Transparantie en gerichte politieke reclame
Transparantie en gerichte politieke reclame
Wat is online politieke reclame?
Politieke reclame speelt een centrale rol bij het informeren van mensen en het beïnvloeden van stemgedrag.
Politieke advertenties zijn niet altijd makkelijk herkenbaar. Transparantie is belangrijk, zodat mensen weten wat ze te zien krijgen.
Om potentiële kiezers boodschappen op maat te sturen, worden veel persoonlijke gegevens uit digitale toestellen gebruikt.
Online targetingtechnieken voor politieke reclame kunnen:
- het recht op privacy van burgers aantasten
- snel onjuiste informatie verspreiden
- het politieke debat versnipperen
- kiezers manipuleren
Drie lagen van een onlineprofiel
Wat je deelt: echte naam, geslacht, vrienden, likes en andere reacties, geüploade foto's, statusupdates, bezochte evenementen, beroep, relatiestatus, bezochte plaatsen.
Wat je gedrag vertelt: bezochte websites, aangeklikte advertenties, aantal interacties/posts per dag, online aankoopgeschiedenis, muisbewegingen, typsnelheid, afstand van andere toestellen, telefoonoproepen, statistieken bezochte websites.
Wat de machine over jou denkt: een gewoonte afgeleerd, nieuwe relatie, woont ver van familie, ouders in verwachting, pas verhuisd, regelmatige reizigers, voorstedelijke levensstijl, gezond eten, spel gespeeld in voorbije 14, 7 of 3 dagen, tatoeage of piercing, nieuwe eetgewoonten.
Bron: Panoptykon Foundation.
Regelgeving in de lidstaten
Alle 27 lidstaten hebben regels voor politieke reclame, maar:
- slechts 17 hebben regels voor de onlineomgeving
- slechts 3 van die 17 lidstaten hebben specifieke regels voor politieke reclame
- de overige 14 lidstaten hanteren gewoon dezelfde regels als voor offline politieke reclame
Bron: Europees Parlement.
Meer regels voor de hele EU om manipulatie te voorkomen
De EU-regels:
- vergemakkelijken de grensoverschrijdende levering van en controle op diensten voor politieke reclame
- bestrijden informatiemanipulatie en buitenlandse inmenging in verkiezingen
- beschermen het open democratisch debat in de lidstaten
Om transparantie te waarborgen:
- moeten er verplichtingen zijn voor alle economische actoren bij de opmaak, publicatie en verspreiding van politieke reclame
- moeten advertenties een duidelijk label krijgen en vermelden wie ervoor betaalde
Om targeting te beperken:
- verbod op targeting- en reclameaanleveringstechnieken die gebaseerd zijn op profilering aan de hand van gevoelige gegevens zoals ras, etniciteit, geaardheid of politieke meningen
- voor gebruik van andere persoonlijke gegevens moet expliciete en afzonderlijke toestemming worden verkregen van de betrokkene zelf
Politieke reclame in cijfers
De evolutie van politieke reclame volgt grotendeels de veranderingen in de reclamemarkt.
In 2021 werd wereldwijd $ 522,5 miljard besteed aan digitale politieke reclame.
In 2026 zullen de uitgaven naar verwachting $ 836 miljard bedragen.
In de 20 weken voor de Europese parlementsverkiezingen van 2019 werd in Europa op Facebook, Instagram, Google en YouTube € 43 miljoen uitgegeven aan digitale politieke reclame.
Cijfers over de EU
Onlinereclame is het grootste reclamekanaal in de Europese Economische Ruimte, en genereert meer inkomsten dan alle andere kanalen samen.
Politieke reclame op Google in Europa tussen maart 2019 en januari 2022:
- Duitsland: € 5 350 000
- Hongarije: € 2 960 000
- Nederland: € 2 430 000
- Roemenië: € 1 930 000
- Zweden: € 1 530 000
- Oostenrijk: € 1 220 000
- Italië: € 1 090 000
- Tsjechië: € 749 000
- Bulgarije: € 743 000
- België: € 727 000
- Griekenland: € 686 000
- Spanje: € 681 000
- Finland: € 674 000
- Malta: € 533 000
- Polen: € 512 000
- Kroatië: € 398 000
- Frankrijk: € 321 000
- Slowakije: € 275 000
- Litouwen: € 265 000
- Cyprus: € 234 000
- Estland: € 154 000
- Letland: € 140 000
- Slovenië: € 109 000
- Portugal: € 41 300
- Ierland: € 35 500
- Luxemburg: € 19 800
* Voor Denemarken waren geen gegevens beschikbaar.
Bronnen: Europese Commissie, Europees Parlement, Panoptykon Foundation, Stasia.