Κυρώσεις για παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων
Η ΕΕ μπορεί να επιβάλει κυρώσεις σε πρόσωπα και οντότητες για παραβιάσεις και καταπατήσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων ανά τον κόσμο.
Παγκόσμιο καθεστώς κυρώσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα
Τον Δεκέμβριο του 2020 το Συμβούλιο θέσπισε πλαίσιο κυρώσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα που εφαρμόζεται σε όλο τον κόσμο, πράγμα που σημαίνει ότι η ΕΕ μπορεί να επιβάλει κυρώσεις σε πρόσωπα, οντότητες και φορείς, περιλαμβανομένων κρατικών και μη κρατικών φορέων, που ευθύνονται για σοβαρές παραβιάσεις και καταπατήσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων ανά τον κόσμο, εμπλέκονται σε αυτές ή συνδέονται με αυτές, ανεξαρτήτως του πού λαμβάνουν χώρα.
Το πλαίσιο εφαρμόζεται για παράδειγμα στις ακόλουθες περιπτώσεις:
- γενοκτονία
- εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας
- βασανιστήρια και άλλες σκληρές, απάνθρωπες ή εξευτελιστικές ποινές ή μεταχείριση
- δουλεία
- εξωδικαστικές, συνοπτικές ή αυθαίρετες εκτελέσεις και δολοφονίες
- βίαιες εξαφανίσεις και αυθαίρετες συλλήψεις ή κρατήσεις
Άλλες παραβιάσεις και καταπατήσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων ενδέχεται να εμπίπτουν επίσης στο πεδίο εφαρμογής αυτού του πλαισίου κυρώσεων, εάν είναι διαδεδομένες, συστηματικές ή εγείρουν σοβαρές ανησυχίες όσον αφορά τους στόχους της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας της ΕΕ.
Σε αυτές συγκαταλέγονται η εμπορία ανθρώπων, η καταπάτηση ανθρώπινων δικαιωμάτων από διακινητές μεταναστών, η σεξουαλική βία και η έμφυλη βία, καθώς και η παραβίαση ή καταπάτηση της ελευθερίας του συνέρχεσθαι ειρηνικά και του συνεταιρίζεσθαι, της ελευθερίας της γνώμης και της έκφρασης, της θρησκευτικής ελευθερίας ή της ελευθερίας των πεποιθήσεων.
Οι κυρώσεις συνίστανται σε ταξιδιωτικές απαγορεύσεις για πρόσωπα, δέσμευση περιουσιακών στοιχείων προσώπων και οντοτήτων και απαγόρευση της διάθεσης κεφαλαίων ή οικονομικών πόρων σε όσους περιλαμβάνονται στους καταλόγους.
Υπάρχει η δυνατότητα παρέκκλισης από τις κυρώσεις, μεταξύ άλλων για την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας.
Τη στιγμή αυτή, στο πλαίσιο του συγκεκριμένου καθεστώτος έχουν επιβληθεί κυρώσεις σε 151 πρόσωπα και σε 45 οντότητες.
Οι κυρώσεις παρατάθηκαν για τελευταία φορά έως τις 8 Δεκεμβρίου 2026.
Κυρώσεις εντός αυτού του πλαισίου θέτουν στο στόχαστρο για παράδειγμα:
- πρόσωπα και οντότητες που ευθύνονται για παραβιάσεις και καταπατήσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων ανά τον κόσμο, μεταξύ άλλων στο Αφγανιστάν, την Αϊτή, το Ιράν, τη Μιανμάρ/Βιρμανία, τη Βόρεια Κορέα, τη Ρωσία και το Νότιο Σουδάν
- πρόσωπα και οντότητες που συνδέονται με την ομάδα Wagner, λόγω της διεθνούς διάστασης και της σοβαρότητας των δραστηριοτήτων της ομάδας
- πρόσωπα και οντότητες από τη Ρωσία που συνδέονται με τον θάνατο του Alexei Navalny και με καταπατήσεις ανθρώπινων δικαιωμάτων στα κατεχόμενα εδάφη της Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένων βασανιστηρίων και άλλης σκληρής, απάνθρωπης και ταπεινωτικής μεταχείρισης εις βάρος Ουκρανών αιχμαλώτων
- εξτρεμιστές Ισραηλινούς εποίκους στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη και στην Ανατολική Ιερουσαλήμ που ευθύνονται για σοβαρές παραβιάσεις ανθρώπινων δικαιωμάτων εις βάρος Παλαιστινίων
- βίαιους Ισραηλινούς ακτιβιστές που εμποδίζουν την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα
- τη Χαμάς και την Παλαιστινιακή Ισλαμική Τζιχάντ, λόγω της εκτεταμένης σεξουαλικής και έμφυλης βίας που ασκήθηκε κατά τις τρομοκρατικές επιθέσεις του Οκτωβρίου του 2023
- πρόσωπα και οντότητες που συνδέονται με το καθεστώς al-Assad και εμπλέκονται σε παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων κατά του συριακού πληθυσμού
- πρόσωπα και οντότητες που συνδέονται με κέντρα απάτης στη Νοτιοανατολική Ασία
Κυρώσεις για παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων σε συγκεκριμένες χώρες
Η ΕΕ έχει επιβάλει επίσης διάφορες δέσμες κυρώσεων σε όσους ευθύνονται για παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων σε συγκεκριμένες χώρες, όπως:
Δείτε επίσης:
Προστασία και προαγωγή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
Γιατί η ΕΕ θεσπίζει κυρώσεις
Θεμελιώδη δικαιώματα στην ΕΕ
Τελευταία ενημέρωση: 30 Ιουλίου 2026