Ύπατος Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας

Ύπατη Εκπρόσωπος Kaja Kallas

Νυν Ύπατη Εκπρόσωπος είναι η Kaja Kallas, η οποία διορίστηκε για περίοδο 5 ετών, αρχής γενομένης από τον Δεκέμβριο του 2024.

• Βιογραφικό σημείωμα της Kaja Kallas
• Ομάδα της Kaja Kallas
• Φωτογραφίες και βίντεο

Αρμοδιότητες του Ύπατου Εκπροσώπου

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας:

• διαμορφώνει και ασκεί την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ) και την κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας (ΚΠΑΑ) της ΕΕ
• συμβάλλει μέσω των προτάσεών του στην ανάπτυξη της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας της ΕΕ
• προεδρεύει του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων
• διασφαλίζει την εφαρμογή των αποφάσεων που εκδίδονται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ
• εκπροσωπεί την ΕΕ σε θέματα που αφορούν την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας στο επίπεδό του
• παρίσταται στις συνόδους των Ευρωπαϊκών Συμβουλίων (χωρίς να είναι επισήμως μέλος)
• ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για θέματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας
• είναι υπεύθυνος, από κοινού με το Συμβούλιο, για τις αποστολές και τις επιχειρήσεις ΚΠΑΑ
• ηγείται του διπλωματικού δικτύου 144 αντιπροσωπιών της ΕΕ ανά τον κόσμο
• ηγείται του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας και του Ινστιτούτου Μελετών της ΕΕ για θέματα ασφάλειας

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος είναι επίσης ένας από τους αντιπροέδρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και διασφαλίζει τη συνοχή της εξωτερικής δράσης της Ένωσης.

Αντιπρόσωπος του Ύπατου Εκπροσώπου προεδρεύει της Επιτροπής Πολιτικής και Ασφάλειας (ΕΠΑ), η οποία απαρτίζεται από τους πρέσβεις των 27 χωρών της ΕΕ στο πλαίσιο του Συμβουλίου. Η επιτροπή αυτή παρακολουθεί τη διεθνή κατάσταση στους τομείς που καλύπτονται από την ΚΕΠΠΑ και ασκεί τον πολιτικό έλεγχο και τη στρατηγική διεύθυνση των επιχειρήσεων διαχείρισης κρίσεων, υπό την ευθύνη του Συμβουλίου και του Ύπατου Εκπροσώπου.

Πρόεδρος του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας προεδρεύει, προετοιμάζει και διευθύνει το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων (ΣΕΥ) και δίνει συνέχεια στις αποφάσεις του. Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων αποτελείται από τους/τις υπουργούς Εξωτερικών όλων των κρατών μελών της ΕΕ και συνέρχεται συνήθως τουλάχιστον μία φορά τον μήνα.

Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων συνέρχεται επίσης υπό τη σύνθεση των υπουργών άμυνας, ανάπτυξης και εμπορίου, αντίστοιχα.

Όταν το ΣΕΥ συζητά θέματα κοινής εμπορικής πολιτικής, σε αυτό προεδρεύει ο εκπρόσωπος του κράτους μέλους της ΕΕ που ασκεί την εξαμηνιαία εκ περιτροπής Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ.

• Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων (ΣΕΥ)
• Άλλες συνθέσεις του Συμβουλίου
• Επιτροπή Πολιτικής και Ασφάλειας (ΕΠΑ)

Ιστορικό του ρόλου του Ύπατου Εκπροσώπου

Η θέση του Ύπατου Εκπροσώπου δημιουργήθηκε αρχικά το 1997 βάσει της Συνθήκης του Άμστερνταμ, μολονότι αρμοδιότητες στον τομέα των εξωτερικών πολιτικών έχει και ο Ευρωπαίος Επίτροπος Εξωτερικών Σχέσεων.

Η Συνθήκη της Λισαβόνας, η οποία τέθηκε σε ισχύ τον Δεκέμβριο του 2009, διεύρυνε τις αρμοδιότητες του Ύπατου Εκπροσώπου, συμπεριλαμβάνοντας την προεδρία του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων και τον ρόλο του Αντιπροέδρου της Επιτροπής.

Ως Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο Ύπατος Εκπρόσωπος διασφαλίζει ότι η συνολική εξωτερική δράση της ΕΕ στους τομείς της ανάπτυξης, του εμπορίου, της πολιτικής γειτονίας, της ανθρωπιστικής βοήθειας και της αντιμετώπισης κρίσεων είναι συνεπής και αποτελεσματική.

Διορισμός του Ύπατου Εκπροσώπου

Ο ΥΕ διορίζεται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία, με τη σύμφωνη γνώμη του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, για θητεία 5 ετών.

Ο διορισμός του Ύπατου Εκπροσώπου υπόκειται επίσης σε ψήφο έγκρισης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο Ύπατος Εκπρόσωπος είναι επίσης ένας από τους Αντιπροέδρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ο διορισμός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο σύνολό της απαιτεί την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Πρώην Ύπατοι Εκπρόσωποι

• Josep Borrell Fontelles (2019-2024)

• Federica Mogherini (2014-2019)

• Catherine Ashton (2009-2014)

• Javier Solana (1999-2009)

Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος επικουρείται κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) — τη διπλωματική υπηρεσία της ΕΕ.

Η ΕΥΕΔ ιδρύθηκε με τη Συνθήκη της Λισαβόνας και συνεργάζεται με τις διπλωματικές υπηρεσίες των χωρών της ΕΕ. Περιλαμβάνει υπαλλήλους και λοιπό προσωπικό από την ΕΕ καθώς και προσωπικό αποσπασμένο από εθνικές διπλωματικές υπηρεσίες.

• Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ιστοσελίδα)