Προσκλητήρια επιστολή του Προέδρου António Costa προς τα μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου

Όπως σας έχω ήδη προϊδεάσει, θα ήθελα να σας προσκαλέσω σε μια άτυπη σύνοδο που θα πραγματοποιηθεί στις 3 Φεβρουαρίου στο Château de Limont, κοντά στις Βρυξέλλες, με θέμα την ευρωπαϊκή άμυνα.

Πιστεύω ότι αντιλαμβανόμαστε τις απειλές που αντιμετωπίζει η Ευρώπη κατά τον ίδιο τρόπο. Με την επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας επέστρεψε στην ήπειρό μας ο πόλεμος υψηλής έντασης —παραβιάζοντας τις βασικές αρχές του διεθνούς δικαίου και απειλώντας την ευρωπαϊκή ασφάλεια— συνοδευόμενος από αυξανόμενες υβριδικές επιθέσεις και κυβερνοεπιθέσεις κατά κρατών μελών και των οικονομιών και κοινωνιών τους. Η ειρήνη στην Ευρώπη εξαρτάται από το αν η Ουκρανία κερδίσει μια συνολική, δίκαιη και διαρκή ειρήνη. Αυτό το γεωπολιτικό πλαίσιο, το οποίο σημαδεύεται επίσης από την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, θα εξακολουθήσει να αποτελεί πρόκληση στο άμεσο μέλλον.

Σκοπός αυτής της συνόδου είναι να προετοιμαστεί το έδαφος για τις αποφάσεις που θα πρέπει να λάβουμε και να παρασχεθεί καθοδήγηση στην Επιτροπή και στην Ύπατη Εκπρόσωπο κατά την προετοιμασία λευκής βίβλου για το μέλλον της ευρωπαϊκής άμυνας, η οποία θα καλύπτει κοινές αμυντικές πρωτοβουλίες και τους πόρους που απαιτούνται για την ανάπτυξή τους. Όπως προβλέπεται στο θεματολόγιο των ηγετών, στόχος μου είναι να επανέλθω στο θέμα της άμυνας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ιουνίου 2025.

Η συζήτησή μας προτείνω να βασιστεί σε δύο βασικές αρχές.

Πρώτον, η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για την άμυνά της. Πρέπει να καταστεί πιο ανθεκτική, πιο αποτελεσματική, πιο αυτόνομη και πιο αξιόπιστη ως παράγοντας ασφάλειας και άμυνας. Κατά τον τρόπο αυτό, θα καταστεί επίσης ισχυρότερος διατλαντικός παράγοντας, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, με πλήρη σεβασμό της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας ορισμένων κρατών μελών και λαμβανομένων υπόψη των συμφερόντων όλων των κρατών μελών στους τομείς της ασφάλειας και της άμυνας.

Τα τελευταία χρόνια, τα κράτη μέλη έχουν ήδη αυξήσει τις εθνικές αμυντικές δαπάνες τους. Γνωρίζουμε, ωστόσο, ότι απαιτούνται σημαντικές πρόσθετες επενδύσεις στον τομέα της άμυνας για την αναπλήρωση των αποθεμάτων, την αναβάθμιση της αμυντικής μας ετοιμότητας για ένα ευρύ φάσμα απειλών —με έμφαση σε στρατηγικές προτεραιότητες και κρίσιμα κενά ικανοτήτων— και την ανάλογη ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής, τεχνολογικής και βιομηχανικής βάσης.

Δεύτερον, τα κράτη μέλη θα είναι πάντοτε υπεύθυνα για τις ένοπλες δυνάμεις τους. Ταυτόχρονα, έχουμε κοινό συμφέρον να συνεργαστούμε στενότερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο προκειμένου να μεγιστοποιήσουμε τις οικονομίες κλίμακας και να μειώσουμε το κόστος, να εγγυηθούμε τη διαλειτουργικότητα, να εξασφαλίσουμε σταθερή και μακροπρόθεσμη ζήτηση —ώστε να υπάρχει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στη βιομηχανία μας— και να αποτρέψουμε τις αλληλεπικαλύψεις. Το επίπεδο των επενδύσεων που απαιτείται, μεταξύ άλλων στην έρευνα και ανάπτυξη, για να ενισχυθεί η ικανότητά μας είναι οικονομικά απρόσιτο για επιμέρους κράτη μέλη που ενεργούν μεμονωμένα. Επιπλέον, η αποτελεσματική άμυνα αποτελεί «κοινό αγαθό» προς όφελος όλων των Ευρωπαίων.

Η αύξηση των επενδύσεων στον τομέα της άμυνας πρέπει επίσης να συμβάλει στην ενίσχυση της συνολικής οικονομικής ανταγωνιστικότητας και συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω ενός βιομηχανικού τομέα ικανού να αναπτύξει την τεχνολογική αριστεία του σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση και να συμβάλει στη δημιουργία θέσεων εργασίας. Ο στόχος της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη σε όλες τις σχετικές πολιτικές της Ένωσης.

Προκειμένου να προετοιμαστούν τα επόμενα βήματα, θα πρότεινα να εστιάσουμε τη συζήτησή μας στα ακόλουθα θέματα:

• Ποιες θα πρέπει να είναι —και πώς τις ορίζουμε— οι αμυντικές ικανότητες που πρέπει να αναπτύξουμε με συνεργατικό τρόπο κατά προτεραιότητα, λόγω της σημασίας τους για τη συλλογική ασφάλεια της ΕΕ;
• Συμφωνούμε ότι χρειαζόμαστε περισσότερες και καλύτερες κοινές δαπάνες; Πώς μπορούμε κινητοποιήσουμε ακόμη πιο γρήγορα την ιδιωτική χρηματοδότηση και με τη χρήση ποιων μέσων της ΕΕ; Πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε καλύτερα τον προϋπολογισμό της ΕΕ, βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα; Υπό το πρίσμα των σημαντικών χρηματοδοτικών αναγκών, ποιες πρόσθετες κοινές επιλογές μπορούμε να εξετάσουμε;
• Πώς μπορούμε να ενισχύσουμε και να εμβαθύνουμε περαιτέρω τις υφιστάμενες συμπράξεις; Ποιους στόχους και ποιες προτεραιότητες πρέπει να προκρίνουμε απέναντι στους Ευρωπαίους εταίρους μας εκτός ΕΕ;

Προσκάλεσα στο γεύμα μας τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ. Έτσι θα έχουμε την κατάλληλη ευκαιρία να συζητήσουμε τα πλέον πιεστικά ζητήματα που σχετίζονται με την άμυνα, ιδίως τη στήριξή μας προς την Ουκρανία, καθώς και τη συνεργασία ΕΕ-ΝΑΤΟ.

Μαζί μας θα συναντηθεί και ο Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου σε δείπνο εργασίας πριν από τη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου που θα πραγματοποιηθεί εντός του τρέχοντος έτους. Το δείπνο αυτό θα αποτελέσει την πρώτη συνάντηση του Πρωθυπουργού Starmer με το σύνολο των 27 ηγετών. Το Ηνωμένο Βασίλειο είναι βασικός εταίρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως στον τομέα της άμυνας. Αναμένω ότι η συζήτηση θα επικεντρωθεί σε αυτή τη διάσταση της σχέσης μας.

Όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα, θα ξεκινήσουμε τη συνάντησή μας στις 11.00 με ανταλλαγή απόψεων με την Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Εν συνεχεία, θα λάβει χώρα μια πρώτη συζήτηση των 27, ακολουθούμενη από το γεύμα με τον Γενικό Γραμματέα κ. Rutte, μια δεύτερη συνεδρία μεταξύ μας και το δείπνο με τον Πρωθυπουργό κ. Starmer.

Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Πρωθυπουργό κ. Tusk για τη στενή συνεργασία κατά την προετοιμασία αυτής της συνόδου.

Προσβλέπω στις συζητήσεις μας στις 3 Φεβρουαρίου.

• Προσκλητήρια επιστολή του Προέδρου κ. Costa