Liban

Kryzys w Libanie

W kontekście utrzymującego się kryzysu i trwających działań wojennych między Hezbollahem a Izraelem UE solidaryzuje się z ludnością Libanu i wspiera wysiłki reformatorskie rządu libańskiego, których celem jest:

ustabilizowanie sytuacji gospodarczej i sytuacji w zakresie bezpieczeństwa
utrzymywanie suwerenności na całym terytorium kraju
ustanowienie monopolu państwa na broń.

Rada Europejska zdecydowanie potępia ataki Hezbollahu na Izrael i na ludność cywilną w północnym Izraelu oraz wzywa do pełnego rozbrojenia Hezbollahu.

UE popiera działania rządu libańskiego na rzecz wzmocnienia instytucji tego kraju, w tym libańskich sił zbrojnych, aby pomóc im uzyskać kontrolę nad całym terytorium libańskim i ustanowić monopol państwa w odniesieniu do posiadania broni.

Zgodnie z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2790 UE wyraża zdecydowane poparcie dla integralności terytorialnej, suwerenności, stabilności i niezależności politycznej Libanu w jego granicach uznanych przez społeczność międzynarodową.

UE jest zdecydowana współpracować z rządem Libanu oraz instytucjami i społeczeństwem obywatelskim tego kraju, aby poprawić jego sytuację polityczną, gospodarczą i w zakresie bezpieczeństwa oraz pomóc Libanowi w radzeniu sobie z licznymi wyzwaniami – wewnętrznymi, regionalnymi i globalnymi.

Rezolucja Rady Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych nr 2790

Konflikt między Izraelem a Hezbollahem

2 lipca 2026 r. UE z zadowoleniem przyjęła porozumienie ramowe podpisane przez Liban i Izrael w Waszyngtonie. W porozumieniu tym wezwano do rozbrojenia Hezbollahu, co umożliwi Izraelowi stopniowe wycofanie sił zbrojnych z terytorium Libanu.

Porozumienie stanowi bardzo potrzebny krok naprzód w wysiłkach na rzecz deeskalacji i pokoju oraz przywrócenia suwerenności i integralności terytorialnej Libanu. UE apeluje o trwałe zakończenie działań wojennych oraz o pełne poszanowanie prawa międzynarodowego, w tym międzynarodowego prawa humanitarnego. Obejmuje to również ochronę ludności cywilnej i infrastruktury cywilnej.

UE przypomina, że wszelkie trwałe rozwiązania muszą być zakorzenione we wdrażaniu rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1701.

Tymczasowe Siły Zbrojne ONZ w Libanie

UE w pełni wspiera Tymczasowe Siły Zbrojne Organizacji Narodów Zjednoczonych w Libanie (UNIFIL) i zdecydowanie potępia wszelkie ataki na ich personel. Zabójstwo członków sił pokojowych stanowi naruszenie prawa międzynarodowego. Należy pociągnąć sprawców do pełnej odpowiedzialności.

Obecny mandat UNIFIL wygasa 31 grudnia 2026 r. Dalsza obecność ONZ w Libanie po tym, gdy UNIFIL zakończy swoją misję, ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia wdrożenia rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1701. UE jest gotowa przyczynić się do tego w 2027 r.

Tymczasowe Siły Zbrojne ONZ w Libanie (UNIFIL)

Partnerstwo UE–Liban

Stosunki między UE a Libanem opierają się na układzie o stowarzyszeniu, który wszedł w życie w kwietniu 2006 r.

Priorytety partnerstwa UE-Liban, przyjęte na posiedzeniu Rady Stowarzyszenia UE–Liban 11 listopada 2016 r., wyznaczają kierunek stosunków między Libanem a Unią i kładą nacisk na pięć kluczowych obszarów:

bezpieczeństwo i zwalczanie terroryzmu
sprawowanie rządów i praworządność
wspieranie wzrostu i możliwości zatrudnienia
migrację i mobilność
mechanizmy dialogu i wzajemnej koordynacji.

Na 9. posiedzeniu Rady Stowarzyszenia UE–Liban, które odbyło się 15 grudnia 2025 r., UE potwierdziła, że jest gotowa ocenić warianty modernizacji układu o stowarzyszeniu oraz zbadać możliwości podniesienia rangi stosunków z Libanem do poziomu strategicznego i kompleksowego partnerstwa w oczekiwaniu na konkretne postępy w zakresie reform strukturalnych.

Stosunki handlowe

Strefa wolnego handlu zgodnie z układem o stowarzyszeniu UE–Liban przyznaje preferencyjne traktowanie libańskiemu eksportowi do UE, zwłaszcza eksportowi produktów przemysłowych i rolnych.

Unia Europejska to zdecydowanie największy partner handlowy Libanu – odpowiada za prawie 28% jego handlu towarami. W 2025 r. wartość handlu towarami między UE a Libanem wyniosła 6,1 mld euro. Eksport z UE do Libanu (o wartości 5,5 mld euro) znacznie przewyższał import do UE z Libanu (0,6 mld euro).

Unia eksportuje do Libanu głównie ropę naftową, produkty rolne i maszyny.

Pomoc finansowa

Całkowita pomoc UE dla Libanu od 2011 r. wyniosła ponad 3,5 mld euro. W jej ramach sfinansowano m.in. działania w odpowiedzi na kryzys w Syrii oraz związane z tym wsparcie dla uchodźców z Syrii i dla Libańczyków znajdujących się w trudnej sytuacji.

W maju 2024 r. UE przyjęła znaczący pakiet pomocy dla Libanu na lata 2024–2027 o wartości 1 mld euro. Pierwszą transzę w wysokości 500 mln euro zatwierdzono w sierpniu 2024 r. Pomoc w ramach tej transzy ukierunkowana jest na reformy, wsparcie sektora bezpieczeństwa, podstawowe usługi, odporność sektora prywatnego i potrzeby humanitarne. W przygotowaniu jest druga transza na lata 2026–2027, która wyniesie 500 mln euro.

Pomoc UE dla Libanu jest finansowana przede wszystkim z Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – „Globalny wymiar Europy” na lata 2021–2027.

Pomoc humanitarna

Według Organizacji Narodów Zjednoczonych około 3 mln osób w Libanie pilnie potrzebuje pomocy humanitarnej. Są wśród nich znajdujący się w trudnej sytuacji obywatele Libanu i uchodźcy palestyńscy i syryjscy. Ponad 2,3 mln z tych osób doświadcza braku bezpieczeństwa żywnościowego.

Eskalacja konfliktu między Izraelem a Hezbollahem spowodowała przesiedlenie ponad miliona osób i jeszcze bardziej zwiększyła potrzeby humanitarne w całym kraju. Szczególnie ucierpiały dzieci. Libańskie systemy opieki zdrowotnej i edukacji oraz inne podstawowe usługi zostały zakłócone i wystawione na ciężką próbę.

Liban ma jedną z najwyższych na świecie populacji uchodźców w przeliczeniu na mieszkańca, a jednocześnie nadal zmaga się ze skutkami przedłużającego się kryzysu gospodarczego i finansowego.

Od 2011 r. UE przyznała ponad 1 mld euro na pomoc humanitarną mającą zaspokoić pilne potrzeby osób w trudnej sytuacji. W 2026 r. unijna pomoc humanitarna dla Libanu wyniesie 100 mln euro.

W 2025 r. UE i jej państwa członkowskie łącznie przekazały około 45% zgłoszonej pomocy finansowej dla Libanu. Czyni to Drużynę Europy zdecydowanie największą grupą darczyńców pomocy humanitarnej dla Libanu. Do znajdujących się w trudnej sytuacji Libańczyków i uchodźców pomoc trafia za pośrednictwem sieci partnerów humanitarnych, w tym agencji ONZ i organizacji pozarządowych.

Pomoc humanitarna finansowana przez Unię zapewnia potrzebującym:

żywność i artykuły pierwszej potrzeby
opiekę zdrowotną
schronienie
edukację dotyczącą sytuacji nadzwyczajnych
pomoc pieniężną
ochronę i pomoc prawną.

Od czasu eskalacji konfliktu w 2026 r. UE zorganizowała również loty w ramach unijnego humanitarnego mostu powietrznego, dostarczając podstawowe artykuły pomocy humanitarnej przekazane przez Unię, państwa członkowskie i partnerów humanitarnych.

Wsparcie dla libańskich sił zbrojnych

Od 2022 r. UE zapewniła libańskim siłom zbrojnym pomoc o wartości 182 mln euro w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju (EPF).

Najnowszy środek pomocy w ramach EPF (o wartości 100 mln euro) Rada przyjęła 4 czerwca 2026 r. Ten pakiet wsparcia ma na celu zwiększenie zdolności libańskich sił zbrojnych w pięciu kluczowych dziedzinach: kontroli terytorialnej, świadomości wielodomenowej, bezpieczeństwa morskiego, ochrony krytycznych obiektów wojskowych oraz opieki zdrowotnej.

Ogólnie rzecz biorąc, pomoc w ramach EPF ma pomóc wzmocnić zdolności libańskich sił zbrojnych w zakresie monitorowania, kontrolowania i zabezpieczania terytorium Libanu, a także utrzymać państwowy monopol na broń i zapewnić ochronę ludności cywilnej.