Zaproszenie wystosowane przez Antónia Costę do członków Rady Europejskiej

Zgodnie z zapowiedzią chciałbym zaprosić Państwa na nieformalne spotkanie w Château de Limont pod Brukselą zaplanowane na 3 lutego i poświęcone zagadnieniu europejskiej obronności.

Jestem przekonany, że nie różnimy się w ocenie zagrożeń, przed którymi stoi Europa. Za sprawą rosyjskiej agresji wobec Ukrainy wojna o wysokiej intensywności powróciła na nasz kontynent, naruszając podstawowe zasady prawa międzynarodowego i zagrażając bezpieczeństwu europejskiemu. Prowadzone są przy tym coraz intensywniejsze ataki hybrydowe i cyberataki przeciwko państwom członkowskim oraz ich gospodarkom i społeczeństwom. Pokój w Europie zależy od uzyskania kompleksowego, sprawiedliwego i trwałego pokoju przez Ukrainę. W najbliższej przyszłości ten kontekst geopolityczny, naznaczony również sytuacją na Bliskim Wschodzie, będzie wciąż stanowił wyzwanie.

Celem naszego spotkania jest przygotowanie gruntu pod decyzje, które będziemy musieli podjąć, oraz zapewnienie wskazówek Komisji i wysokiej przedstawicielce w związku z opracowywaną przez nie białą księgą w sprawie przyszłości europejskiej obrony, w której mają zostać ujęte wspólne inicjatywy w zakresie obrony i zasoby niezbędne do ich rozwijania. Jak przewiduje agenda przywódców, zamierzam powrócić do tematu obronności na szczycie Rady Europejskiej w czerwcu 2025 r.

Proponuję, aby nasza dyskusja opierała się na dwóch głównych zasadach.

Po pierwsze: Europa musi wziąć większą odpowiedzialność za swoją obronność. Musi stać się bardziej odporna, efektywniejsza, bardziej autonomiczna i być bardziej niezawodnym podmiotem w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony. W ten sposób stanie się również silniejszym partnerem transatlantyckim, także w kontekście NATO, przy pełnym poszanowaniu polityki bezpieczeństwa i obrony określonych państw członkowskich i z uwzględnieniem interesów w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony wszystkich państw członkowskich.

W ostatnich latach państwa członkowskie zwiększyły już krajowe wydatki na obronność. Wiemy jednak, że potrzebne są znaczne dodatkowe inwestycje w obronność, aby uzupełnić zapasy, zwiększyć naszą gotowość obronną na szerokie spektrum zagrożeń – koncentrując się przy tym na priorytetach strategicznych i lukach w krytycznych zdolnościach – oraz odpowiednio wzmocnić europejską bazę technologiczno-przemysłową sektora obronnego.

Po drugie: państwa członkowskie zawsze będą odpowiedzialne za swoje siły zbrojne. Jednocześnie w naszym wspólnym interesie leży ściślejsza współpraca na szczeblu europejskim, aby maksymalizować korzyści skali i zmniejszać koszty, gwarantować interoperacyjność, zapewnić stabilny i długoterminowy popyt, dający większą przewidywalność naszemu przemysłowi, oraz zapobiec powielaniu działań. Poziom inwestycji, w tym w badania i rozwój, niezbędny do wzmocnienia naszych zdolności, wiązałby się ze zbyt wysokimi kosztami dla poszczególnych państw członkowskich działających w pojedynkę. Skuteczna obrona to także „wspólne dobro” przynoszące korzyści wszystkim Europejczykom.

Zwiększone inwestycje w obronność muszą przyczyniać się także do poprawy ogólnej konkurencyjności gospodarczej i spójności Unii Europejskiej dzięki sektorowi przemysłowemu zdolnemu do rozwijania doskonałości technologicznej w całej Unii Europejskiej i do współtworzenia miejsc pracy. Cel, jakim jest wzmocnienie europejskiej obronności, powinien być brany pod uwagę we wszystkich odpowiednich politykach Unii.

Mając na względzie przygotowanie kolejnych kroków, proponuję, aby nasza dyskusja skupiła się na następujących kwestiach:

• Jakie zdolności obronne – i jak zdefiniowane – musimy wspólnie rozwinąć w pierwszej kolejności ze względu na ich znaczenie dla zbiorowego bezpieczeństwa UE?
• Czy zgadzamy się wydawać razem więcej i lepiej? W jaki sposób możemy przyspieszyć mobilizowanie finansowania prywatnego i za pomocą jakich unijnych instrumentów? Jak najlepiej wykorzystać budżet UE w perspektywie krótko-, średnio- i długoterminowej? W świetle znacznych potrzeb finansowych – jakie dodatkowe wspólne warianty można by rozważyć?
• W jaki sposób możemy dalej wzmacniać i pogłębiać istniejące partnerstwa? Jakie powinny być nasze cele i priorytety z europejskimi partnerami nienależącymi do UE?

Do uczestnictwa w naszym obiedzie zaprosiłem sekretarza generalnego NATO. Będzie to dobra okazja, by porozmawiać o najpilniejszych kwestiach związanych z obronnością, w szczególności o naszym wsparciu dla Ukrainy, a także o współpracy UE–NATO.

Podczas kolacji roboczej dołączy do nas premier Wielkiej Brytanii z myślą o szczycie UE – Wielka Brytania, który odbędzie się jeszcze w tym roku. Kolacja ta będzie pierwszym spotkaniem premiera Keira Starmera z wszystkimi 27 przywódcami. Wielka Brytania jest jednym z kluczowych partnerów Unii Europejskiej, zwłaszcza w dziedzinie obronności. Chciałbym, żeby dyskusja skupiła się właśnie na tym wymiarze naszych stosunków.

Jeśli chodzi o plan spotkania, rozpoczniemy je o godz. 11.00 wymianą poglądów z przewodniczącą Parlamentu Europejskiego. Następnie przeprowadzimy pierwszą dyskusję w gronie 27 przywódców i spotkamy się na obiedzie z sekretarzem generalnym NATO Markiem Ruttem. Potem odbędzie się druga dyskusja w naszym gronie, a na koniec – kolacja z premierem Keirem Starmerem.

Przy okazji pragnę podziękować premierowi Donaldowi Tuskowi za ścisłą współpracę w przygotowaniu naszego spotkania.

Z niecierpliwością oczekuję na dyskusje 3 lutego.

• Zaproszenie od przewodniczącego Antónia Costy