Rada do Spraw Ogólnych, 21 maja 2024

Główne wyniki

Praworządność w Polsce

W ramach procedury z art. 7 ust. 1 TUE Rada omówiła stan praworządności w Polsce.

Komisja poinformowała ministrów o analizie, którą przeprowadziła w celu ustalenia, czy nadal istnieje „wyraźne ryzyko poważnego naruszenia” wymagane do uruchomienia procedury na mocy art. 7 ust. 1. Analiza ta opierała się na planie działania przedstawionym przez polski rząd w lutym 2024 r. oraz działaniach podjętych w celu promowania niezależności sądów w kluczowych instytucjach wskazanych w uzasadnionym wniosku z grudnia 2017 r., w tym w Krajowej Radzie Sądownictwa, Sądzie Najwyższym i sądach powszechnych. Polska przedstawiła ten plan działania na posiedzeniu Rady do Spraw Ogólnych w lutym 2024 r., a w marcu 2024 r. przekazała informacje na temat postępów.

Kroki wymienione przez Komisję w jej analizie zostały potwierdzone przez polskiego ministra sprawiedliwości Adama Bodnara.

Komisja wyjaśniła, że w związku z tym stwierdziła, iż „wyraźne ryzyko poważnego naruszenia” przestało istnieć, w związku z czym zamierza wycofać swój uzasadniony wniosek.

Na podstawie wymiany poglądów między państwami członkowskimi w Radzie na temat procedury przewidzianej w art. 7 ust. 1 dotyczącej Polski oraz w związku z zadowoleniem wyrażonym wobec podjętych przez Polskę kroków w celu rozwiązania kwestii poruszonych w uzasadnionym wniosku, a także na podstawie jej wyraźnego zobowiązania do poszanowania pierwszeństwa prawa UE i pełnego wykonania wyroków Trybunału Sprawiedliwości UE, a także w związku z poparciem analizy Komisji, prezydencja stwierdziła, że Rada przyjęła do wiadomości zamiar wycofania przez Komisję jej uzasadnionego wniosku.

Czerwcowy szczyt Rady Europejskiej 

Od przedyskutowania projektu porządku obrad z uwagami ministrowie rozpoczęli przygotowania do szczytu Rady Europejskiej zaplanowanego na 27–28 czerwca 2024 r.

Na czerwcowym szczycie przywódcy zajmą się:

• Ukrainą
• bezpieczeństwem i obroną
• konkurencyjnością
• stosunkami zewnętrznymi
• nową kadencją unijnych instytucji.

Doroczny dialog na temat praworządności

W ramach dorocznego dialogu na temat praworządności ministrowie omówili też stan praworządności na Cyprze, Litwie, Łotwie i w Luksemburgu.

Była to druga dyskusja poświęcona poszczególnym krajom podczas prezydencji belgijskiej, zgodnie z konkluzjami prezydencji z 12 grudnia 2023 r., w których przewidziano trzy dyskusje dotyczące poszczególnych krajów rocznie, z których każda koncentruje się na sytuacji w czterech państwach członkowskich.

Dyskusje o poszczególnych państwach są jednym z elementów zobowiązania, by umocnić i lepiej ustrukturyzować doroczny dialog na temat praworządności, przy jednoczesnym poszanowaniu zasady obiektywizmu, niedyskryminacji i równego traktowania wszystkich państw członkowskich. Celem jest konstruktywna i otwarta wymiana uwag i sprawdzonych rozwiązań.

• Sprawozdanie na temat praworządności 2023 (Komisja Europejska)
• Ocena dialogu praworządnościowego Rady: konkluzje prezydencji (komunikat prasowy z 12 grudnia 2023)
• Praworządność (podsumowanie informacyjne)

Obce ingerencje w procesy wyborcze

Rada zatwierdziła bez dyskusji konkluzje o odporności demokratycznej i zabezpieczaniu procesów wyborczych przed wszelkimi ingerencjami zagranicznymi.

Konkluzje zawierają przegląd wszystkich istniejących na szczeblu UE instrumentów i narzędzi służących ochronie procesów wyborczych przed ingerencją zagraniczną. W związku ze zbliżającymi się wyborami do Parlamentu Europejskiego Rada wzywa instytucje UE i państwa członkowskie do zintensyfikowania działań mających na celu monitorowanie podejmowanych przez podmioty zagraniczne prób ingerowania w proces demokratyczny UE.

W 2024 r. – w momencie gdy miliardy obywateli oddają głosy na całym świecie m.in. w wyborach do Parlamentu Europejskiego – odporność demokratyczna pozostanie jednym z głównych punktów programu działań Rady.

Zagrożenia hybrydowe

Rada zatwierdziła także ramy przewodnie na rzecz praktycznego utworzenia unijnych zespołów szybkiego reagowania na zagrożenia hybrydowe. Jednym z kluczowych spodziewanych rezultatów „Strategicznego kompasu” jest zapewnienie przez te zespoły dostosowanej do potrzeb i ukierunkowanej pomocy krótkoterminowej państwom członkowskim, misjom i operacjom w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony oraz krajom partnerskim, aby przeciwdziałać zagrożeniom i kampaniom hybrydowym.