Jak UE chroni małoletnich w internecie
Internet odgrywa coraz ważniejszą rolę w życiu dzieci i nastolatków w całej UE. UE i jej państwa członkowskie starają się ich chronić przed zagrożeniami ze strony wirtualnego świata.
Co robi UE, aby chronić małoletnich w internecie
UE i jej państwa członkowskie współpracują na rzecz ochrony małoletnich w środowisku cyfrowym, z poszanowaniem unijnych wartości i zasad.
Przykłady najnowszych inicjatyw to:
- przepisy dotyczące zwalczania pornografii dziecięcej online
- akt o usługach cyfrowych, który zwalcza szkodliwe treści w internecie
- ogólnounijna aplikacja do weryfikacji wieku
- konkluzje w sprawie bezpieczniejszego środowiska cyfrowego.
Nowe przepisy dotyczące zwalczania pornografii dziecięcej online
Przedstawiciele państw członkowskich uzgodnili stanowisko Rady co do rozporządzenia, które ma zapobiegać wykorzystywaniu seksualnemu dzieci online i służyć walce z tym procederem. Gdy rozporządzenie zostanie przyjęte, nakaże firmom cyfrowym zapobiegać rozpowszechnianiu materiałów z seksualnym wykorzystywaniem dzieci oraz zapobiegać seksualnemu nagabywaniu dzieci.
Dostawcy usług online będą musieli usuwać takie treści i blokować do nich dostęp, a w przypadku wyszukiwarek – eliminować wyniki wyszukiwania. Rozporządzenie ustanowi też nową unijną agencję – Unijne Centrum ds. Zapobiegania Niegodziwemu Traktowaniu Dzieci w Celach Seksualnych i Jego Zwalczania – która będzie wspierać państwa członkowskie i dostawców usług online w stosowaniu przepisów.
Rada i Parlament uzgodniły również surowsze przepisy prawa karnego dotyczące seksualnego wykorzystywania dzieci. Na przykład na mocy nowych przepisów karalne będzie płacenie za dostęp do transmisji na żywo, które ukazują wykorzystywanie seksualne dzieci. Ponadto za przestępstwo będzie uznawane projektowanie lub dostosowywanie systemów sztucznej inteligencji do celów produkcji pornografii dziecięcej, a także dystrybucja takich systemów. Nowelizacja przepisów była konieczna, ponieważ coraz częściej pojawiają się materiały typu deepfake lub generowane przez sztuczną inteligencję, przedstawiające wykorzystywanie.
Akt o usługach cyfrowych: zwalczanie szkodliwych treści w sieci
UE przyjęła również akt o usługach cyfrowych, aby pomóc w zwalczaniu rozpowszechniania szkodliwych treści w internecie, które mogą negatywnie wpływać na dobrostan psychiczny i emocjonalny oraz rozwój małoletnich.
Akt o usługach cyfrowych zobowiązuje platformy internetowe do wprowadzenia środków mających lepiej chronić użytkowników i do usuwania szkodliwych treści, takich jak cyberszykanowanie, mowa nienawiści lub sprzedaż nielegalnych produktów.
Także przegląd dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych będzie prowadzony pod kątem bezpieczeństwa małoletnich w internecie. W maju 2025 r. Rada zatwierdziła konkluzje, w których określiła, na czym powinna skupić się Komisja Europejska – jedna z części dokumentu dotyczyła ochrony małoletnich.
Podejście UE do weryfikacji wieku
UE wprowadziła europejską aplikację do weryfikacji wieku, która pomaga platformom internetowym weryfikować wiek użytkowników korzystających ze stron internetowych z ograniczeniami wiekowymi narzuconymi prawem.
Użytkownicy muszą pobrać aplikację, uwierzytelnić się w niej za pomocą paszportu lub dowodu osobistego i wykorzystać ją do potwierdzenia wieku przy korzystaniu z usług online. Aplikacja została zaprojektowana zgodnie z najwyższymi standardami prywatności na świecie: umożliwia użytkownikom anonimowe potwierdzanie wieku bez udostępniania innych danych osobowych.
Konkluzje w sprawie bezpieczniejszego środowiska cyfrowego
W zatwierdzonych w czerwcu 2025 r. konkluzjach Rada nalega na podjęcie działań, które zagwarantują, że dzieci i młodzież będą mogły korzystać z narzędzi cyfrowych w bezpieczny i zdrowy sposób, bez narażania zdrowia psychicznego.
Są to m.in.:
- ścisła współpraca z kluczowymi właściwymi podmiotami w celu tworzenia bezpieczniejszego środowiska cyfrowego
- podnoszenie świadomości na temat zagrożeń stwarzanych przez środowisko cyfrowe oraz korzyści wynikających z opóźnienia lub stopniowego wprowadzania narzędzi cyfrowych
- kampanie na rzecz umiejętności korzystania z mediów i technologii cyfrowych przez dzieci i młodzież
- lepsze projektowanie produktów cyfrowych w celu promowania bezpieczeństwa i prywatności
- wzmocnienie mechanizmów zgłaszania, aby pomóc w zwalczaniu wykorzystywania seksualnego w internecie.
Co robią małoletni w internecie
Internet stał się centralnym elementem codziennego życia wszystkich, zwłaszcza młodych ludzi. Według Komisji Europejskiej dzieci w wieku 9–15 lat spędzają średnio 3 godziny dziennie przed ekranem i w mediach społecznościowych.
W 2024 r. z internetu w UE korzystało codziennie 98% osób w wieku 16–17 lat, w porównaniu z 88% ogółu ludności. Najpopularniejsze aktywności online osób w wieku 16–17 lat to:
- wymiana wiadomości natychmiastowych
- oglądanie telewizji lub wideo online
- rozmowy telefoniczne lub wideorozmowy
- aktywność w sieciach społecznościowych
- oglądanie treści wideo w serwisach komercyjnych lub serwisach udostępniania treści
- słuchanie lub pobieranie muzyki.
Media społecznościowe są dla nich głównym źródłem informacji na tematy polityczne i społeczne
Z sondażu przeprowadzonego w 2024 r. przez Parlament Europejski wynika, że media społecznościowe są głównym źródłem informacji na tematy polityczne i społeczne dla osób w wieku 16–18 lat i wyprzedzają tradycyjne media, takie jak telewizja czy portale informacyjne. Natomiast osoby w wieku 25–30 lat nadal jako podstawowe źródło informacji traktują telewizję, a nie media społecznościowe czy portale informacyjne.
Wykres przedstawiający główne źródła informacji na tematy polityczne i społeczne w podziale na grupy wiekowe 16–18, 19–24 i 25–30 lat.
Media społecznościowe:
45% osób w wieku 16–18 lat i 19–24 lat oraz 39% osób w wieku 25–30 lat.
Telewizja:
39% osób w wieku 16–18 lat, 38% osób w wieku 19–24 lat i 41% osób w wieku 25–30 lat.
Internetowe portale prasowe lub informacyjne:
21% osób w wieku 16–18 lat, 25% osób w wieku 19–24 lat i 30% osób w wieku 25–30 lat.
Przyjaciele, rodzina i współpracownicy:
29% osób w wieku 16–18 lat, 26% osób w wieku 19–24 lat i 33% osób w wieku 25–30 lat.
Platformy wideo:
23% osób w wieku 16–18 lat, 24% osób w wieku 19–24 lat i 23% osób w wieku 25–30 lat.
Radio:
13% osób w wieku 16–18 lat, 14% osób w wieku 19–24 lat i 19% osób w wieku 25–30 lat.
Gazety lub czasopisma drukowane:
10% osób w wieku 16–18 lat, 12% osób w wieku 19–24 lat i 13% osób w wieku 25–30 lat.
Zagrożenia dla dzieci i nastolatków w środowisku cyfrowym
Według Eurostatu w 2023 r. 45% osób w wieku 16–19 lat w UE zetknęło się z nieprzyjaznymi lub poniżającymi wiadomościami w internecie. Komisja Europejska podaje, że tylko w tym roku w UE zgłoszono 1,3 mln przypadków wykorzystywania seksualnego dzieci, w tym ponad 3,4 mln zdjęć i nagrań wideo.
Internet oferuje dzieciom i nastolatkom wiele korzyści, takich jak dostęp do informacji i zasobów edukacyjnych, rozrywka i możliwość pozostania w kontakcie z innymi. Naraża ich jednak również na znaczne zagrożenia, które mogą mieć poważne konsekwencje dla ich dobrostanu psychicznego i emocjonalnego, np. na wykorzystywanie seksualne online, cyberszykanowanie lub kontakt z nieodpowiednimi treściami.
Wykorzystywanie seksualne online
Uwodzenie małoletnich w celach seksualnych oraz tworzenie, udostępnianie lub posiadanie materiałów przedstawiających wykorzystywanie seksualne dzieci.
Cyberszykanowanie
Groźby lub rozpowszechnianie fałszywych informacji w celu zastraszenia, zawstydzenia lub wywołania czyjegoś gniewu.
Szkodliwe treści
Mowa nienawiści, fałszywe informacje lub zachęcanie do autoagresji.
Treści nieodpowiednie dla małoletnich
Pornografia, hazard lub treści dotyczące alkoholu.
Rozwiązania uzależniające lub manipulacyjne
Funkcje takie jak nieskończone przewijanie, automatyczne odtwarzanie i powiadomienia o przegapionych treściach, mające na celu utrzymanie zaangażowania małoletnich.
Szkodliwe praktyki handlowe
Reklamy wprowadzające w błąd, mechanizmy „pay-to-win” („zapłać, żeby wygrać”), skrzynie z łupami (wirtualne przedmioty w grach, które gracze mogą kupić za realne pieniądze).
Cyberszykanowanie i wykorzystywanie seksualne online mogą mieć katastrofalne skutki dla dzieci i nastolatków i powodować m.in. traumę, lęk, depresję i brak poczucia własnej wartości. Celem ataków są w szczególności dziewczęta, często w momencie, gdy zaczynają korzystać z technologii cyfrowych i mediów społecznościowych.
Styczność z fałszywymi informacjami lub treściami niestosownymi do wieku, takimi jak pornografia lub hazard, może zniekształcać postrzeganie świata przez małoletnich oraz rozumienie zdrowych zachowań i relacji, a także wywoływać u nich strach i dezorientację.
Uzależniające lub manipulacyjne rozwiązania, takie jak nieskończone przewijanie lub automatyczne odtwarzanie, utrudniają dzieciom i nastolatkom rozwijanie zdrowych nawyków cyfrowych, co może wpływać na ich wyniki w nauce i interakcje społeczne.
Ponadto szkodliwe praktyki handlowe, takie jak reklamy wprowadzające w błąd lub mechanizmy „pay-to-win” („zapłać, żeby wygrać”), mogą prowadzić do uzależnienia i propagować niezdrowe nawyki konsumpcyjne.
Więcej
Akt o usługach cyfrowych: zwalczanie szkodliwych treści w sieci
Akt o sztucznej inteligencji
Zapobieganie wykorzystywaniu seksualnemu dzieci
Ostatnia aktualizacja: 4 sierpnia 2026