Μεταναστευτικές ροές στις δυτικές οδούς

Οι μετανάστες πραγματοποιούν επικίνδυνα ταξίδια κατά μήκος των ακτών της Δυτικής Αφρικής προκειμένου να φτάσουν στις Καναρίους Νήσους. Η απόσταση που καλύπτουν κυμαίνεται από λιγότερο από 100 χιλιόμετρα, από το πλησιέστερο σημείο της αφρικανικής ακτής, σε περισσότερα από 1.600 χιλιόμετρα, από την Γκάμπια.

Οι μετανάστες διέρχονται επίσης από το Μαρόκο και την Αλγερία για να φτάσουν στην Ισπανία.

Στη σελίδα αυτή μπορείτε να ενημερωθείτε για τα ακόλουθα θέματα:

• την κατάσταση στις οδούς της Δυτικής Μεσογείου και της Δυτικής Αφρικής
• τα μέτρα της ΕΕ στις χώρες διέλευσης
• τη δράση της ΕΕ για την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της μετανάστευσης στην Αφρική

Οδός της Δυτικής Μεσογείου

Η οδός της Δυτικής Μεσογείου αναφέρεται στις παράτυπες αφίξεις στην Ισπανία, τόσο διά της Μεσογείου στην ηπειρωτική Ισπανία όσο και διά ξηράς στους ισπανικούς θύλακες της Θέουτα και της Μελίλια στη Βόρεια Αφρική.

Οι μετανάστες διέρχονται από το Μαρόκο και την Αλγερία για να φτάσουν στην Ισπανία. Το 2018 η οδός της Δυτικής Μεσογείου ήταν η πλέον πολυσύχναστη διαδρομή προς την Ευρώπη. Μετά την κορύφωσή τους το 2018, οι αφίξεις σημειώνουν σταθερή μείωση από το 2019 για διάφορους λόγους, και προπάντων:

• χάρη στις εντατικές προσπάθειες του Μαρόκου για την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης
• χάρη στη στενή συνεργασία μεταξύ Μαρόκου, Ισπανίας και ΕΕ
• και λόγω της πανδημίας COVID-19

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (Frontex) στηρίζει την Ισπανία στον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων της στην ηπειρωτική χώρα μέσω κοινών θαλάσσιων επιχειρήσεων, όπως η επιχείρηση Indalo.

Οι υπάλληλοι, τα σκάφη και άλλα μέσα επιτήρησης που διαθέτει επιτόπου ο οργανισμός επικουρούν τις εθνικές αρχές στην επιτήρηση των συνόρων και στην έρευνα και διάσωση.

Τον Δεκέμβριο του 2022 η ΕΕ και οι αφρικανοί εταίροι δρομολόγησαν πρωτοβουλίες της «Ομάδας Ευρώπη», οι οποίες μεταξύ άλλων επικεντρώνονται στις οδούς της Δυτικής Μεσογείου και της Δυτικής Αφρικής, ώστε να εξασφαλιστεί ότι καταβάλλονται κοινές προσπάθειες από τα κράτη μέλη και την ΕΕ για την αντιμετώπιση των μεταναστευτικών προκλήσεων. Στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνεται μια ειδική πρωτοβουλία που κινητοποιεί 950 εκατ. € για τη συνεργασία με τους σχετικούς αφρικανούς εταίρους.

• Επιχείρηση Indalo (Frontex)

Οδός της Δυτικής Αφρικής

Η οδός της Δυτικής Αφρικής αναφέρεται στις παράτυπες αφίξεις στις Καναρίους Νήσους, στον Ατλαντικό Ωκεανό. Οι μετανάστες αναχωρούν κυρίως από το Μαρόκο, τη Δυτική Σαχάρα, τη Μαυριτανία, τη Σενεγάλη και την Γκάμπια και πραγματοποιούν επικίνδυνα ταξίδια κατά μήκος των ακτών της Δυτικής Αφρικής για να φτάσουν στις Κανάριες Νήσους. Η απόσταση που καλύπτουν κυμαίνεται από λιγότερο από 100 χιλιόμετρα, από το πλησιέστερο σημείο της αφρικανικής ακτής, σε περισσότερα από 1.600 χιλιόμετρα, από την Γκάμπια.

Το 2006 έφθασαν στις Καναρίους Νήσους περισσότεροι από 31.000 παράτυποι μετανάστες. Η γνωστή και ως «κρίση των καγιούκο» πήρε το όνομά της από τα δημοφιλή αλιευτικά σκάφη της Σενεγάλης και της Μαυριτανίας.

Τα επόμενα χρόνια ο αριθμός των παράτυπων αφίξεων μειώθηκε σε λιγότερες από 1.500 αφίξεις ετησίως. Μετά από σημαντική αύξηση το 2020 και το 2021, ο αριθμός παράτυπων αφίξεων μειώθηκε και πάλι το 2022.

• Στήριξη της ΕΕ για τη μετανάστευση στο Μαρόκο (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)

Μέτρα της ΕΕ στις χώρες διέλευσης

Μετά τη σημαντική αύξηση των αφίξεων που καταγράφηκε το 2018 στην οδό της Δυτικής Μεσογείου, η ΕΕ δρομολόγησε σειρά νέων πρωτοβουλιών με χώρες εταίρους, συμπεριλαμβανομένης της εντατικής συνεργασίας στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης ΕΕ-Μαρόκου.

Μεταξύ των τομέων που καλύπτονται από τη συνεργασία με το Μαρόκο συγκαταλέγονται:

• η διαχείριση των συνόρων
• η κοινωνικοοικονομική ένταξη
• η θεσμική στήριξη και η ανάπτυξη ικανοτήτων
• η προστασία και τα δικαιώματα των μεταναστών

Η ΕΕ βρίσκεται σε στενή επαφή με τις αρχές άλλων χωρών διέλευσης για την ενίσχυση της εν εξελίξει συνεργασίας στη διαχείριση της μετανάστευσης.

Δράση της ΕΕ για την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της μετανάστευσης στην Αφρική

Η διαδικασία της Βαλέτας

Τον Νοέμβριο του 2015, στη διάσκεψη κορυφής της Βαλέτας για τη μετανάστευση συμμετείχαν ευρωπαίοι και αφρικανοί αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων σε μια προσπάθεια ενίσχυσης της συνεργασίας και αντιμετώπισης των υφισταμένων προκλήσεων, αλλά και εκμετάλλευσης των ευκαιριών που προσφέρει η μετανάστευση.

Οι ηγέτες που συμμετείχαν στη διάσκεψη κορυφής εξέδωσαν πολιτική διακήρυξη και σχέδιο δράσης με σκοπό:

• την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της παράτυπης μετανάστευσης και της αναγκαστικής εκτόπισης
• τη βελτίωση της συνεργασίας για τη νόμιμη μετανάστευση και την κινητικότητα
• την ενίσχυση της προστασίας των μεταναστών και των αιτούντων άσυλο
• την πρόληψη και την καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης, της παράνομης διακίνησης μεταναστών και της εμπορίας ανθρώπων
• τη βελτίωση της συνεργασίας σε θέματα επιστροφής, επανεισδοχής και επανένταξης

• Διάσκεψη κορυφής για τη μετανάστευση – Βαλέτα, 11-12 Νοεμβρίου 2015

Καταπιστευματικό Ταμείο Έκτακτης Ανάγκης της ΕΕ για την Αφρική

Το Καταπιστευματικό Ταμείο Έκτακτης Ανάγκης της ΕΕ (EUTF) για την Αφρική συστάθηκε από ευρωπαίους και αφρικανούς εταίρους κατά τη διάσκεψη κορυφής της Βαλέτας για τη μετανάστευση τον Νοέμβριο του 2015. Οι δραστηριότητές του επικεντρώνονται σε τέσσερις στρατηγικούς στόχους:

• πολλαπλασιασμός των οικονομικών ευκαιριών και των ευκαιριών απασχόλησης
• ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κοινοτήτων
• βελτίωση της διαχείρισης της μετανάστευσης
• βελτίωση της διακυβέρνησης και της πρόληψης συγκρούσεων

Μέχρι σήμερα, έχουν εγκριθεί 248 δράσεις στις τρεις περιοχές που καλύπτει το EUTF για την Αφρική (Βόρεια Αφρική· Σαχέλ και λίμνη Τσαντ· Κέρας της Αφρικής), συνολικής χρηματοδότησης ύψους περίπου 4,9 δισ. €. Ειδικά κονδύλια από το EUTF στηρίζουν έργα και δραστηριότητες για την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της παράτυπης μετανάστευσης και τη βελτίωση της διαχείρισης της μετανάστευσης στις κύριες χώρες καταγωγής, αναχώρησης και διέλευσης.
Τα αποτελέσματα του EUTF για την Αφρική είναι μέχρι στιγμής επιτυχή:

• 127.800 θέσεις εργασίας δημιουργήθηκαν
• 668.500 άτομα έλαβαν βοήθεια για την ανάπτυξη δραστηριοτήτων που παράγουν εισόδημα
• 9,5 εκατομμύρια άτομα έλαβαν βασικές κοινωνικές υπηρεσίες
• 4,4 εκατομμύρια άτομα έλαβαν επισιτιστική βοήθεια
• 509.000 μετανάστες υπό καθεστώς διέλευσης και βίαια εκτοπισθέντες έλαβαν προστασία
• 2 εκατομμύρια άτομα ενημερώθηκαν από την εκστρατεία σχετικά με τους κινδύνους που συνδέονται με τη μετανάστευση
• 2.100 θύματα εμπορίας ανθρώπων έλαβαν συνδρομή
• 1,9 εκατομμύρια άτομα συμμετείχαν σε δραστηριότητες πρόληψης συγκρούσεων και οικοδόμησης της ειρήνης

• Καταπιστευματικό Ταμείο Έκτακτης Ανάγκης της ΕΕ για την Αφρική (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)

  Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:

  EN FR

Σύνοδος κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης–Αφρικανικής Ένωσης

Οι αρχηγοί κρατών ή κυβερνήσεων των κρατών μελών της Αφρικανικής Ένωσης (ΑΕ) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) συναντήθηκαν για την έκτη σύνοδο κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης–Αφρικανικής Ένωσης στις 17 και 18 Φεβρουαρίου 2022 στις Βρυξέλλες. Οι ηγέτες και οι ηγέτιδες της ΕΕ και της ΑΕ συμφώνησαν σε μια ενισχυμένη και αμοιβαία εταιρική σχέση για τη μετανάστευση και την κινητικότητα.

Η ΕΕ και η ΑΕ θα εξακολουθήσουν να εξετάζουν όλες τις πτυχές της μετανάστευσης και της κινητικότητας, σύμφωνα με τις εθνικές αρμοδιότητες, με ολοκληρωμένο, σφαιρικό και ισορροπημένο τρόπο.