Σουδάν
Η ΕΕ έχει υποστηρίξει ενεργά τις διεθνείς προσπάθειες για την επίτευξη ειρήνης και σταθερότητας στο Σουδάν από την έναρξη του πολέμου το 2023. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της είναι από κοινού ο μεγαλύτερος χορηγός ανθρωπιστικής βοήθειας στο Σουδάν.
Η κρίση στο Σουδάν
Ο σουδανικός λαός έχει βιώσει δεκαετίες συρράξεων, μεταξύ των οποίων ο δεύτερος εμφύλιος πόλεμος στο Σουδάν μεταξύ 1983 και 2005 και ο πόλεμος στο Νταρφούρ μεταξύ 2003 και 2020, με αποτέλεσμα αστάθεια για το πολιτικό πεδίο, την οικονομία και την ασφάλεια στο Σουδάν.
Από τον Απρίλιο του 2023, το Σουδάν βρίσκεται αντιμέτωπο με έναν νέο εμφύλιο πόλεμο στον οποίο αντιμάχονται δύο φατρίες: οι σουδανικές ένοπλες δυνάμεις (SAF) και οι δυνάμεις ταχείας υποστήριξης (RSF) και οι αντίστοιχες φίλα προσκείμενες σε αυτές παραστρατιωτικές ομάδες.
Ο πόλεμος μεταξύ των SAF και των RSF έχει επιδεινώσει την ήδη κρίσιμη ανθρωπιστική κρίση και έχει προκαλέσει οξεία επισιτιστική ανασφάλεια που περιλαμβάνει και λιμό. Επιπλέον, υπάρχουν αναφορές για εκτεταμένες παραβιάσεις και καταπατήσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως:
- επιθέσεις κατά αμάχων λόγω των εικαζόμενων δεσμών τους ή της εθνοτικής καταγωγής
- σεξουαλική και έμφυλη βία
- στοχευμένες επιθέσεις κατά εγκαταστάσεων υγειονομικής περίθαλψης και ενεργειακών υποδομών
- στρατολόγηση και χρησιμοποίηση παιδιών από τις αντιμαχόμενες παρατάξεις
Το Σουδάν έχει επίσης πληγεί σκληρά από ακραία καιρικά φαινόμενα που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, όπως πλημμύρες και ξηρασίες.
Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, πάνω από 33,7 εκατομμύρια άνθρωποι χρειάζονται επειγόντως ανθρωπιστική βοήθεια. Αυτό ισοδυναμεί με το 65% του σουδανικού πληθυσμού. Εκτιμάται ότι 19 εκατομμύρια άνθρωποι (δύο στους πέντε ανθρώπους στο Σουδάν) βρίσκονται αντιμέτωποι με υψηλά επίπεδα οξείας επισιτιστικής ανασφάλειας.
Το Σουδάν αντιμετωπίζει σήμερα τη μεγαλύτερη κρίση εκτοπισμού στον κόσμο, με 9 εκατομμύρια εσωτερικά εκτοπισμένα άτομα, ενώ περισσότερα από 4,4 εκατομμύρια έχουν εγκαταλείψει το Σουδάν, κυρίως προς γειτονικές χώρες.
Τα τελευταία 15 χρόνια το Σουδάν συγκαταλέγεται σταθερά στις 10 χώρες με τον μεγαλύτερο αριθμό εσωτερικά εκτοπισμένων ατόμων λόγω συγκρούσεων και βίας.
Η UNICEF εκτιμά ότι περίπου 8,4 εκατομμύρια παιδιά (από τα 16,5 εκατομμύρια παιδιά σχολικής ηλικίας) στο Σουδάν δεν φοιτούν στο σχολείο. Εκτιμάται ότι το 65% του πληθυσμού του Σουδάν δεν έχει πρόσβαση σε βασική υγειονομική περίθαλψη.
Σε ολόκληρη τη χώρα αναφέρονται ελλείψεις τροφίμων, καθαρού νερού, φαρμάκων, μετρητών και καυσίμων, καθώς και περιορισμένες επικοινωνίες και ηλεκτρική ενέργεια.
Πηγή δεδομένων:
Συμπεράσματα του Συμβουλίου για το Σουδάν
Στις 20 Οκτωβρίου 2025 το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα στα οποία καταδικάζει απερίφραστα τη συνεχιζόμενη σύγκρουση στο Σουδάν, η οποία, εδώ και περισσότερα από δύο χρόνια, έχει οδηγήσει στην απώλεια χιλιάδων ζωών και έχει προκαλέσει τεράστια δεινά στον σουδανικό λαό. Η σύγκρουση συνιστά επίσης σοβαρή απειλή για τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή.
Η ΕΕ εκφράζει την έντονη ανησυχία της για την ενότητα, την εδαφική ακεραιότητα και τη σταθερότητα του Σουδάν, με αυξανόμενο κατακερματισμό σε πολιτικό και εθνοτικό επίπεδο που επιδεινώνεται περαιτέρω από την εμφάνιση παράλληλων δομών διακυβέρνησης και απορρίπτει κάθε απόπειρα διχοτόμησής του.
Η ΕΕ τονίζει ότι την πρωταρχική ευθύνη για τον τερματισμό της σύγκρουσης φέρουν οι ηγεσίες τόσο των σουδανικών ενόπλων δυνάμεων όσο και των δυνάμεων ταχείας υποστήριξης, καθώς και όσοι υποστηρίζουν τις οντότητες αυτές. Η ΕΕ έχει ζητήσει από όλα τα αντιμαχόμενα μέρη τα ακόλουθα:
- εποικοδομητική συμμετοχή στις διαπραγματεύσεις με σκοπό την άμεση κατάπαυση του πυρός και σε αξιόπιστη και χωρίς αποκλεισμούς διαδικασία ειρηνευτικής διαμεσολάβησης, η οποία θα οδηγήσει σε διαρκή παύση των εχθροπραξιών
- εξασφάλιση ταχείας, απρόσκοπτης και βιώσιμης πρόσβασης σε ανθρωπιστική βοήθεια και προστασίας των αμάχων σε ολόκληρο το Σουδάν
- αξιόπιστες δεσμεύσεις για τη διευκόλυνση μιας πραγματικά συμμετοχικής, αντιπροσωπευτικής και ανεξάρτητης μη στρατιωτικής διακυβέρνησης
- αποκατάσταση και ενίσχυση του κράτους δικαίου, της λογοδοσίας, του σεβασμού του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένων του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και του δικαίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και της δικαιοσύνης στο Σουδάν
Η ΕΕ είναι έτοιμη να ενισχύσει τη συνεργασία της με τα αντιμαχόμενα μέρη, υπό την προϋπόθεση ότι θα σημειωθεί αξιόπιστη πρόοδος προς την επίτευξη των βασικών αιτημάτων της.
Ως συμπρόεδρος των διασκέψεων του Παρισιού και του Λονδίνου για το Σουδάν και τις γειτονικές του χώρες, η ΕΕ κατέστησε πρόδηλη τη δέσμευσή της να στηρίξει τον λαό του Σουδάν και να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στην αντιμετώπιση της σύγκρουσης με ολοκληρωμένο τρόπο.
Η ΕΕ θα συνεχίσει να συμμετέχει ενεργά, μεταξύ άλλων και στο υψηλότερο επίπεδο, και θα ενεργεί ομόφωνα, προωθώντας συμμετοχικά σχήματα και διασφαλίζοντας πλήρη συντονισμό με σχετικούς ομονοούντες φορείς. Θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί και, ει δυνατόν, θα εντείνει τη χρήση του πλήρους φάσματος των μέσων εξωτερικής πολιτικής που έχει στη διάθεσή της —μεταξύ άλλων, κατά περίπτωση, και στοχευμένων περιοριστικών μέτρων— για την ειρηνική επίλυση της κρίσης.
Η ΕΕ αναγνωρίζει τα εγγενή δικαιώματα του σουδανικού λαού στην ελευθερία, την ειρήνη και τη δικαιοσύνη και επαναλαμβάνει τη σταθερή δέσμευσή της να συμπορευτεί με το Σουδάν στις προσπάθειές του να διατηρήσει την ενότητα και την εδαφική του ακεραιότητα και να επιτύχει διαρκή σταθερότητα, δημοκρατία και βιώσιμη ευημερία.
Ανθρωπιστική στήριξη του σουδανικού λαού
Η ΕΕ και τα 27 κράτη μέλη της είναι από κοινού ο μεγαλύτερος χορηγός ανθρωπιστικής βοήθειας στο Σουδάν. Μεταξύ 2023 και 2026, η ΕΕ διέθεσε 598,3 εκατ. ευρώ ως βοήθεια στους πλέον ευάλωτους ανθρώπους στο Σουδάν.
Συνυπολογίζοντας τη στήριξη που παρέχεται επίσης σε γειτονικές χώρες που πλήττονται από την κρίση στο Σουδάν —όπως το Τσαντ, το Νότιο Σουδάν, η Αιθιοπία, η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, η Ουγκάντα, η Αίγυπτος και η Λιβύη— η συνολική συνεισφορά της ΕΕ για την περίοδο από το 2023 έως το 2026 ανέρχεται σε 974,8 εκατ. ευρώ. Τα στοιχεία αυτά δεν περιλαμβάνουν την ανθρωπιστική βοήθεια που παρέχεται από μεμονωμένα κράτη μέλη της ΕΕ.
Επιπλέον, στις 15 Απριλίου 2026, κατά την τρίτη διεθνή διάσκεψη για το Σουδάν, η ΕΕ, από κοινού με τα κράτη μέλη της, δεσμεύτηκε να διαθέσει πάνω από 812 εκατ. ευρώ ως βοήθεια για την επείγουσα αντιμετώπιση της συνεχιζόμενης κατάστασης έκτακτης ανάγκης της χώρας, τόσο εντός όσο και εκτός των συνόρων της.
Από τη συνολική αυτή δέσμευση, η συνεισφορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανέρχεται σε 360,8 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 215,5 εκατ. ευρώ θα στηρίξουν τους ανθρώπους που έχουν ανάγκη στο Σουδάν και 145,3 εκατ. ευρώ θα συμβάλουν στην αντιμετώπιση της περιφερειακής προσφυγικής κρίσης που προκάλεσε ο πόλεμος.
Στο πλαίσιο της ανθρωπιστικής βοήθειας της ΕΕ παρέχονται στις σουδανικές κοινότητες:
επισιτιστική και διατροφική βοήθεια
ύδρευση και αποχέτευση
υγειονομική περίθαλψη
καταφύγιο
παιδεία
χρηματική βοήθεια
Η ΕΕ συμβάλλει επίσης στη διατροφική αγωγή και φροντίδα των παιδιών ηλικίας κάτω των πέντε ετών και των γυναικών που είναι έγκυες ή θηλάζουν παντού στο Σουδάν.
Η βοήθεια χορηγείται μέσω υπηρεσιών των Ηνωμένων Εθνών, διεθνών μη κυβερνητικών οργανώσεων και του Ερυθρού Σταυρού.
Από το 2023 η ΕΕ έχει επίσης πραγματοποιήσει πολυάριθμες πτήσεις ανθρωπιστικής αερογέφυρας, μεταφέροντας βασικές προμήθειες μέσω του Τσαντ και του Πορτ Σουδάν σε όσους έχουν ανάγκη.
Η ΕΕ προωθεί επίσης τη συμμόρφωση με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο για την απρόσκοπτη και ασφαλή πρόσβαση στην ανθρωπιστική βοήθεια, την προστασία των αμάχων και την ασφάλεια και προστασία των εργαζομένων στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας.
Κυρώσεις σε σχέση με το Σουδάν
Σταθερότητα και πολιτική μετάβαση του Σουδάν
Η ΕΕ θέσπισε νέο πλαίσιο κυρώσεων για το Σουδάν τον Οκτώβριο του 2023, ως απάντηση στη σύγκρουση μεταξύ των RSF και των SAF.
Το εν λόγω πλαίσιο θέτει στο στόχαστρο πρόσωπα και οντότητες με ευθύνη ή εμπλοκή στα εξής:
- δράσεις ή πολιτικές που απειλούν την ειρήνη, τη σταθερότητα ή την ασφάλεια του Σουδάν
- παρεμπόδιση ή υπονόμευση των προσπαθειών επανέναρξης της δημοκρατικής πολιτικής μετάβασης στο Σουδάν
- παρεμπόδιση της παράδοσης ή της διανομής ανθρωπιστικής βοήθειας στο Σουδάν ή της πρόσβασής της
- σχεδιασμό, καθοδήγηση ή τέλεση σοβαρών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή καταπατήσεων του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου στο Σουδάν
Οι κυρώσεις εφαρμόζονται σε πρόσωπα και οντότητες που ανήκουν ή συνδέονται με τις SAF ή τις RSF, καθώς και σε πρόσωπα και οντότητες που συνδέονται με αυτά τα πρόσωπα. Περιλαμβάνουν ταξιδιωτικές απαγορεύσεις για πρόσωπα, δέσμευση περιουσιακών στοιχείων για πρόσωπα και οντότητες και απαγόρευση διάθεσης κεφαλαίων ή οικονομικών πόρων στα πρόσωπα και τις οντότητες που υπόκεινται σε κυρώσεις.
Στο πλαίσιο αυτού του καθεστώτος, το οποίο παρατάθηκε έως τις 10 Οκτωβρίου 2026, επιβάλλονται κυρώσεις σε 18 φυσικά πρόσωπα και 8 οντότητες.
Τον Ιούλιο του 2026 η ΕΕ θέσπισε απαγόρευση της αγοράς, της εισαγωγής ή της μεταφοράς χρυσού καταγωγής Σουδάν. Απαγόρευσε επίσης την πώληση, την προμήθεια, τη μεταφορά ή την εξαγωγή υδραργύρου και κυανιδίου στο Σουδάν. Οι χημικές αυτές ουσίες χρησιμοποιούνται ευρέως για την εξόρυξη ή την εκμετάλλευση χρυσού.
Τα μέτρα αυτά έχουν σχεδιαστεί για να περιορίσουν τις πηγές χρηματοδότησης της σύγκρουσης και να ασκήσουν περαιτέρω πίεση σε όσους συνδαυλίζουν τον πόλεμο.
Η επιβολή των κυρώσεων αυτών υπογραμμίζει την αταλάντευτη υποστήριξη της ΕΕ στην ειρήνη και τη λογοδοσία στο Σουδάν. Η ΕΕ, σε συντονισμό με τη διεθνή κοινότητα, θα χρησιμοποιήσει τα διπλωματικά εργαλεία και μέσα που διαθέτει, συμπεριλαμβανομένων των κυρώσεων, για να επιδιώξει την ειρηνική επίλυση της σύρραξης, να αντιμετωπίσει τη σοβαρή ανθρωπιστική κατάσταση στη χώρα και πέραν αυτής και να προαγάγει μια βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς πολιτική διαδικασία, η οποία θα συνάδει με τις προσδοκίες του σουδανικού λαού.
- Απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω δραστηριοτήτων που υπονομεύουν τη σταθερότητα και την πολιτική μετάβαση του Σουδάν (Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ)
- Κανονισμός του Συμβουλίου σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω δραστηριοτήτων που υπονομεύουν τη σταθερότητα και την πολιτική μετάβαση του Σουδάν (Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ)
Εμπάργκο όπλων
Η ΕΕ έχει επιβάλει εμπάργκο στις προμήθειες όπλων στο Σουδάν από το 1994. Το 2005, η ΕΕ εφάρμοσε τις κυρώσεις των Ηνωμένων Εθνών κατά του Σουδάν που σχετίζονται με τη σύγκρουση στο Νταρφούρ, συγχωνεύοντάς τες με το υφιστάμενο εμπάργκο όπλων της ΕΕ κατά του Σουδάν.
Το 2011, μετά την ανεξαρτησία του Νοτίου Σουδάν, η ΕΕ τροποποίησε το εμπάργκο όπλων ώστε να καλύπτει τόσο το Σουδάν όσο και το Νότιο Σουδάν. Ωστόσο, το 2014 η ΕΕ αποφάσισε να διαχωρίσει τα πλαίσια κυρώσεων που αφορούν τις δύο χώρες.
Στο πλαίσιο του καθεστώτος που αφορά το Σουδάν, απαγορεύεται η συμμετοχή υπηκόων της ΕΕ στις ακόλουθες δραστηριότητες με οποιοδήποτε πρόσωπο ή φορέα στο Σουδάν ή προς χρήση στο Σουδάν:
- η προμήθεια, πώληση, μεταβίβαση ή εξαγωγή όπλων ή συναφούς στρατιωτικού εξοπλισμού κάθε τύπου
- η παροχή τεχνικής βοήθειας, υπηρεσιών διαμεσολάβησης και άλλων υπηρεσιών που συνδέονται με στρατιωτικές δραστηριότητες και με την παροχή, κατασκευή, συντήρηση και χρήση όπλων και συναφούς στρατιωτικού εξοπλισμού
- χρηματοδότηση ή παροχή χρηματοδοτικής βοήθειας που σχετίζεται με στρατιωτικές δραστηριότητες
Η απόφαση επέβαλε ταξιδιωτική απαγόρευση και δέσμευση περιουσιακών στοιχείων σε πέντε φυσικά πρόσωπα που θεωρείται ότι:
- παρακωλύουν την ειρηνευτική διαδικασία
- συνιστούν απειλή για τη σταθερότητα στο Νταρφούρ και στην ευρύτερη περιοχή
- διαπράττουν παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου ή του δικαίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή άλλες φρικαλεότητες
- παραβιάζουν το εμπάργκο όπλων ή/και ευθύνονται για επιθετικές στρατιωτικές υπερπτήσεις εντός της περιοχής του Νταρφούρ και υπεράνω της
- Απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στο Σουδάν (Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ)
- Κανονισμός του Συμβουλίου σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στο Σουδάν (Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ)
Δείτε επίσης:
Αντιμετώπιση κρίσεων
Ανθρωπιστική βοήθεια
Γιατί η ΕΕ θεσπίζει κυρώσεις
Τελευταία ενημέρωση: 13 Ιουλίου 2026