Συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή

Τι είναι η συμφωνία του Παρισιού;

Η συμφωνία του Παρισιού είναι διεθνής συνθήκη η οποία δεσμεύει νομικά τα μέρη που την υπογράφουν να αναλάβουν δράση για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής.

Το 2015 οι κυβερνήσεις συμφώνησαν από κοινού για πρώτη φορά να καταβάλουν συλλογική προσπάθεια σε μεγάλη κλίμακα για να περιορίσουν την υπερθέρμανση του πλανήτη και να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της.

Συγκράτηση της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη κάτω από 1,5 °C

Αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής

Η συμφωνία άρχισε να ισχύει στις 4 Νοεμβρίου 2016, όταν εκπληρώθηκε η προϋπόθεση επικύρωσης από 55 τουλάχιστον χώρες που να αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 55% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου.

Περιλάμβανε σχέδιο δράσης για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Κύρια σημεία της συμφωνίας του Παρισιού

Μακροπρόθεσμος στόχος

Στο τέλος του αιώνα η παγκόσμια μέση αύξηση της θερμοκρασίας δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τους 1,5°C.

Διαφάνεια

Οι χώρες γνωστοποιούν μεταξύ τους, καθώς και στο κοινό, την πρόοδό τους ως προς την επίτευξη των στόχων τους, ώστε να υπάρχει διαφάνεια και εποπτεία.

Συνεισφορές

Οι χώρες δεσμεύονται να αναλάβουν δράση για το κλίμα υποβάλλοντας σχέδια δράσης για το κλίμα προκειμένου να μειώσουν τις εκπομπές τους.

Αλληλεγγύη

Απαιτείται χρηματοδότηση για το κλίμα προκειμένου να δοθεί στήριξη στις ευάλωτες χώρες ώστε να μειώσουν τις εκπομπές τους, αλλά και να δημιουργήσουν ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή.

Φιλοδοξία

Οι κυβερνήσεις κοινοποιούν ανά πενταετία τα σχέδια δράσης τους, κάθε φορά και με πιο φιλόδοξους στόχους.

UNFCCC: Η παγκόσμια σύμβαση για το κλίμα

Η σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή (UNFCCC) είναι η βασική διεθνής συμφωνία στον τομέα της δράσης για το κλίμα. Η συμφωνία του Παρισιού θεσπίστηκε στο πλαίσιο συνεδρίασης των μερών της UNFCCC το 2015.

Η UNFCCC είναι μία από τις τρεις συμβάσεις που εγκρίθηκαν κατά την παγκόσμια σύνοδο κορυφής του Ρίο για τη Γη το 1992, όταν η διεθνής κοινότητα αναγνώρισε την ανάγκη να αναλάβει συλλογική δράση για την προστασία των ανθρώπων και του περιβάλλοντος και για τον περιορισμό των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου.

Έχει επικυρωθεί από όλες σχεδόν τις χώρες στον κόσμο.

Το 1997 τα συμβαλλόμενα μέρη της UNFCCC συνήψαν το πρωτόκολλο του Κιότο, με το οποίο καθορίστηκαν για πρώτη φορά στην ιστορία νομικά δεσμευτικοί στόχοι μείωσης των εκπομπών για τις αναπτυγμένες χώρες· το πρωτόκολλο αυτό έπαψε να ισχύει το 2020.

Με τη συμφωνία του Παρισιού οι χώρες ανανέωσαν τη δέσμευσή τους να αναλάβουν δράση για το κλίμα και συμφώνησαν νέους στόχους για την επιτάχυνση των προσπαθειών να περιοριστεί η υπερθέρμανση του πλανήτη.

Η ΕΕ και η συμφωνία του Παρισιού

Η ΕΕ και όλα τα κράτη μέλη της έχουν υπογράψει και επικυρώσει τη συμφωνία του Παρισιού και είναι απόλυτα αποφασισμένα να την εφαρμόσουν.

Με την επικύρωση της συμφωνίας, η ΕΕ και οι χώρες της δεσμεύονται νομικά ως προς τον στόχο της διατήρησης της θερμοκρασίας του πλανήτη εντός ασφαλών ορίων.

Προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος αυτός, η ΕΕ έχει δρομολογήσει, μεταξύ άλλων, τη στρατηγική για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, η οποία προβλέπει μέτρα και κανόνες για τη δραστική μείωση των εκπομπών και τη μεταβολή της οικονομίας της προκειμένου να γίνει κλιματικά ουδέτερη έως το 2050.

Τον Οκτώβριο του 2025 το Συμβούλιο ενέκρινε τα συμπεράσματα σχετικά με τις προετοιμασίες της ΕΕ για την 30ή διάσκεψη των μερών (COP30) της Σύμβασης-Πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή (UNFCCC), η οποία θα πραγματοποιηθεί από τις 10 έως τις 21 Νοεμβρίου 2025 στο Belém της Βραζιλίας.

Τα συμπεράσματα περιγράφουν τις βασικές προτεραιότητες και θέσεις της ΕΕ για τη διάσκεψη, εστιάζοντας στην επείγουσα ανάγκη για παγκόσμια δράση και συνεργασία για το κλίμα.

Στις 5 Νοεμβρίου το Συμβούλιο ενέκρινε επικαιροποιημένη εθνικά καθορισμένη συνεισφορά (ΕΚΣ) της ΕΕ και των κρατών μελών της, η οποία θα υποβληθεί στη UNFCCC ενόψει της COP30. Η ΕΚΣ καλύπτει την περίοδο έως το 2035.

Η επικαιροποιημένη ΕΚΣ επαναλαμβάνει τον στόχο της ΕΕ για επίτευξη καθαρής μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 55% έως το 2030 και εισάγει ενδεικτική συνεισφορά από 66,25% έως 72,5% για το 2035 στην πορεία προς το ουδέτερο ισοζύγιο διοξειδίου του άνθρακα έως το 2050.

• Συμφωνία του Παρισιού: Υποβολή στον ΟΗΕ επικαιροποιημένης ΕΚΣ της ΕΕ με ενδεικτικό στόχο για το 2035 ενόψει της COP30 (δελτίο Τύπου, 5 Νοεμβρίου 2025)
• COP30: Καθορισμός της θέσης της ΕΕ από το Συμβούλιο σχετικά με τη διάσκεψη για το κλίμα στο Belém (δελτίο Τύπου, 21 Οκτωβρίου 2025)

Η κλιματική φιλοδοξία της ΕΕ την καθιστά πρωτοπόρο στον αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής. Χάρη στις τολμηρές πολιτικές και τα μέτρα που εφαρμόζει, έχει αναδειχθεί σε παγκόσμιο φορέα καθορισμού προτύπων και συμβάλλει στην προώθηση της κλιματικής φιλοδοξίας παγκοσμίως.

Ο ρόλος του Συμβουλίου στη συμφωνία του Παρισιού

Τα συμβαλλόμενα μέρη της UNFCCC συναντώνται ετησίως στη διάσκεψη των μερών (COP) προκειμένου να εξετάζουν και να συζητούν την πρόοδο όσον αφορά τη σύμβαση, τις σχετικές συμφωνίες και την εφαρμογή τους.

Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της είναι συμβαλλόμενα μέρη τόσο της UNFCCC όσο και της συμφωνίας του Παρισιού. Συμμετέχουν κάθε χρόνο στην COP και στις διαπραγματεύσεις που οργανώνονται στο πλαίσιο της σύμβασης για το κλίμα με σκοπό την επίτευξη συμφωνίας για επικαιροποιημένους ή νέους κανόνες στο πλαίσιο των διεθνών συμφωνιών.

Η Προεδρία του Συμβουλίου, από κοινού με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ηγείται της αντιπροσωπίας της ΕΕ στην COP. Στη διάσκεψη μπορεί επίσης να παρίσταται ο/η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Σε αυτά τα φόρουμ η ΕΕ εκφράζεται με μία φωνή. Πριν από κάθε διεθνή διάσκεψη το Συμβούλιο της ΕΕ εγκρίνει συμπεράσματα του Συμβουλίου προκειμένου να συμφωνηθεί η γενική διαπραγματευτική θέση της ΕΕ στις διαπραγματεύσεις για το κλίμα.

• Ο ρόλος του Συμβουλίου στις διεθνείς συμφωνίες

Δείτε επίσης:

• Συμφωνία του Παρισιού (δικτυακός τόπος του ΟΗΕ)
• UNFCCC (δικτυακός τόπος)