Raad Algemene Zaken, 21 mei 2024

Voornaamste resultaten

Rechtsstaat in Polen

In het kader van de procedure van artikel 7, lid 1, VEU besprak de Raad de rechtsstaat in Polen.

De Commissie heeft de ministers in kennis gesteld van de analyse die zij heeft verricht om vast te stellen of er nog steeds sprake is van een "duidelijk gevaar voor een ernstige inbreuk" als bedoeld in artikel 7, lid 1. Deze analyse was gebaseerd op het actieplan dat de Poolse regering in februari 2024 heeft opgesteld, en op de stappen die zijn genomen om de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht te bevorderen in de belangrijkste instellingen die in het met redenen omklede voorstel van december 2017 zijn genoemd, waaronder de Nationale Raad voor de Rechterlijke Macht, het Hooggerechtshof en de gewone rechtbanken. Polen heeft het actieplan gepresenteerd tijdens de Raad Algemene Zaken van februari 2024, met een update van de vorderingen in maart 2024.

De door de Commissie in haar analyse genoemde stappen werden bevestigd door de Poolse minister van Justitie Adam Bodnar.

De Commissie legde uit dat zij derhalve tot de conclusie was gekomen dat het "duidelijk gevaar voor een ernstige inbreuk" niet langer bestond en dat zij daarom voornemens was haar met redenen omkleed voorstel in te trekken.

De Raad heeft hiervan nota genomen. De Commissie kwam tot deze beslissing op basis van een gedachtewisseling tussen de lidstaten in de Raad over de procedure van artikel 7, lid 1, betreffende Polen en de tevredenheid met de stappen die Polen heeft ondernomen om de aan de orde gestelde punten aan te pakken, alsook zijn duidelijke toezegging om de voorrang van het EU-recht te eerbiedigen en de uitspraken van het Hof van Justitie van de EU volledig uit te voeren, alsmede de steun die is getoond voor de analyse van de Commissie.

Europese Raad van juni

De ministers begonnen aan de voorbereiding van de Europese Raad op 27 en 28 juni 2024 met de bespreking van een geannoteerde ontwerpagenda.

Tijdens deze top zullen de leiders zich buigen over:

• Oekraïne
• veiligheid en defensie
• concurrentievermogen
• externe betrekkingen
• de volgende institutionele cyclus

• Geannoteerde ontwerpagenda

Jaarlijkse dialoog over de rechtsstaat

In het kader van de jaarlijkse dialoog over de rechtsstaat bespraken de ministers ook de situatie in Cyprus, Letland, Litouwen en Luxemburg.

Dit was de tweede landspecifieke bespreking tijdens het Belgische voorzitterschap, in overeenstemming met de conclusies van het voorzitterschap van 12 december 2023, waarin werd voorzien in 3 landspecifieke besprekingen per jaar, die elk gericht waren op de situatie in 4 lidstaten.

Deze landspecifieke besprekingen passen in de belofte om de dialoog over de rechtsstaat te verdiepen en beter te structureren, met volledige inachtneming van de beginselen van objectiviteit, non-discriminatie en gelijke behandeling van alle lidstaten. Doel is een constructieve en open uitwisseling van ideeën en beste praktijken.

• Verslag over de rechtsstaat 2023 (Europese Commissie)
• Evaluatie van de jaarlijkse dialoog van de Raad over de rechtsstaat – Conclusies van het voorzitterschap (pers­mededeling, 12 december 2023)
• De rechtsstaat (achtergrond­informatie)

Buitenlandse inmenging tijdens verkiezingsprocessen

De Raad keurde zonder debat conclusies goed over de democratische veerkracht en het behoeden van verkiezingsprocessen voor alle vormen van buitenlandse inmenging.

De conclusies geven een overzicht van alle bestaande instrumenten en tools op EU-niveau. Met het oog op de komende verkiezingen voor het Europees Parlement roept de Raad de EU-instellingen en de lidstaten op intensiever toezicht te houden op pogingen van buitenlandse actoren om zich in het democratische proces van de EU te mengen.

Aangezien in 2024 wereldwijd miljarden burgers hun stem uitbrengen, ook bij de verkiezingen voor het Europees Parlement, wordt in de conclusies benadrukt dat democratische veerkracht centraal zal blijven staan op de agenda van de Raad.

• Democratische veerkracht: Raad keurt conclusies goed over het behoeden van verkiezingsprocessen voor buitenlandse inmenging (persmededeling, 21 mei 2024)

Hybride dreigingen

De Raad keurde eveneens zonder debat het richtinggevend kader goed voor de praktische oprichting van de EU-teams voor snelle reactie op hybride dreigingen. Het instrument is een belangrijk voorstel uit het strategisch kompas en zal op maat gesneden en gerichte kortetermijnbijstand aan de lidstaten, aan missies en operaties in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB) en aan partnerlanden mogelijk maken bij de bestrijding van hybride dreigingen en campagnes.

• Hybride dreigingen: Raad maakt inzet snellereactie­teams mogelijk (persmededeling, 21 mei 2024)