Βενεζουέλα
Η ΕΕ ανησυχεί για την κατάσταση στη Βενεζουέλα και ζητεί να γίνονται πλήρως σεβαστά τα ανθρώπινα δικαιώματα. Παρέχει ανθρωπιστική βοήθεια στους πολίτες της Βενεζουέλας που έχουν ανάγκη και έχει θεσπίσει κυρώσεις με σκοπό την ενθάρρυνση δημοκρατικών λύσεων.
Η κρίση στη Βενεζουέλα
Η Βενεζουέλα αντιμετωπίζει βαθιά οικονομική, κοινωνική και πολιτική κρίση που πλήττει σοβαρά τους πολίτες της χώρας. Δημόσιες υπηρεσίες όπως η υγειονομική περίθαλψη, η ύδρευση και η αποχέτευση, καθώς και η εκπαίδευση, έχουν καταρρεύσει, ενώ τα βασικά αγαθά σπανίζουν.
Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, 7,9 εκατομμύρια άνθρωποι χρήζουν ανθρωπιστικής βοήθειας στη Βενεζουέλα (δηλαδή το 27,7% του πληθυσμού). Περίπου το 56% του πληθυσμού ζει σε συνθήκες ακραίας φτώχειας.
Η κατάσταση της επισιτιστικής ασφάλειας στη Βενεζουέλα παραμένει κρίσιμη, καθώς το 15% του συνολικού πληθυσμού (περίπου 4 εκατομμύρια άνθρωποι) χρειάζεται επειγόντως επισιτιστική βοήθεια και το 40% αντιμετωπίζει μέτρια έως σοβαρή επισιτιστική ανασφάλεια. Περίπου το 62% του πληθυσμού δεν έχει τακτική πρόσβαση σε νερό.
Από το 2015, σχεδόν 7,9 εκατομμύρια πολίτες της Βενεζουέλας έχουν εκτοπιστεί σε άλλα μέρη του κόσμου, με την πλειονότητα (πάνω από 6,9 εκατομμύρια άνθρωποι) να έχει καταφύγει σε χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής. Οι Βενεζουελάνοι αντιπροσωπεύουν επί του παρόντος τη δεύτερη μεγαλύτερη ομάδα αιτούντων άσυλο στην ΕΕ μετά τους Αφγανούς.
Έως και το 30% των παιδιών σχολικής ηλικίας δεν φοιτούν στο σχολείο κανονικά, ενώ το 13% είναι εκτός του εκπαιδευτικού συστήματος. Το 70% του πληθυσμού έχει χάσει την πρόσβαση σε υπηρεσίες του συστήματος υγείας. Ασθένειες όπως η ελονοσία και ο δάγκειος πυρετός πλήττουν συχνά τις πλέον ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού.
Η επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης, με το ποσοστό πληθωρισμού να αγγίζει το 270% το 2025 σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, οξύνει την ήδη καταστροφική ανθρωπιστική κατάσταση.
Επιπλέον, η πίεση στους ανθρωπιστικούς πόρους εντείνεται από την έκθεση σε φυσικούς και ανθρωπογενείς κινδύνους, όπως πλημμύρες, κατολισθήσεις, πετρελαιοκηλίδες και ένοπλη βία.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, από κοινού με τους εταίρους της στη Βενεζουέλα και τους διεθνείς εταίρους της, παγίως υποστηρίζει μια ειρηνική, δημοκρατική και χωρίς αποκλεισμούς λύση με πρωτοβουλία της Βενεζουέλας για τον τερματισμό της κρίσης.
Παρέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα
Η Ύπατη Εκπρόσωπος έκανε έκκληση προς όλα τα εμπλεκόμενα μέρη για ηρεμία και αυτοσυγκράτηση, ώστε να αποφευχθεί η κλιμάκωση και να διασφαλιστεί η ειρηνική επίλυση της κρίσης.
Η Ύπατη Εκπρόσωπος υπενθύμισε ότι, σε κάθε περίπτωση, πρέπει να τηρούνται οι αρχές του διεθνούς δικαίου και ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών. Τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών φέρουν ιδιαίτερη ευθύνη για την τήρηση των αρχών αυτών, δεδομένου ότι αυτό αποτελεί πυλώνα της διεθνούς αρχιτεκτονικής ασφάλειας.
Η ΕΕ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι ο Nicolás Maduro στερείται της νομιμότητας ενός δημοκρατικά εκλεγμένου Προέδρου και έχει ταχθεί υπέρ μιας ειρηνικής, καθοδηγούμενης από τη Βενεζουέλα μετάβασης της χώρας στη δημοκρατία που θα επιδεικνύει σεβασμό για την κυριαρχία της. Το δικαίωμα του λαού της Βενεζουέλας να καθορίζει το μέλλον του πρέπει να γίνει σεβαστό.
Η ΕΕ συμφωνεί ότι η καταπολέμηση του διεθνικού οργανωμένου εγκλήματος και της διακίνησης ναρκωτικών που συνιστούν σημαντικές απειλές για την ασφάλεια παγκοσμίως αποτελεί προτεραιότητα. Ταυτόχρονα, η Ύπατη Εκπρόσωπος τόνισε ότι οι προκλήσεις αυτές πρέπει να αντιμετωπιστούν μέσω διαρκούς συνεργασίας με πλήρη σεβασμό του διεθνούς δικαίου και των αρχών της εδαφικής ακεραιότητας και κυριαρχίας.
Η ΕΕ βρίσκεται σε στενή επαφή με τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς και με περιφερειακούς και διεθνείς εταίρους για τη στήριξη και τη διευκόλυνση του διαλόγου με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, με σκοπό την εξεύρεση μιας δημοκρατικής, χωρίς αποκλεισμούς και ειρηνικής λύσης στην κρίση κατόπιν διαπραγματεύσεων, υπό την καθοδήγηση των πολιτών της Βενεζουέλας.
O μόνος τρόπος για να αποκατασταθεί η δημοκρατία και να αντιμετωπιστεί η τρέχουσα κρίση στη Βενεζουέλα είναι να γίνει σεβαστή η βούληση του λαού της.
Σε αυτή την κρίσιμη περίοδο, είναι σημαντικό όλοι οι εμπλεκόμενοι να σέβονται πλήρως τα ανθρώπινα δικαιώματα και το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο. Όλοι οι πολιτικοί κρατούμενοι που βρίσκονται επί του παρόντος στη Βενεζουέλα πρέπει να απελευθερωθούν άνευ όρων.
Οι προξενικές αρχές των κρατών μελών της ΕΕ συνεργάζονται στενά για την προστασία της ασφάλειας των πολιτών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων όσων κρατούνται παράνομα στη Βενεζουέλα.
Προεδρικές εκλογές του 2024
Η ΕΕ παραμένει εξαιρετικά ανήσυχη μετά τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που ακολούθησαν τις προεδρικές εκλογές στη Βενεζουέλα στις 28 Ιουλίου 2024.
Στις επόμενες συνόδους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Οκτώβριο και τον Δεκέμβριο του 2024, οι ηγέτες και οι ηγέτιδες της ΕΕ κάλεσαν τις αρχές της Βενεζουέλας:
- να σεβαστούν τη δημοκρατική βούληση του λαού της Βενεζουέλας
- να τερματίσουν την καταστολή, τις διώξεις και τη βία κατά της αντιπολίτευσης και της κοινωνίας των πολιτών
- να ελευθερώσουν τους πολιτικούς κρατούμενους
- να βάλουν τέλος στις αβάσιμες κατηγορίες σε βάρος χωρών της ΕΕ και να εξασφαλίσουν πλήρη προξενική πρόσβαση στους ευρωπαίους πολίτες που κρατούνται στη Βενεζουέλα
- να τηρήσουν τις δεσμεύσεις της Βενεζουέλας δυνάμει του διεθνούς δικαίου
Τόνισαν περαιτέρω ότι μόνο πλήρη και ανεξαρτήτως επαληθεύσιμα αποτελέσματα μπορούν να γίνουν δεκτά και να αναγνωριστούν. Η ΕΕ θα κινητοποιήσει όλα τα εργαλεία που διαθέτει για να στηρίξει τη δημοκρατία και μια ειρηνική και χωρίς αποκλεισμούς μετάβαση στη Βενεζουέλα.
Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου:
- Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, 19 Δεκεμβρίου 2024
- Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, 17 Οκτωβρίου 2024
Δηλώσεις εξ ονόματος της ΕΕ:
- Βενεζουέλα: Δήλωση της Ύπατης Εκπροσώπου εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (δελτίο Τύπου, 10 Ιανουαρίου 2025)
- Βενεζουέλα: Δήλωση του Ύπατου Εκπροσώπου εξ ονόματος της ΕΕ σχετικά με τις πρόσφατες μετεκλογικές εξελίξεις (24 Αυγούστου 2024)
- Βενεζουέλα: Δήλωση του Ύπατου Εκπροσώπου εξ ονόματος της ΕΕ σχετικά με τις μετεκλογικές εξελίξεις (4 Αυγούστου 2024)
Ανθρωπιστική στήριξη προς τους πολίτες της Βενεζουέλας
Από το 2016, η ΕΕ έχει διαθέσει 572 εκατ. ευρώ για επείγουσα ανθρωπιστική βοήθεια στη Βενεζουέλα. Το 2026 εκταμιεύθηκαν περίπου 52 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση των πλέον επειγουσών αναγκών των Βενεζουελάνων.
Η χρηματοδότηση βοηθά να παρασχεθεί συνδρομή στους πολίτες της Βενεζουέλας που έχουν ανάγκη είτε βρίσκονται εντός της χώρας είτε έχουν καταφύγει σε γειτονικές χώρες. Η χορήγηση ανθρωπιστικής βοήθειας της ΕΕ γίνεται μέσω οργανισμών των Ηνωμένων Εθνών, διεθνών μη κυβερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ) και του Ερυθρού Σταυρού.
Η βοήθεια προορίζεται ιδίως για ευάλωτες ομάδες, όπως τα παιδιά, οι νέοι, οι έγκυες και οι θηλάζουσες μητέρες, οι ηλικιωμένοι και οι αυτόχθονες.
Στο εσωτερικό της χώρας, η χρηματοδότηση επικεντρώνεται στην παροχή υγειονομικής περίθαλψης, βοήθειας στον τομέα της προστασίας, ύδρευσης, αποχέτευσης και υγιεινής, εκπαίδευσης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και διατροφικής και επισιτιστικής υποστήριξης, καθώς και στη στήριξη της ετοιμότητας για την αντιμετώπιση καταστροφών και των δυνατοτήτων αντίδρασης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Η βοήθεια προς τους πρόσφυγες και τα εσωτερικά εκτοπισμένα άτομα επικεντρώνεται στις υπηρεσίες έκτακτης ιατρικής βοήθειας, την επισιτιστική βοήθεια, την παροχή νομικών πληροφοριών και αρωγής, τις πρωτοβουλίες προστασίας (ιδίως κατά της έμφυλης βίας και της εμπορίας ανθρώπων), την εκπαίδευση σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και την παροχή καταλυμάτων.
Οι σεισμοί της 24ης Ιουνίου 2026
Μετά τους καταστροφικούς σεισμούς που έπληξαν τη Βενεζουέλα στις 24 Ιουνίου, η ΕΕ απέστειλε ομάδες διάσωσης και βοήθεια έκτακτης ανάγκης στη Βενεζουέλα μέσω του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της ΕΕ.
Επιπλέον, η δορυφορική υπηρεσία Copernicus της ΕΕ τέθηκε σε λειτουργία χαρτογράφησης έκτακτης ανάγκης προκειμένου να παρέχει έγκαιρες και ακριβείς δορυφορικές εικόνες και άλλα γεωχωρικά δεδομένα δωρεάν.
Η ΕΕ παραμένει έτοιμη να παράσχει περαιτέρω βοήθεια αναλόγως των εξελισσόμενων επιτόπιων αναγκών.
Κυρώσεις σε σχέση με τη Βενεζουέλα
Στις 13 Νοεμβρίου 2017, το Συμβούλιο θέσπισε κυρώσεις λόγω της κατάστασης στη Βενεζουέλα. Οι κυρώσεις περιλαμβάνουν:
- εμπάργκο όπλων και εξοπλισμού που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για εσωτερική καταστολή
- ταξιδιωτική απαγόρευση σε βάρος προσώπων και δέσμευση περιουσιακών στοιχείων προσώπων και οντοτήτων που ευθύνονται για την παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων και για την υπονόμευση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου στη Βενεζουέλα
Οι κυρώσεις αυτές έχουν ως στόχο να δοθεί ώθηση στην εξεύρεση δημοκρατικών λύσεων κοινής αποδοχής που θα φέρουν πολιτική σταθερότητα στη χώρα και θα ανταποκρίνονται στις πιεστικές ανάγκες του πληθυσμού. Έχουν σχεδιαστεί κατά τρόπο ώστε να μην βλάπτουν τον πληθυσμό της Βενεζουέλας. Η άρση αυτών των κυρώσεων θα εξαρτηθεί από την απτή πρόοδο όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου στη Βενεζουέλα, καθώς και από τα ουσιαστικά βήματα στην κατεύθυνση του ειλικρινούς διαλόγου και της δημοκρατικής μετάβασης.
Οι κυρώσεις εφαρμόζονται επί του παρόντος σε 69 πρόσωπα, και η ισχύς τους παρατάθηκε τελευταία φορά έως τις 10 Ιανουαρίου 2027.
Δείτε επίσης:
Αντιμετώπιση κρίσεων
Ανθρωπιστική βοήθεια
Γιατί η ΕΕ θεσπίζει κυρώσεις
Τελευταία ενημέρωση: 29 Ιουνίου 2026