Skip to content
Page is loading

Kronoloġija: Storja

Film: "Minn kelmtejn bejn il-ħbieb għal protagonist fit-teħid tad-deċiżjonijiet"

Film: "Minn kelmtejn bejn il-ħbieb għal protagonist fit-teħid tad-deċiżjonijiet"

Dan id-dokumentarju jirrakkonta l-istorja tal-Kunsill Ewropew minn meta twaqqaf sal-ġurnata tal-lum. Juri l-passi importanti tul dawn l-aħħar deċennji li sawru l-mod kif il-mexxejja tal-UE jieħdu d-deċiżjonijiet.

L-istorja tingħad mill-perspettiva ta' dawk li raw it-trasformazzjoni tal-Kunsill Ewropew fiċ-ċentru tat-teħid tad-deċiżjonijiet li huwa llum.

Skopri aktar dwar l-avvenimenti u t-trattati li sawru r-rwoli tal-Kunsill Ewropew, tal-Kunsill tal-UE, tal-Grupp tal-Euro u s-Summit tal-Euro.

  • 1950

    • Id-Dikjarazzjoni ta' Schuman

      Il-ministru għall-affarijiet barranin Franċiż Robert Schuman ħabbar il-ħolqien ta' Komunità Ewropea tal-Faħam u l-Azzar taħt il-kontroll ta' awtorità għolja komuni. Il-pedamenti għall-Unjoni Ewropea kienu ġew stabbiliti, abbażi ta' żewġ prinċipji ewlenin: il-paċi u s-solidarjetà.

  • 1952

    • 23 ta' Lulju

      It-Trattat ta' Pariġi

      It-Trattat ta' Pariġi jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Faħam u l-Azzar (KEFA) li toħloq suq komuni għall-faħam u l-azzar. Dan inaqqas l-isfiduċja u t-tensjonijiet bejn pajjiżi ġirien Ewropej wara t-Tieni Gwerra Dinjija. It-Trattat KEFA, li skada fl-2002, huwa l-ewwel trattat fundatur tal-Komunità Ewropea.

      Il-firma tat-Trattat ta' Pariġi fit-18 ta' April 1951
    • 8 ta' Settembru

      L-ewwel laqgħa tal-Kunsill Speċjali tal-Ministri tal-KEFA

      Issir fil-Lussemburgu l-ewwel laqgħa tal-Kunsill Speċjali tal-Ministri tal-Komunità Ewropea tal-Faħam u l-Azzar, li eventwalment sar il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea.

  • 1958

    • 1 ta' Jannar

      It-Trattati ta' Ruma

      It-Trattati ta' Ruma jistabbilixxu l-Komunità Ekonomika Ewropea (KEE) u l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (Euratom). Issir l-ewwel laqgħa tal-Kunsill tal-KEE fil-25 ta' Jannar 1958 b'Victor Larock, il-Ministru għall-Affarijiet Barranin tal-Belġju, bħala president.

  • 1965

    • 2 ta' Lulju

      Il-kriżi tas-"siġġu vojt"

      Fl-1965 Franza tħabbar li mhix ser tattendi l-laqgħat tal-Kunsill minħabba nuqqas ta' qbil man-negozjati dwar il-finanzjament tal-Politika Agrikola Komuni. Il-kriżi tiġi riżolta aktar tard bis-saħħa tal-kompromess tal-Lussemburgu tal-1966, li jimplimenta l-votazzjoni b'unanimità meta jkunu involuti interessi ta' importanza kbira.

      Franza tiddeċiedi li ma tattendix il-laqgħat tal-Kunsill minħabba nuqqas ta' qbil dwar il-finanzjament tal-Politika Agrikola Komuni
  • 1967

    • 1 ta' Lulju

      It-Trattati li Jgħaqqdu

      Dawn iż-żewġ trattati (1967 u 1971) jintroduċu Kunsill uniku, Kummissjoni unika u baġit uniku għat-tliet Komunitajiet (KEFA, Euratom u KEE). Il-Coreper huwa formalizzat bħala korp preparatorju tal-Kunsill.

  • 1973

    • 1 ta' Jannar

      L-ewwel tkabbir

      Id-Danimarka, l-Irlanda u r-Renju Unit jissieħbu fil-Komunitajiet Ewropej, b'hekk l-għadd ta' stati membri jitla' għal disgħa.

      Il-firma tat-Trattat tal-Adeżjoni mal-UE tad-Danimarka, l-Irlanda u r-Renju Unit
  • 1975

  • 1981

    • 1 ta' Jannar

      Il-Greċja tissieħeb fl-UE

      L-għadd ta' membri tal-UE jilħaq ċifri doppji meta tissieħeb il-Greċja.

  • 1985

    • 14 ta' Ġunju

      Il-Ftehim ta' Schengen

      Jiġi ffirmat il-Ftehim ta' Schengen dwar it-tneħħija tal-kontrolli fil-fruntieri mill-Belġju, il-Ġermanja, Franza, il-Lussemburgu u n-Netherlands f'Schengen (il-Lussemburgu).

      Il-Ftehim ta' Schengen b'mod gradwali ser jippermetti li n-nies jivvjaġġaw mingħajr ma jiġu ċċekkjati l-passaporti tagħhom fil-fruntieri interni. L-implimentazzjoni tal-Ftehim ta' Schengen tibda aktar tard, fl-1995.

  • 1986

    • 1 ta' Jannar

      Spanja u l-Portugall isiru membri tal-UE

      Spanja u l-Portugall jissieħbu fl-UE, u jtellgħu l-għadd ta' membri tal-Komunitajiet Ewropej għal 12.

      Spanja u l-Portugall jissieħbu mal-UE fl-1 ta' Jannar 1986
  • 1987

    • 1 ta' Lulju

      L-Att Uniku Ewropew

      L-Att Uniku Ewropew (Single European Act - SEA) jistabbilixxi s-suq intern, li jipprevedi l-moviment liberu ta' merkanzija, persuni, servizzi u kapital. Huwa jniedi l-kooperazzjoni dwar il-politika barranija u jestendi l-użu tal-votazzjoni b'maġġoranza kwalifikata għat-teħid ta' deċiżjonijiet fil-Kunsill.

      L-Att Uniku Ewropew jagħti wkoll bażi ġuridika lill-Kunsill Ewropew, b'hekk jifformalizza l-laqgħat tal-kapijiet ta' stat jew ta' gvern.

  • 1992

    • 11 ta' Diċembru

      Seduti pubbliċi

      Il-Kunsill Ewropew ta' Edinburgu tal-1992 iniedi d-dibattiti pubbliċi, prattika li ġiet estiża b'mod sostanzjali matul is-snin, l-aktar reċentement bit-Trattat ta' Lisbona.

      Illum id-dibattiti u d-deliberazzjonijiet pubbliċi tal-Kunsill jistgħu jiġu segwiti fuq is-sit web.

  • 1993

    • 1 ta' Novembru

      It-Trattat ta' Maastricht

      Jidħol fis-seħħ it-Trattat ta' Maastricht, li joħloq l-Unjoni Ewropea bbażata fuq pilastru ''Komunitarju'' estiż. Dan joħloq l-unjoni ekonomika u monetarja u jistabbilixxi żewġ pilastri ġodda: il-politika estera u ta' sigurtà komuni (PESK) u l-kooperazzjoni fl-oqsma tal-ġustizzja u l-affarijiet interni (ĠAI).

      Il-Kunsill Ewropew jikseb status formali fit-Trattat ta' Maastricht. Huwa definit bħala li jagħti l-impetu u l-linji gwida politiċi ġenerali għall-iżvilupp tal-UE.

      It-Trattat ta' Maastricht jibda wkoll il-mixja lejn l-euro u jniedi l-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni (PESK).

      Il-firma tat-Trattat ta' Maastricht fis-7 ta' Frar 1992
  • 1995

    • 1 ta' Jannar

      Ir-raba' tkabbir tal-UE

      L-Awstrija, il-Finlandja u l-Iżvezja jissieħbu fl-UE. Il-15-il membru issa jkopru kważi l-Ewropa tal-Punent kollha.

  • 1997

    • 13 ta' Diċembru

      Il-ħolqien tal-Grupp tal-Euro

      Il-Kunsill Ewropew japprova l-ħolqien tal-Grupp tal-Euro, korp informali li jlaqqa' l-ministri għall-finanzi tal-pajjiżi li l-munita tagħhom hija l-euro. L-ewwel laqgħa tal-Grupp tal-Euro ssir fl-4 ta' Ġunju 1998 fix-Chateau de Senningen fil-Lussemburgu.

  • 1999

    • 1 ta' Mejju

      It-Trattat ta' Amsterdam

      It-Trattat ta' Amsterdam jistabbilixxi spazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja, u jintegra l-Ftehim ta' Schengen fil-liġi tal-UE. It-Trattat jimmodifika r-rwol tas-Segretarju Ġenerali tal-Kunsill, li jsir ukoll ir-Rappreżentant Għoli għall-Politika Barranija u ta' Sigurtà Komuni.

      It-Trattat ta' Amsterdam
  • 2002

    • 1 ta' Jannar

      L-euro jidħol fiċ-ċirkolazzjoni

      Fl-1 ta' Jannar 2002 l-euro jibda jiċċirkola bħala karti tal-flus u muniti, u jieħu post il-muniti nazzjonali.

      L-euro jibda jiċċirkola bħala karti tal-flus u muniti
  • 2003

    • 1 ta' Frar

      It-Trattat ta' Nizza

      It-Trattat ta' Nizza jintroduċi r-riforma tal-istituzzjonijiet tal-UE, bi tħejjija għall-UE mkabbra futura ta' 27 Stat Membru. Il-Kunsill jiġi rriformat biex jiġi estiż l-użu tal-votazzjoni b'maġġoranza kwalifikata, u biex jiġi introdott il-prinċipju ta' kooperazzjoni msaħħa bejn l-istati membri.

  • 2004

    • 1 ta' Mejju

      L-akbar tkabbir tal-UE

      Għaxar pajjiżi ġodda jissieħbu fl-UE f'daqqa: ir-Repubblika Ċeka, l-Estonja, Ċipru, il-Latvja, il-Litwanja, l-Ungerija, Malta, il-Polonja, is-Slovakkja u s-Slovenja. Dan huwa l-akbar tkabbir f'daqqa tal-UE f'termini ta' popolazzjoni u għadd ta' pajjiżi.

      Issa hemm 25 stat membru tal-UE.

  • 2007

    • 1 ta' Jannar

      Il-Bulgarija u r-Rumanija jissieħbu fl-UE

      Il-Bulgarija u r-Rumanija jsiru membri tal-UE, biex b'hekk l-għadd ta' stati membri jitla' għal 27.

      Is-sħubija tal-UE tikber għal 27, wara l-adeżjoni tal-Bulgarija u r-Rumanija mal-UE
  • 2009

    • 1 ta' Diċembru

      It-Trattat ta' Liżbona

      Jidħol fis-seħħ it-Trattat ta' Liżbona, li jirriforma l-istruttura tal-UE u l-mod kif tiffunzjona.

      Dan jestendi l-użu tal-votazzjoni b'maġġoranza kwalifikata fil-Kunsill.

      Il-Kunsill Ewropew isir istituzzjoni fiha nfisha bil-President tagħha stess. Qabel, il-Kunsill Ewropew kien korp informali u l-kariga ta' kap tal-Kunsill Ewropew kienet pożizzjoni mhux uffiċjali. Ir-rwol kien jittieħed mill-kap ta' stat jew ta' gvern tal-istat membru li jkollu l-presidenza b'rotazzjoni tal-Kunsill tal-UE.

      Il-firma tat-Trattat ta' Liżbona
  • 2012

    • 10 ta' Diċembru

      L-UE tirċievi l-Premju Nobel għall-Paċi

      Fl-2012, l-Unjoni tirċievi l-Premju Nobel għall-Paċi tal-promozzjoni tal-kawżi tal-paċi, ir-rikonċiljazzjoni, id-demokrazija u d-drittijiet tal-bniedem fl-Ewropa.

      Waqt l-għoti tal-Premju Nobel għall-Paċi lill-UE, il-Kumitat Norveġiż tal-Premju Nobel jgħid li d-deċiżjoni tiegħu hija bbażata fuq ir-rwol ta' stabilizzazzjoni li kellha l-UE fit-trasformazzjoni tal-parti l-kbira tal-Ewropa minn kontinent fi gwerra għal kontinent ta' paċi.

      L-UE tingħata l-Premju Nobel għall-Paċi 2012
  • 2013

    • 1 ta' Lulju

      Il-Kroazja tissieħeb fl-Unjoni Ewropea

      Il-Kroazja ssir it-tieni pajjiż mill-ex-Jugoslavja li jissieħeb fl-UE, wara s-Slovenja.

      L-UE issa għandha 28 Stat Membru.

  • 2020

    • 31 ta' Jannar

      Ir-Renju Unit joħroġ mill-Unjoni Ewropea

      Wara referendum nazzjonali fit-23 ta' Ġunju 2016 u r-ratifika tal-ftehim dwar il-ħruġ miż-żewġ partijiet f'Jannar 2020, ir-Renju Unit joħroġ mill-Unjoni Ewropea.

L-aħħar reviżjoni: 29 ta' Mejju 2026