied van emissiereductie. In 2021 hernieuwde ze haar klimaatambitie conform de Overeenkomst van Parijs: het doel is de emissies tegen 2030 met ten minste 55% te verminderen en van dit doel een wettelijke verplichting te maken via de Europese klimaatwet.
Klimaatverandering is evenwel een mondiale dreiging, en de EU kan deze niet alleen aan.
Tijdens COP26 moedigde de EU anderen aan om hun toezeggingen en acties inzake emissiereductie aan te scherpen en de adaptatie‑inspanningen op te voeren om de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs binnen bereik te houden.
Als grootste donor van internationale klimaatfinanciering doet de EU haar toezegging gestand inzake financiering voor ontwikkelingslanden om deze te helpen de gevolgen van de klimaatverandering het hoofd te bieden. Ook zal ze blijven bijdragen aan het verwezenlijken van de algemene doelstelling om tot 2025 jaarlijks $ 100 miljard vrij te maken. De EU verzoekt andere ontwikkelde landen om zelf ook bij te dragen aan de ondersteuning van ontwikkelingslanden.
- Raad bepaalt EU‑standpunt voor COP26‑klimaattop (persmededeling, 6 oktober 2021)
- Raad neemt conclusies aan over klimaatfinanciering (persmededeling, 5 oktober 2021)
- Meest recente EU‑beleidsmaatregelen inzake klimaatverandering (achtergrondinformatie)
- Bijdrage van Europa aan klimaatfinanciering (in miljard euro)
Wie vertegenwoordigde de EU op COP26?
De Raad en de Europese Commissie vertegenwoordigden de EU op de COP‑bijeenkomst. De EU‑delegatie bestond uit een groep ambtenaren van de Raad en de Commissie onder leiding van Charles Michel, de voorzitter van de Europese Raad, Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie en Janez Janša, de premier van Slovenië, als huidig voorzitter van de Raad van de EU.
Voor de Raad nam Slovenië namens de 27 EU‑lidstaten aan de bijeenkomst en aan het overleg deel. Het EU‑standpunt voor de onderhandelingen – een hernieuwd engagement van de partijen – werd vóór de bijeenkomst overeengekomen tijdens de jongste zitting van de Raad Milieu.
De Raad speelt een belangrijke rol bij internationale overeenkomsten met zowel niet‑lidstaten als internationale organisaties. Hij keurt onderhandelingsrichtsnoeren goed, evenals de sluiting van overeenkomsten.
5 feiten over de EU-doelstelling van klimaatneutraliteit
De strijd tegen klimaatverandering is absoluut nodig voor de toekomst van Europa en de wereld. In 2019 onderschreven de EU‑leiders het doel om de EU uiterlijk in 2050 klimaatneutraal te maken. Dit sloot aan bij de toezeggingen van de EU en haar lidstaten bij de ondertekening van de Overeenkomst van Parijs in 2015. Wat betekent klimaatneutraliteit? En hoe zal de EU deze doelstelling bereiken en tegelijk het welzijn van haar burgers bevorderen?