Klimaatneutraliteit: Raad klaar voor besprekingen met Parlement over EU-certificeringskader voor koolstof­verwijderingen

De Raad heeft zijn standpunt (mandaat) aangenomen voor onderhandelingen met het Europees Parlement over een voorstel tot vaststelling van het eerste certificeringskader op EU-niveau voor koolstof­verwijderingen. Dit vrijwillige kader moet de uitrol van hoogwaardige activiteiten voor koolstof­verwijdering in de EU vergemakkelijken en versnellen, met een duidelijk positief effect op het klimaat, en groenwassen tegengaan.

Het voorstel bevat regels voor monitoring, rapportage en verificatie van koolstof­verwijderingen. Als aanvulling op de inspanningen voor minder broeikasgassen zal het bijdragen tot de ambitieuze doelstelling van de EU om in 2050 klimaatneutraal te zijn, zoals vastgelegd in de Europese klimaatwet.

Het mandaat is goedgekeurd door het Coreper en bevat het standpunt van de Raad om met het Parlement onderhandelingen ("trialogen") te openen en de wetgevings­tekst in een definitieve vorm te gieten.

Klimaatverandering bestrijden en klimaat­neutraliteit bereiken, vereist een totaalaanpak. We nemen niet alleen ongekende maatregelen om broeikasgas­emissies terug te dringen, maar ook ter compensatie van de niet te vermijden uitstoot van sectoren waar emissie­vermindering moeilijk is en die onvermijdelijk afhankelijk zullen blijven van koolstof. Om wereldwijd broeikasgasneutraal te worden en de opwarming van de aarde tot 1,5°C te beperken is het cruciaal dat er steeds meer CO2 uit de atmosfeer wordt gehaald. Het mandaat van vandaag is de eerste stap naar de invoering van een alomvattend kader voor koolstof­verwijdering in de EU-wetgeving en toont opnieuw aan dat wij ons inspannen voor het klimaat.

Teresa Ribera Rodríguez, demissionair derde viceminister-president en minister voor Klimaattransitie en Demografische Uitdagingen van Spanje

Standpunt van de Raad

Toepassingsgebied van de verordening

Het wetgevingsvoorstel heeft betrekking op verschillende soorten koolstof­verwijderingen, waaronder permanente koolstofopslag door middel van industriële technologieën (zoals bio-energie met koolstofafvang en -opslag en directe afvang en opslag van koolstof in de lucht, koolstoflandbouw (bv. herstel van bossen en bodem, en beheer van wetlands) en koolstofopslag in duurzame producten (zoals op hout gebaseerde bouw).

Het mandaat van de Raad breidt de certificeerbare activiteiten uit van enkel koolstof­verwijderingen tot ook bepaalde koolstof­landbouw­activiteiten die de emissies van landbouwgronden verminderen, zolang deze over het algemeen leiden tot een betere koolstofbalans in de bodem.

De verordening geldt niet voor activiteiten die niet leiden tot koolstof­verwijderingen of vermindering van bodememissies, zoals vermeden ontbossing of de vermindering van emissies van vee.

Certificeringscriteria en -procedure

De Raad volgt de eis van de Commissie dat koolstof­verwijdering en activiteiten ter vermindering van bodememissies aan 4 overkoepelende criteria moeten voldoen voor certificering: kwantificering, additionaliteit, langetermijnopslag en duurzaamheid (QU.A.L.ITY).

Op basis van de QU.A.L.ITY-criteria zal de Commissie, bijgestaan door een deskundigengroep, certificerings­methoden op maat ontwikkelen voor verschillende koolstofverwijderings- en bodememissiereductie-activiteiten. De Raad heeft in dit verband een aantal wijzigingen aangebracht. Zo wordt het toepassingsgebied van de gedelegeerde handelingen waarin deze methoden zullen worden uitgewerkt, beter afgebakend. Ook wordt beter rekening gehouden met de specifieke kenmerken van de activiteiten die onder de verordening vallen.

Twee kernelementen die de Raad behoudt, zijn het certificeringsproces in 2 fasen en het vrijwillige karakter van de certificering. Om certificering aan te vragen, moeten exploitanten uitgebreide informatie over de betrokken activiteit en de verwachte naleving van de QU.A.L.ITY-criteria indienen bij een certificerings­instantie. Die voert vervolgens een onafhankelijke audit uit om de informatie te verifiëren en – indien aan de criteria is voldaan – een certificaat af te geven. De certificeringsinstantie moet regelmatig en ten minste om de 5 jaar hercertificerings­audits uitvoeren om de conformiteit van de activiteit opnieuw te bevestigen.

Richtsnoeren en herziening van de verordening

De Raad wil dat de Commissie 4 jaar na inwerkingtreding van de verordening een gemeenschappelijk elektronisch register voor de hele EU opzet. Dat moet dienen voor de opslag van documenten over het certificerings­proces. Het gaat onder meer om certificaten en samenvattingen van certificeringsaudits. Deze informatie moet publiek toegankelijk zijn. Tot het zover is moeten de certificerings­regelingen voorzien in openbare registers op basis van geautomatiseerde en interoperabele systemen.

In de tekst van de Raad staat ook nog dat de Commissie de verordening uiterlijk in 2028 evalueert, en dit vervolgens herhaalt na de inventarisaties die conform de Overeenkomst van Parijs moeten worden uitgevoerd.

Volgende stappen

De Raad wacht nu tot het Parlement met zijn standpunt komt, waarna beide instellingen zullen onderhandelen over de definitieve wettekst. Zodra ze een akkoord bereiken, kunnen ze de tekst formeel aannemen.

Achtergrond

Hoewel de snelle vermindering van de broeikasgas­uitstoot prioritair is voor de EU, zal zij – om in 2050 klimaatneutraal te kunnen zijn – ook de resterende moeilijk te verminderen emissies moeten compenseren door meer koolstof uit de atmosfeer te verwijderen. Als eerste stap naar de verdere integratie van koolstof­verwijderings­regelingen in het EU-klimaatbeleid heeft de Europese Commissie op 30 november 2022 een verordening voorgesteld voor een vrijwillig EU-breed kader voor de certificering van hoogwaardige koolstof­verwijderingen.

Doel van het voorstel is de ontwikkeling van technologieën voor koolstof­verwijdering en duurzame oplossingen voor koolstof­landbouw aan te moedigen. Daarnaast moet het nieuwe inkomenskansen creëren voor industrieën die dergelijke technologieën gebruiken of duurzame koolstofopslag­producten ontwikkelen, en voor grondbeheerders die innovatieve koolstof­landbouw­praktijken toepassen. Daartoe worden duidelijke en betrouwbare regels op EU-niveau vastgesteld voor het kwantificeren, monitoren en verifiëren van koolstof­verwijderingen.

Zodra het Europees Parlement zijn standpunt over de voorgestelde verordening heeft bepaald, zal het samen met de Raad onderhandelen over de definitieve tekst.

• Certificeringskader voor koolstofverwijdering (Europese Commissie)
• Council negotiating mandate on a carbon removal certification framework

  Dit document is momenteel alleen beschikbaar in de volgende talen:

  EN