Produkty pracy przymusowej
Na świecie wciąż utrzymuje się problem korzystania z pracy przymusowej. Unijne przepisy mają skutecznie wyeliminować z rynku UE produkty takiej pracy.
Realia pracy przymusowej
Praca przymusowa, w tym przymusowa praca dzieci, jest nadal często spotykanym zjawiskiem na świecie. Międzynarodowa Organizacja Pracy (MOP) szacuje, że pracę taką wykonuje ok. 27,6 mln osób, w tym 3,3 mln dzieci.
Zgodnie z definicją MOP praca przymusowa to „wszelka praca lub usługa, której wymaga się od jakiejkolwiek osoby pod groźbą kary i do której dana osoba nie zgłosiła się dobrowolnie”.
Mowa o sytuacjach, w których zmusza się ludzi do pracy poprzez przemoc lub zastraszanie albo w sposób mniej bezpośredni, np. wymagając spłaty niechcianego długu, zatrzymując dokumenty lub grożąc zawiadomieniem organów imigracyjnych.
Praca przymusowa występuje w licznych sektorach, takich jak produkcja odzieży, wydobycie czy rolnictwo.
produkcja odzieży
rolnictwo
wydobycie
Unijna strategia przeciwko produktom pracy przymusowej
UE przyjęła przepisy zakazujące wprowadzania do obrotu i udostępniania na unijnym rynku lub eksportowania z UE jakichkolwiek produktów pracy przymusowej.
W tym celu w grudniu 2024 r. wprowadziła rozporządzenie, które w ustrukturyzowany sposób zakazuje stosowania pracy przymusowej podczas produkcji unijnych towarów i w łańcuchach dostaw.
Jeżeli okaże się, że dany produkt powstał z wykorzystaniem pracy przymusowej – w UE lub w państwach trzecich – UE będzie mogła nie dopuścić go na rynek lub wycofać go z rynku.
Przepisy będą stosowane od 14 grudnia 2027 r. Od tego momentu żaden produkt wytworzony z wykorzystaniem pracy przymusowej nie może być sprzedawany na unijnym rynku.
Dochodzenia
Aby łatwiej było ocenić ewentualne naruszenia przepisów, Komisja opracowuje bazę danych, która będzie zawierać wiarygodne, regularnie aktualizowane informacje o obszarach geograficznych lub produktach mogących wiązać się z pracą przymusową.
Za prowadzenie dochodzeń będą odpowiedzialne różne organy:
- Komisja – gdy podejrzenie pracy przymusowej dotyczy obszaru poza UE
- właściwy organ państwa członkowskiego – gdy podejrzenie pracy przymusowej dotyczy jego terytorium.
Organy państwa członkowskiego powinny informować inne państwa członkowskie, jeżeli podejrzewają, że dochodzi do naruszeń rozporządzenia w innej części UE, albo Komisję – jeżeli podejrzenia dotyczą państwa trzeciego.
Naruszenia będą badane na podstawie następujących kryteriów:
- skala i powaga podejrzenia pracy przymusowej
- ilość lub wolumen produktów wprowadzanych na unijny rynek lub na nim udostępnianych
- udział w końcowym produkcie elementów, które mogły zostać wytworzone z wykorzystaniem pracy przymusowej
- stopień oddalenia podmiotów gospodarczych od ryzyka pracy przymusowej w łańcuchach dostaw, w których uczestniczą, oraz możliwość wywierania przez nie wpływu na zniwelowanie tego ryzyka.
Ostateczna decyzja
Ostateczną decyzję podejmuje organ, który przeprowadził dochodzenie.
Decyzja podjęta przez organ krajowy będzie mieć zastosowanie we wszystkich pozostałych państwach członkowskich na zasadzie wzajemnego uznawania.
Jeśli organy stwierdzą, że dany produkt powstał z wykorzystaniem pracy przymusowej, mogą postanowić o zakazaniu produktu i jego wycofaniu z rynku UE i rynków internetowych. Jeśli jednak producent wyeliminuje pracę przymusową ze swojej działalności lub z łańcuchów dostaw, zakazane produkty będą mogły wrócić na rynek UE.
Które produkty będą zakazane?
Rozporządzenie obejmuje wszystkie produkty wytworzone z wykorzystaniem pracy przymusowej. Zakazuje ich wprowadzania do obrotu i udostępniania na rynku UE oraz ich eksportowania z UE.
Przepisy dotyczą wszystkich sektorów i branż.
Jak zwiększyć zaufanie konsumentów?
Nowe przepisy mają zwiększyć zaufanie konsumentów – posłużą jako gwarancja, że produkty na rynku UE są zgodne ze standardami praw człowieka.
Jeśli chodzi o firmy, nowe prawo może usprawnić działania na rzecz zrównoważoności, a tym samym pomóc zyskać zaufanie społeczne i wiarygodność wśród klientów.
Planowany zakaz ma aktywnie przyczynić się do globalnych działań na rzecz eliminacji pracy przymusowej oraz na rzecz ochrony praw pracowników i dzieci.
Więcej
Przedsiębiorstwa a zrównoważony rozwój
Ochrona i propagowanie praw człowieka
Prawa pracownicze
Ostatnia aktualizacja: 17 sierpnia 2024
