Κλιματική ουδετερότητα: Έτοιμο το Συμβούλιο να αρχίσει συνομιλίες με το Κοινοβούλιο σχετικά με το ενωσιακό πλαίσιο πιστοποίησης για τις απορροφήσεις άνθρακα

Το Συμβούλιο καθόρισε σήμερα την εντολή διαπραγμάτευσής του με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσον αφορά πρόταση σχετικά με τη θέσπιση του πρώτου πλαισίου πιστοποίησης για τις απορροφήσεις άνθρακα σε επίπεδο ΕΕ. Αυτό το εθελοντικό πλαίσιο αποσκοπεί στη διευκόλυνση και την επιτάχυνση της ανάπτυξης δραστηριοτήτων απορρόφησης άνθρακα υψηλής ποιότητας στην ΕΕ, που θα έχει αναμφίβολα θετικό αντίκτυπο στο κλίμα, καταπολεμώντας παράλληλα την προβολή ψευδοοικολογικής ταυτότητας.

Η πρόταση προβλέπει κανόνες παρακολούθησης, υποβολής εκθέσεων και επαλήθευσης για τις απορροφήσεις άνθρακα. Συμπληρώνοντας τις προσπάθειες για μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, θα συμβάλει στον φιλόδοξο στόχο της ΕΕ για επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050, όπως ορίζεται στο ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα.

Η εντολή διαπραγμάτευσης, η οποία συμφωνήθηκε σε επίπεδο ΕΜΑ, καθορίζει τη θέση του Συμβουλίου για την έναρξη διαπραγματεύσεων («τριμερείς διάλογοι») με το Κοινοβούλιο, προκειμένου να διαμορφωθεί το τελικό κείμενο της νομοθεσίας.

Για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας απαιτείται σφαιρική προσπάθεια. Όχι μόνο λαμβάνουμε πρωτοφανή μέτρα για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, αλλά και προσπαθούμε να αντισταθμίσουμε τις αναπόφευκτες εκπομπές που προκαλούνται από τομείς στους οποίους είναι δύσκολο να μειωθούν οι ανθρακούχες εκπομπές και οι οποίοι αναπόφευκτα θα εξακολουθήσουν να εξαρτώνται από τον άνθρακα. Η απορρόφηση των αυξανόμενων ποσοτήτων CO2 από την ατμόσφαιρα είναι ζωτικής σημασίας για την επίτευξη παγκόσμιου μηδενικού ισοζυγίου εκπομπών και τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη σε 1,5 °C. Η σημερινή εντολή αποτελεί το πρώτο βήμα για την εισαγωγή ενός ολοκληρωμένου πλαισίου απορρόφησης άνθρακα στη νομοθεσία της ΕΕ και περαιτέρω απόδειξη των προσπαθειών μας για το κλίμα.

Teresa Ribera Rodríguez, ασκούσα χρέη τρίτης Αντιπροέδρου της κυβέρνησης και Υπουργού Οικολογικής Μετάβασης και Δημογραφικής Πρόκλησης της Ισπανίας

Η στάση του Συμβουλίου

Πεδίο εφαρμογής του κανονισμού

Ο προτεινόμενος κανονισμός καλύπτει διάφορα είδη απορροφήσεων άνθρακα, όπως η μόνιμη αποθήκευση άνθρακα μέσω βιομηχανικών τεχνολογιών [όπως η βιοενέργεια με δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα (BECCS) και η δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα απευθείας από την ατμόσφαιρα (DACCS)], η ανθρακοδεσμευτική γεωργία (π.χ. η αποκατάσταση δασών και εδάφους και η διαχείριση υγροτόπων) και η αποθήκευση άνθρακα σε προϊόντα μακράς διάρκειας (όπως οι κατασκευές με βάση το ξύλο).

Η εντολή του Συμβουλίου επεκτείνει το πεδίο των δραστηριοτήτων που μπορούν να πιστοποιηθούν βάσει του νέου πλαισίου, ώστε να καλύπτονται, εκτός από τις απορροφήσεις άνθρακα, ορισμένα είδη δραστηριοτήτων ανθρακοδεσμευτικής γεωργίας που μειώνουν τις εκπομπές από γεωργικά εδάφη, εφόσον οδηγούν, συνολικά, σε βελτίωση του ισοζυγίου άνθρακα του εδάφους.

Οι δραστηριότητες που δεν οδηγούν σε απορροφήσεις άνθρακα ή μειώσεις των εκπομπών από το έδαφος, όπως η αποφυγή της αποψίλωσης των δασών ή η μείωση των εκπομπών από την κτηνοτροφία, δεν περιλαμβάνονται στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού.

Κριτήρια και διαδικασία πιστοποίησης

Η εντολή διατηρεί την απαίτηση που περιλαμβάνεται στην πρόταση της Επιτροπής και ορίζει ότι οι δραστηριότητες απορρόφησης άνθρακα και μείωσης των εκπομπών από το έδαφος πρέπει να πληρούν τέσσερα πρωταρχικά κριτήρια προκειμένου να πιστοποιηθούν: ποσοτικός προσδιορισμός, προσθετικότητα, μακροπρόθεσμη αποθήκευση και βιωσιμότητα (QU.A.L.ITY).

Με βάση τα κριτήρια QU.A.L.ITY, η Επιτροπή, επικουρούμενη από ομάδα εμπειρογνωμόνων, θα αναπτύξει προσαρμοσμένες μεθοδολογίες πιστοποίησης για διάφορα είδη δραστηριοτήτων απορρόφησης άνθρακα και μείωσης των εκπομπών από το έδαφος. Το Συμβούλιο εισήγαγε ορισμένες αλλαγές προκειμένου να καθοριστεί ακριβέστερα το πεδίο εφαρμογής των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που θα αναπτύξουν τις εν λόγω μεθοδολογίες και να ληφθούν καλύτερα υπόψη τα ειδικά χαρακτηριστικά των δραστηριοτήτων που αποτελούν αντικείμενο του κανονισμού.

Η εντολή του Συμβουλίου διατηρεί τα βασικά στοιχεία της διαδικασίας πιστοποίησης δύο σταδίων και τον εθελοντικό χαρακτήρα της πιστοποίησης. Κατά την υποβολή αίτησης πιστοποίησης, οι φορείς εκμετάλλευσης θα πρέπει να καταθέτουν ολοκληρωμένες πληροφορίες σχετικά με την εκάστοτε δραστηριότητα και την αναμενόμενη συμμόρφωσή της με τα κριτήρια QU.A.L.ITY σε οργανισμό πιστοποίησης, ο οποίος στη συνέχεια θα διενεργεί ανεξάρτητο έλεγχο με στόχο την επαλήθευση των πληροφοριών και —εάν πληρούνται τα κριτήρια— την έκδοση πιστοποιητικού. Ο οργανισμός πιστοποίησης θα πρέπει να διενεργεί, τουλάχιστον ανά πενταετία, τακτικούς ελέγχους επαναπιστοποίησης προκειμένου να επιβεβαιώνει τη συμμόρφωση της δραστηριότητας.

Μητρώα και αναθεώρηση του κανονισμού

Σύμφωνα με την εντολή του Συμβουλίου, η Επιτροπή καλείται να δημιουργήσει, τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού, κοινό ηλεκτρονικό μητρώο σε επίπεδο ΕΕ για την αποθήκευση εγγράφων που αφορούν τη διαδικασία πιστοποίησης, συμπεριλαμβανομένων πιστοποιητικών και περιλήψεων των ελέγχων πιστοποίησης, και για την ευκολότερη πρόσβαση του κοινού στις πληροφορίες αυτές. Μέχρι τότε, τα συστήματα πιστοποίησης σύμφωνα με το πλαίσιο πρέπει να παρέχουν δημόσια μητρώα βασιζόμενα σε αυτοματοποιημένα και διαλειτουργικά συστήματα.

Το κείμενο προβλέπει επανεξέταση του κανονισμού από την Επιτροπή έως το 2028, και στη συνέχεια έπειτα από κάθε απολογισμό κατά τα οριζόμενα στη συμφωνία του Παρισιού.

Επόμενα βήματα

Εν αναμονή του καθορισμού της θέσης του Κοινοβουλίου, το Συμβούλιο είναι έτοιμο να αρχίσει διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προκειμένου να καταλήξουν στην τελική μορφή του νομοθετήματος. Μόλις επιτευχθεί προσωρινή συμφωνία, το τελικό κείμενο θα πρέπει να εκδοθεί και τυπικά από αμφότερα τα θεσμικά όργανα.

Ιστορικό

Μολονότι προτεραιότητα της ΕΕ όσον αφορά τη δράση για το κλίμα είναι η ταχεία μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, για να επιτύχει κλιματική ουδετερότητα έως το 2050, θα πρέπει επίσης να αντισταθμίσει τις υπολειπόμενες εκπομπές που είναι δύσκολο να μειωθούν, μέσω της αύξησης των απορροφήσεων άνθρακα από την ατμόσφαιρα. Ως πρώτο βήμα προς την περαιτέρω ενσωμάτωση των συστημάτων απορρόφησης άνθρακα στην πολιτική της ΕΕ για το κλίμα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε, στις 30 Νοεμβρίου 2022, κανονισμό για τη δημιουργία εθελοντικού ενωσιακού πλαισίου για την πιστοποίηση των απορροφήσεων άνθρακα υψηλής ποιότητας.

Η πρόταση έχει ως στόχο να ενθαρρύνει την ανάπτυξη τεχνολογιών απορρόφησης άνθρακα και βιώσιμων λύσεων ανθρακοδεσμευτικής γεωργίας. Αποσκοπεί επίσης στη δημιουργία νέων εσόδων για τις βιομηχανίες που αναπτύσσουν τεχνολογίες απορρόφησης άνθρακα ή προϊόντα αποθήκευσης άνθρακα μακράς διάρκειας, και για τους διαχειριστές γης που υιοθετούν καινοτόμες πρακτικές ανθρακοδεσμευτικής γεωργίας. Για τον σκοπό αυτό, καθορίζει σαφείς και αξιόπιστους κανόνες σε επίπεδο ΕΕ για τον ποσοτικό προσδιορισμό, την παρακολούθηση και την επαλήθευση των απορροφήσεων άνθρακα.

Μόλις το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθορίσει τη θέση του σχετικά με τον προτεινόμενο κανονισμό, οι συννομοθέτες θα αρχίσουν διαπραγματεύσεις για την τελική μορφή του κειμένου.

• Πλαίσιο πιστοποίησης για τις απορροφήσεις άνθρακα (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
• Council negotiating mandate on a carbon removal certification framework

  Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:

  EN